Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã) đang được triển khai thí điểm tại một số địa phương, bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc đưa chính quyền đến gần dân hơn. Theo ghi nhận từ các địa phương, việc giảm bớt cấp trung gian (cấp huyện) đã giúp người dân tiếp cận dịch vụ hành chính nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Giảm đầu mối, tăng hiệu quả
Việc sắp xếp lại bộ máy chính quyền theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối đã giúp các thủ tục hành chính được xử lý nhanh hơn. Ông Nguyễn Văn A, một người dân tại xã X, tỉnh Y, cho biết: “Trước đây, muốn làm thủ tục đất đai, tôi phải lên huyện, mất cả ngày. Nay chỉ cần ra xã, mọi việc được giải quyết trong vài giờ. Rất thuận tiện.”
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, mô hình 2 cấp đã giúp giảm 30% thời gian giải quyết thủ tục hành chính so với trước. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Gần dân, sát thực tế
Không chỉ giải quyết thủ tục hành chính, mô hình chính quyền 2 cấp còn giúp chính quyền cơ sở nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân kịp thời hơn. Bà Trần Thị B, Chủ tịch UBND xã Z, chia sẻ: “Khi bỏ cấp huyện, chúng tôi có nhiều thẩm quyền hơn, chủ động hơn trong giải quyết các vấn đề phát sinh tại cơ sở. Người dân cũng dễ dàng gặp gỡ, phản ánh trực tiếp với chính quyền.”
Một khảo sát gần đây của Viện Nghiên cứu Chính sách cho thấy, 85% người dân tại các địa phương thí điểm hài lòng với mô hình chính quyền 2 cấp, đặc biệt là ở các lĩnh vực như đất đai, xây dựng, hộ tịch.
Thách thức và giải pháp
Tuy nhiên, mô hình này cũng đặt ra không ít thách thức. Việc tăng thẩm quyền cho cấp xã đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải có năng lực, trình độ chuyên môn cao. Ông Lê Văn C, chuyên gia hành chính công, nhận định: “Cần đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới. Đồng thời, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành.”
Bên cạnh đó, việc phân cấp ngân sách, tài chính cho cấp xã cũng cần được quy định rõ ràng để đảm bảo nguồn lực thực hiện. Bộ Nội vụ cho biết, sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình trước khi nhân rộng trên toàn quốc.
Hướng tới tương lai
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong cải cách hành chính, hướng tới một nền hành chính phục vụ, hiệu quả. Việc gần dân hơn từ những việc đời thường không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn củng cố niềm tin của nhân dân vào chính quyền.
