Mưa lũ ngày 17/7/2026 đã gây thiệt hại nặng nề tại các tỉnh miền núi phía Bắc, đặc biệt là Lai Châu, Sơn La và Lào Cai. Theo thống kê của Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu, đến 17 giờ ngày 17/7, thiên tai đã làm 1 người tử vong, 5 người mất liên lạc, hai người bị thương; hàng chục hộ dân phải sơ tán khẩn cấp. Tại xã Mường Than (Lai Châu), lũ quét bất ngờ vào rạng sáng 17/7 cuốn trôi nhiều ngôi nhà, vùi lấp tài sản. 13 ngôi nhà ở các bản Đội 9, Đội 11 và Sắp Ngụa bị sập hoàn toàn. Nhiều bản như Mường Mít, Hát Nam, Khoang, Vè, Chít, Nậm Sáng bị cô lập do đường giao thông bị đất đá vùi lấp hoặc nước lũ chia cắt. Tại xã Pa Ủ, nhiều ngôi nhà bị sạt lở, trong đó có bốn căn nhà bị sập hoàn toàn. Nhiều diện tích lúa, hoa màu, ao nuôi thủy sản bị ngập úng hoặc cuốn trôi.
Thiệt hại hạ tầng giao thông nghiêm trọng
Quốc lộ 12 bị đứt khoảng 30m nền đường tại Km76+250, giao thông hoàn toàn gián đoạn; Quốc lộ 32 qua xã Mường Than vẫn chưa thể lưu thông. Mặc dù lực lượng chức năng đã khẩn trương huy động máy móc thông tuyến, nhưng việc khắc phục gặp rất nhiều khó khăn bởi mưa vẫn tiếp diễn và nguy cơ sạt lở còn rất cao.
Sơn La và Lào Cai chịu thiệt hại lớn
Tại Sơn La, mưa lớn kéo dài suốt đêm 16 đến rạng sáng 17/7 gây thiệt hại nặng nề, đặc biệt tại xã Ngọc Chiến. Theo thống kê ban đầu, mưa lũ đã làm 17 ngôi nhà bị hư hại; trong đó ba ngôi nhà bị vùi lấp, đổ sập hoàn toàn, tám ngôi nhà phải di dời khẩn cấp. Khoảng 17ha lúa, ngô và sắn bị cuốn trôi; hơn 21 tấn cá nuôi bị nước lũ cuốn mất. Trên tuyến Tỉnh lộ 109 xuất hiện 21 điểm sạt lở với khoảng 3.000m³ đất đá; nhiều cầu, cống, công trình thủy lợi và hệ thống cấp nước sinh hoạt bị hư hỏng. Tổng thiệt hại ban đầu ước tính khoảng 6,5 tỷ đồng.
Tại tỉnh Lào Cai, thống kê bước đầu cho thấy mưa lũ đã khiến hơn 64ha lúa bị ngập úng và vùi lấp, nhiều công trình hạ tầng bị thiệt hại. Trên Quốc lộ 279 xuất hiện 4 điểm đất, đá, bùn tràn ra mặt đường. Công trình thủy lợi Nậm Liệp 3 bị gãy một đoạn cầu máng dài khoảng 15m.
Nguyên nhân và dự báo thời tiết
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, do ảnh hưởng của rãnh áp thấp có trục qua Bắc Bộ, trong 24 giờ qua, các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Sơn La và Lào Cai mưa to. Nhiều nơi lượng mưa đặc biệt lớn như: Phúc Than (Lai Châu) 206mm, Sín Chải (Điện Biên) 141mm, Nậm Păm (Sơn La) 272mm và Chế Tạo (Lào Cai) 305mm. Độ ẩm đất tại nhiều khu vực đã gần hoặc đạt trạng thái bão hòa, làm tăng nguy cơ lũ quét và sạt lở đất. Dự báo những ngày tới, mưa lớn vẫn có thể tiếp diễn, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất còn ở mức cao.
Công tác cứu hộ và khắc phục hậu quả
Sáng 17/7, hơn 200 cán bộ, chiến sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu cùng dân quân tự vệ các xã lân cận được huy động tham gia cứu hộ. Công an tỉnh Lai Châu cũng điều động hơn 200 cán bộ, chiến sĩ, phối hợp công an cơ sở cùng các phương tiện chuyên dụng, thiết bị bay không người lái cỡ lớn tham gia tìm kiếm người mất tích, cứu người mắc kẹt và hỗ trợ nhân dân di chuyển tài sản đến nơi an toàn. Đến cuối giờ chiều 17/7, hàng chục người bị cô lập đã được đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm. Tuy nhiên, mưa lớn tiếp tục kéo dài, nước lũ còn cao, đất đá và cây cối tràn xuống mặt đường khiến tuyến giao thông chạy qua vùng lũ vẫn bị chia cắt.
Tại xã Mường Than, Công an xã đã kịp thời giải cứu hai người dân bị mắc kẹt giữa dòng lũ trên suối Nậm Vai; hàng chục hộ dân tại các xã Pa Ủ, Lê Lợi và Mường Than được sơ tán đến nơi an toàn. Các lực lượng chức năng bố trí chốt trực 24/24 giờ tại các khu vực xung yếu, dựng rào chắn, cấm người và phương tiện qua lại những điểm có nguy cơ sạt lở; huy động máy xúc, ô-tô chuyên dụng khẩn trương thông tuyến.
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, đoàn công tác do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La Nguyễn Thành Công làm trưởng đoàn đã kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai tại các xã Mường Bú, Mường La, Chiềng Lao, Chiềng Hoa, Ngọc Chiến và một số địa bàn trọng điểm. Bí thư Đảng ủy xã Ngọc Chiến Nguyễn Minh Tuân cho biết: “Sáng 17/7, địa phương đã huy động toàn bộ lực lượng tại chỗ hỗ trợ người dân, xử lý các điểm sạt lở để sớm thông tuyến giao thông.” Tại xã Chiềng Hoa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Cứ A Dạng cho biết: “Chính quyền địa phương đã chủ động di dời khẩn cấp ba hộ dân ở bản Nặm Hồng và khu sắp xếp dân cư Cao Sủ dưới, bản Chông Dủ Tẩu đến nơi an toàn. Trước mắt, các hộ được bố trí ở tạm cùng người thân và các hộ trong bản; cán bộ xã cùng lực lượng dân quân, công an duy trì trực tại các điểm có nguy cơ cao để sẵn sàng hỗ trợ.”
Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ
Thủ tướng Chính phủ vừa có Công điện số 49/CĐ-TTg ngày 17/7/2026 về việc chủ động ứng phó mưa lớn khu vực miền núi Bắc Bộ. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo triển khai thực hiện quyết liệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 117-TB/VPTW ngày 4/7/2026 và Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 25/5/2026. Các địa phương duy trì trực ban phòng, chống thiên tai 24/24 giờ, chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư theo phương châm “4 tại chỗ”.
