Liang Wenfeng, nhà sáng lập startup AI DeepSeek, đã vượt qua các lãnh đạo của OpenAI và Anthropic để trở thành tỷ phú AI giàu nhất thế giới với khối tài sản ước tính 36 tỷ USD, theo Bloomberg Billionaires Index. Tài sản của ông tăng hơn gấp đôi so với mức 16,7 tỷ USD trước đó, giúp ông vượt qua Dario Amodei (đồng sáng lập Anthropic) và Greg Brockman (đồng sáng lập OpenAI). Ông hiện giàu thứ 8 tại Trung Quốc trong bảng xếp hạng chỉ tính các công ty có hoạt động kinh doanh cốt lõi từ mô hình AI, không bao gồm các tập đoàn đa ngành như Alibaba, Tencent hay doanh nghiệp sản xuất chip.
Xuất thân khiêm tốn và con đường học vấn
Sinh năm 1985 tại Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông, Liang Wenfeng lớn lên trong một gia đình bình dị. Cha ông là giáo viên tiểu học. Không xuất thân từ gia đình kinh doanh hay có hậu thuẫn từ tập đoàn lớn, ông theo học ngành kỹ thuật điện tử tại Đại học Chiết Giang, một trong những trường đại học hàng đầu Trung Quốc. Sau đó, ông tiếp tục lấy bằng thạc sĩ chuyên ngành kỹ thuật thông tin và truyền thông.
Từ giao dịch định lượng đến quỹ đầu tư High-Flyer
Khi còn là sinh viên, Liang cùng hai người bạn bắt đầu thử sức với giao dịch định lượng trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Thay vì dựa vào cảm tính, nhóm của ông sử dụng mô hình toán học và thuật toán để phân tích thị trường. Thành công từ cách tiếp cận này giúp họ thành lập quỹ đầu tư định lượng High-Flyer Asset Management vào năm 2015, tạo nền tảng cho bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp.
Chiến lược tích trữ GPU và thành lập DeepSeek
Khi AI bùng nổ, High-Flyer âm thầm xây dựng năng lực tính toán bằng cách mua và tích trữ lượng lớn chip đồ họa (GPU) hiệu năng cao, trước khi Mỹ siết chặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc. Quyết định này ban đầu được xem là khoản đầu tư dài hạn, nhưng sau đó trở thành lợi thế chiến lược, giúp ông sở hữu nguồn lực tính toán mà nhiều startup AI khác khó có được. Năm 2023, ông tách bộ phận nghiên cứu AI khỏi High-Flyer để thành lập DeepSeek. Khác với nhiều startup công nghệ thường gọi vốn ngay từ đầu, DeepSeek gần như không tìm đến các quỹ đầu tư mạo hiểm. Trong gần ba năm đầu, toàn bộ chi phí nghiên cứu, xây dựng hạ tầng tính toán và trả lương cho đội ngũ kỹ sư đều được tài trợ bằng lợi nhuận từ High-Flyer.
Đột phá với mô hình R1 và DeepSeek V4
Đầu năm 2025, DeepSeek gây tiếng vang khi ra mắt mô hình R1, được đánh giá có khả năng cạnh tranh với các mô hình hàng đầu của OpenAI, trong khi chi phí phát triển thấp hơn đáng kể. Mới đây, công ty tiếp tục giới thiệu DeepSeek V4, phiên bản được tối ưu để vận hành trên chip AI do Huawei phát triển.
Tài sản tăng vọt nhờ cổ phần lớn
Theo Bloomberg, phần lớn tài sản của ông Liang đến từ cổ phần tại DeepSeek. Nhu cầu đầu tư lớn đã giúp định giá của công ty tăng khoảng 5 lần so với mức 10 tỷ USD ghi nhận vào tháng 4. Trong vòng gọi vốn tháng 6/2026, DeepSeek huy động được 7,4 tỷ USD và được định giá 50 tỷ USD. Liang Wenfeng trực tiếp rót 3 tỷ USD vào vòng gọi vốn này. Sau khi phát hành thêm cổ phần cho các nhà đầu tư, tỷ lệ sở hữu của ông được Bloomberg ước tính giảm xuống còn khoảng 78%. Trong khi đó, các nhà sáng lập tại Thung lũng Silicon thường phải trải qua nhiều vòng gọi vốn, chấp nhận giảm mạnh tỷ lệ sở hữu để đổi lấy nguồn lực phát triển. Việc vẫn giữ gần 80% cổ phần giúp tài sản cá nhân của Liang tăng gần như song song với sự gia tăng định giá của DeepSeek.
Biểu tượng doanh nhân công nghệ mới của Trung Quốc
Ở tuổi 41, Liang Wenfeng không chỉ trở thành tỷ phú AI giàu nhất thế giới, mà còn là gương mặt tiêu biểu cho thế hệ doanh nhân công nghệ mới của Trung Quốc. Đây là những người xây dựng vị thế bằng công nghệ AI nền tảng thay vì các mô hình internet hay thương mại điện tử như thế hệ trước, theo VTC News.
