Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam, một lễ hội truyền thống có giá trị văn hóa tâm linh tín ngưỡng lớn nhất vùng Đồng bằng sông Cửu Long, được tổ chức từ ngày 22 đến 27 tháng 4 âm lịch hằng năm. Cứ đến hẹn lại lên, lễ hội thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh, cùng khách quốc tế đến tìm hiểu về văn hóa thờ mẫu. Từ đầu tháng Giêng, mùa hành hương bắt đầu và kéo dài đến hết tháng 4 âm lịch. Trong những ngày này, núi Sam tấp nập bóng người. Vào cao điểm, các ngày nghỉ lễ và cuối tuần, những nẻo đường dẫn vào triền núi Sam, nơi tập trung các thắng cảnh nổi tiếng như Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, Lăng Thoại Ngọc Hầu, Chùa Tây An, xe các loại ra vào liên tục.
Khai hội Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ năm 2026
Tối ngày 6 tháng 6 năm 2026, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang tổ chức khai hội Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam, thu hút hàng nghìn du khách và người dân đến tham quan. Điểm nhấn của lễ khai hội là chuỗi nghi lễ truyền thống được tổ chức từ ngày 6 đến 12 tháng 6 năm 2026. Trong đó, lễ dâng hương tại Lăng Thoại Ngọc Hầu và Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam diễn ra vào tối ngày 6 tháng 6. Ngày 7 tháng 6, lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ từ đỉnh núi Sam xuống chân núi và lễ hội đường phố tái hiện những giá trị lịch sử, văn hóa gắn liền với tín ngưỡng thờ Bà Chúa Xứ của cư dân Nam bộ.
Các nghi lễ truyền thống đặc sắc
Nghi thức lễ tắm Bà diễn ra vào đêm ngày 8 tháng 6 và rạng sáng ngày 9 tháng 6 tại Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam. Các nghi lễ truyền thống khác như thỉnh sắc thần, Túc yết, Xây chầu, Chánh tế và Hồi sắc tiếp tục được tổ chức theo nghi thức truyền thống hằng năm. Buổi trưa ngày 6 tháng 6, trước đêm khai hội, trời nóng oi bức nhưng tại khuôn viên Miếu Bà Chúa Xứ, du khách ra vào nườm nượp. Nhiều người trong gia đình chọn chụp ảnh lưu niệm tại khu vực miếu, ghi lại kỷ niệm lần đầu đến đây trong mùa lễ hội.
Du khách hành hương và trải nghiệm
Ông Nguyễn Văn Tấn, ngụ phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ chia sẻ: “Năm nào cũng vậy, ngay ngày khai mạc lễ hội, tôi và người thân thuê xe du lịch đến đây vui chơi, hòa mình vào không khí náo nhiệt lễ hội”. Du khách đến miếu Bà Chúa Xứ có người cầu tài lộc, người cầu tình duyên, có người cầu cho người thân đang ốm đau chóng lành bệnh… Có người mang hoa, mang gạo muối hay heo quay đến cúng, thể hiện sự thành tâm. Đường vào miếu Bà Chúa Xứ lúc này dòng người đông đảo. Có người chọn đi xe lôi để trải nghiệm thêm một phương tiện giao thông một thời phổ biến ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nay chỉ còn lác đác ở An Giang. Các phương tiện này duy trì ở vài phường, chủ yếu phục vụ du lịch.
Không khí lễ hội về đêm
Về đêm, khu vực núi Sam đèn đường sáng rực như ban ngày, khách du lịch ra vào tấp nập, cả khu phố náo nhiệt, người dân địa phương buôn bán sáng đêm. Trong hậu viên miếu Bà, rất nhiều du khách trải chiếu ngủ sau khi vượt chặng đường xa đến viếng cảnh núi Sam, cúng kiếng trước tượng Bà cầu may mắn, an lành, sức khỏe… Du khách mang gạo muối, bánh trái đảnh lễ Bà Chúa Xứ cầu an.
An ninh trật tự và bảo tồn di sản
Theo thống kê của Sở Du lịch tỉnh An Giang, tính đến tháng 6 năm 2026, phường Vĩnh Tế đón hơn 3,9 triệu lượt du khách. Để bảo đảm an toàn, trật tự xã hội trong những ngày diễn ra lễ hội, Công an tỉnh An Giang đã triển khai kế hoạch, phương án bảo đảm an ninh, trật tự phục vụ lễ hội. Trong đó, chủ động phòng ngừa các loại tội phạm như cướp giật, trộm cắp, lừa đảo, bán hàng chặt chém du khách, cùng các phương án phân luồng, điều tiết giao thông trong những ngày lượng du khách tăng cao.
Giá trị di sản văn hóa phi vật thể
Theo ông Lê Văn Phước, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam năm 2026 khai mạc tối ngày 6 tháng 6 nhằm tiếp tục thực hiện chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Lễ hội là sự tôn vinh và quảng bá giá trị di sản văn hóa truyền thống của tỉnh An Giang đến cộng đồng trong và ngoài nước. Đến với lễ hội, người dân và du khách sẽ được hòa mình vào không gian văn hóa tâm linh độc đáo của các nghi lễ truyền thống, thể hiện sự tôn kính với Bà Chúa Xứ và các bậc tiền nhân có công khai mở vùng đất An Giang, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, làm ăn hưng thịnh, muôn dân được an lành, ấm no, hạnh phúc.
Bên cạnh đó, tháng 12 năm 2024, lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam được UNESCO ghi danh vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là niềm vinh dự, tự hào nhưng đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm lớn lao cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân An Giang trong việc tiếp tục thực hiện cam kết chương trình hành động quốc gia bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân An Giang sẽ chủ động, tích cực hơn nữa trong việc bảo tồn, giữ gìn và phát huy giá trị di sản trong thời gian tới, góp phần quảng bá mạnh mẽ giá trị hình ảnh văn hóa, con người An Giang đến với nhân dân trong và ngoài nước, để giá trị di sản Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam sẽ mãi được giữ gìn và trao truyền cho thế hệ hôm nay và mai sau.
