Kỷ niệm hai lần Bác Hồ đến thăm Báo Nhân Dân năm 1957
Kỷ niệm hai lần Bác Hồ đến thăm Báo Nhân Dân

Được gặp Bác lần thứ nhất tại Báo Nhân Dân, đó là khoảng ngày 1-2/12/1956 âm lịch, tức ngày 1-2/1/1957 dương lịch. Thời điểm ấy đang là mùa đông ở miền Bắc, trời rét lạnh, sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn. Không rõ vì sao, một số người bỗng ùa ra nhìn về phía sân Báo Nhân Dân. Mọi người nhìn nhau, hỏi han, phía sau vang lên tiếng giải thích rằng sắp có thượng cấp đến thăm cơ quan. Không khí náo nức bao trùm, ai cũng háo hức hướng mắt ra cổng.

Một lúc sau, từ ngoài cổng, một chiếc xe màu kem sữa tiến vào. Xe dừng giữa sân, cửa mở ra, một cụ già bước xuống. Mọi người reo lên: “Bác Hồ! Bác Hồ!”. Ai nấy đều nghĩ Bác sẽ vào phòng khách, nhưng Bác lại hỏi: “Nhà bếp đâu?”. Rồi Bác theo chân một người dẫn vào nhà bếp. Đến nơi, Bác hỏi thăm các anh nuôi: “Các cháu có vất vả lắm không? Hôm nay nấu những món gì?”. Nhìn rổ rau cần vừa rửa xong và những miếng đậu phụ chờ rán, Bác dặn dò: “Các cháu cố gắng nấu ăn ngon để bảo đảm sức khỏe cho toàn cơ quan làm việc tốt”.

Sau khi động viên ba cấp dưỡng, Bác hỏi thăm nhà vệ sinh. Mọi người đưa Bác đến kiểm tra nhà tắm và nhà vệ sinh phía sau. Bác khen các công trình sạch sẽ. Lúc ấy, Bác mới lên phòng làm việc chính của cơ quan. Mọi người chen lấn, ồn ào để được thấy Bác, được ở gần Bác. Bác bảo: “Các cô, các chú trật tự để Bác phát kẹo cho các cháu trong cơ quan”. Lũ trẻ chúng tôi, con em cán bộ Báo Nhân Dân, tập trung quanh Bác. Đầu tiên, Bác phát cho các em bé trước, chúng tôi nhao nhao giơ tay xin Bác. Các cháu đông lắm, mà tôi lại lớn nhất nên được nhận sau cùng.

Banner rộng Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác cho Telegram

Phát kẹo xong, Bác nói: “Hôm nay Bác đến thăm các cô, các chú và nói chuyện một số việc”. Bác cho tay vào túi áo, tay phải lấy ra một chiếc đồng hồ quả quýt và hỏi toàn cơ quan: “Các cô, các chú có biết đây là cái gì không?”. Mọi người đồng thanh: “Đồng hồ quả quýt ạ!”. Bác lại nói: “Nay Bác đến thăm và nghe tin một số cô, chú chưa yên tâm công tác. Vậy thì cái đồng hồ này có những cái gì?”. Tiếng trả lời lộn xộn. Bác liền giải thích: “Bác giơ đồng hồ, đây là cái vỏ, cũng như các cô, các chú bảo vệ cho những bộ máy bên trong. Người thì như kim giờ, người kim phút, người thì chữ số, người thì bánh xe, mỗi người một việc, ai làm tròn việc người nấy thì cơ quan mới làm việc trơn tru. Các cô, các chú đã hiểu chưa? Chứ ai cũng đòi viết thì lấy ai bảo vệ, đánh máy, nấu ăn?”. Nói đến đây, Bác hỏi: “Các cô, các chú đã yên tâm chưa?”. Cả cơ quan hô vang: “Rồi ạ!”.

Bác lại nói tiếp về việc giữ gìn tiếng Việt. Bác hỏi: “Ở đây ai biết tiếng Trung Hoa, tiếng Liên Xô, tiếng Lào, tiếng Khơ Me?”. Một số cô chú giơ tay, Bác bảo: “Tốt, cần phát huy”. Bác hỏi tiếp: “Ai biết tiếng Pháp, tiếng Anh?”. Một số người giơ tay, Bác nói: “Đây là sản phẩm của đế quốc thực dân…”. Cả cơ quan cười ồ lên. Bác liền bảo: “Thôi, Bác đùa đấy”. Sau đó Bác dặn: “Các cô, các chú làm báo phục vụ dân thì phải viết rõ ràng, đơn giản, dễ đọc, dễ hiểu, đừng dùng chữ nước ngoài làm dân khó hiểu”.

Banner sau bài viết Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác với hình minh họa gia đình

Hôm đó có anh Hoàng Linh và anh Bùi Á chụp ảnh Bác đến thăm. Khi Bác nói chuyện xong, anh Hoàng Linh xin Bác cho chụp một kiểu ảnh kỷ niệm. Trời rét, mưa lất phất, chúng tôi tranh nhau đứng gần Bác. Bác ưu ái cho các cháu nhỏ tuổi hơn. Rồi đến lượt người lớn ra giữa bóng cây đa sắp xếp chụp ảnh. Chụp xong thì ô-tô cũng vừa tới, chú bảo vệ mời Bác lên xe ra về.

Lần thứ hai Bác đến thăm

Hôm ấy sáng mồng một Tết năm 1957, trời trong sáng nhẹ. Cả cơ quan Báo Nhân Dân vắng lặng, chỉ có tôi và Chính – con của Tổng Biên tập Hoàng Tùng – chơi dưới gốc cây sấu cạnh nhà rửa ảnh. Bỗng nhiên, một chiếc xe màu kem sữa từ ngoài cổng tiến vào. Linh tính cho tôi biết đó là xe của Bác Hồ, vì cách đó một tháng Bác đã đi xe này đến báo. Bác vừa xuống xe, hai chúng tôi reo lên: “A, Bác Hồ!”. Bác cùng chú bảo vệ bước lại phía chúng tôi. Chú bảo vệ hỏi: “Phòng khách cơ quan đâu?”. Chúng tôi chỉ đường và dẫn Bác vào.

Bác đứng hỏi chuyện hai chúng tôi: “Cháu học lớp mấy? Học có giỏi không?”. Tôi lúc ấy lớp 1, học khá (đứng thứ 8) nên trả lời: “Thưa Bác, học giỏi ạ!”. Bác lấy trong túi ra một gói kẹo và cho mỗi đứa hai cái. Vừa xong thì anh Viên, thường trực ở cổng cơ quan, bước vào chào Bác. Bác hỏi: “Chú Hoàng Tùng đâu?”. Anh Viên trả lời: “Thưa Bác, anh Hoàng Tùng đi chúc Tết ạ”. Bác bảo: “Hôm nay Bác đến chúc Tết cơ quan mà chú Tùng đi vắng. Khi chú về, cháu nói là Bác đến thăm và chúc Tết. Bác có gói kẹo nhỏ này, nhưng các cháu trong cơ quan đông, nói với chú Hoàng Tùng mua thêm trộn vào chia mới đủ”.

Bác nói xong, chú bảo vệ hỏi anh Viên: “Cơ quan có đường sang Câu lạc bộ Thống Nhất không? Để Bác sang thăm và chúc Tết anh em cán bộ miền Nam tập kết”. Hồi đó, trong cơ quan, phòng trực điện thoại của cô Lãnh có một ô cửa sổ rộng mở sang khuôn viên thờ Vua Lê Lợi, nơi có tượng Lê Lợi trả gươm cho rùa thần. Khu thờ với Câu lạc bộ Thống Nhất không có vách ngăn, chúng tôi thường qua lại khi vắng cô Lãnh. Tôi nhanh nhảu nói: “Thưa Bác, ở phòng cô Lãnh sang được câu lạc bộ”. Rồi tôi chạy trước dẫn đường. Đến nơi, chú bảo vệ của Bác qua trước, Bác theo sau, tôi và Chính cũng đi theo.

Sang đến cửa sau của câu lạc bộ, mọi người mới biết Bác đến, liền ồ lên chen chúc bám theo Bác vào trong phòng. Vừa thấy một cháu bé, Bác đã bế lên, cùng mẹ cháu và mọi người lên sân khấu. Bác vừa bế em bé vừa hô: “Trật tự để Bác nói chuyện”. Bác hỏi thăm toàn thể cán bộ miền Nam: “Có khỏe không? Có nóng lòng thống nhất không?”. Và Bác khuyên: “Các cháu cứ yên tâm học tập, rèn luyện để đấu tranh cho ngày thống nhất đất nước”. Nói chuyện một lúc, Bác đề nghị toàn thể cùng hát bài “Kết đoàn”. Khi mọi người đang say sưa hát, vỗ tay theo nhịp Bác bắt… thì không thấy Bác đâu nữa. Hóa ra Bác đã ra cửa chính, xe đã đón sẵn ở đó.