Huyền Trang - Người trẻ giữ hồn di sản mặt nạ tuồng Hội An
Huyền Trang là con gái của nghệ nhân Nguyễn Hưng, người đã dành hơn 30 năm tâm huyết cho nghề thủ công làm đầu lân và mặt nạ truyền thống. Từ năm 14 tuổi, trong khi bạn bè cùng trang lứa mải mê vui chơi, Trang đã chọn cách gắn bó với những phôi mặt nạ thô sơ, tỉ mỉ với từng đường nét nhỏ nhất. Sau khi tốt nghiệp đại học, giữa nhiều hoài bão tuổi trẻ, cô quyết định trở về quê nhà, bị cuốn hút bởi mùi hương nước sơn và những nét cọ điêu luyện của gia đình.
Hành trình từ tình yêu đến sự nghiệp
Huyền Trang tâm sự: “Ban đầu tôi cũng định theo nghề giáo, nhưng nhìn công việc gia đình bề bộn, lại sẵn năng khiếu và tình yêu với những nét vẽ từ bé, tôi cứ thế bị cuốn vào nghề lúc nào không hay”. Hiện nay, gia đình nghệ nhân Nguyễn Hưng là một trong số ít các hộ còn giữ nghề làm mặt nạ và đầu lân tại Hội An. Hai chị em Trang tiếp tục nối nghiệp gia đình, với Trang tập trung vào hướng vẽ mặt nạ, tạo ra những tác phẩm độc đáo.
Sáng tạo không ngừng trong từng tác phẩm
Điểm nổi bật trong những chiếc mặt nạ của Huyền Trang là sự không trùng lặp. Mỗi mặt nạ đều mang một cảm xúc, một gam màu riêng biệt, phản ánh tinh thần và tâm trạng của cô trong từng ngày. Khi vẽ, Trang đưa hết cảm xúc vào từng nét cọ, nên dù khách hàng đặt số lượng lớn, mỗi sản phẩm vẫn là một độc bản. Chị chia sẻ bí quyết: mặt nạ trang trí thường không cắt mắt để giữ được cái “thần”, với phần mắt được tô màu đen sâu thẳm, tạo nên thần thái mạnh mẽ và hút hồn, khiến nhiều du khách tâm đắc.
Trẻ hóa di sản qua du lịch trải nghiệm
Với khát vọng đưa nghề truyền thống ra khỏi bảo tàng và sống động giữa đời thường, Trang đã chọn một lối đi táo bạo: kết hợp sản xuất với trải nghiệm du lịch thực tế. Cô chủ động đưa di sản đến với du khách thông qua một không gian nhỏ trưng bày và trải nghiệm tại Bảo tàng Văn hóa Dân gian Hội An. Những chiếc mặt nạ này đã theo chân du khách đi khắp thế giới, trở thành những “đại sứ văn hóa” nhỏ bé nhưng đầy sức nặng, kể câu chuyện về Việt Nam đậm đà bản sắc.
Hồi sinh nghề truyền thống trong nhịp sống hiện đại
Nhận thức tầm quan trọng của thương mại hóa bền vững, Trang đẩy mạnh quảng bá qua các kênh phân phối sỉ tại khu du lịch lớn, giúp sản phẩm tiếp cận hàng nghìn khách mỗi ngày. Những chiếc mặt nạ độc đáo của cô xuất hiện tại các resort và khách sạn cao cấp. Trang còn mở các lớp dạy nghề ngắn hạn tại điểm lưu trú, cho phép du khách tự tay tạo ra tác phẩm mang dấu ấn cá nhân chỉ sau vài giờ.
Mặt nạ của Trang không chỉ là vật trang trí mà còn mang ý nghĩa tâm linh, như lời chúc bình an và xua đuổi điều không may. Giá mỗi tác phẩm dao động từ 350 nghìn đồng đến hàng triệu đồng, tùy kích thước và độ phức tạp. Tuy nhiên, với Trang, giá trị lớn nhất không nằm ở doanh thu mà ở niềm vui khi thuyết minh về ý nghĩa từng họa tiết tuồng cho du khách.
Hằng ngày, Trang và gia đình vẫn miệt mài trong xưởng nhỏ, biến vật liệu đơn giản thành tác phẩm nghệ thuật có linh hồn, đảm bảo mạch ngầm văn hóa tuồng tiếp tục tuôn chảy giữa lòng phố cổ Hội An hiện đại.
