Hội Nghị Văn Hóa Các Dân Tộc Việt Nam: Động Lực Phát Triển Từ Bản Sắc Truyền Thống
Sự kiện này nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), thu hút đại diện từ 54 dân tộc đến từ 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Tham dự hội nghị có sự hiện diện của đội ngũ già làng, trưởng bản, nghệ nhân và những người có uy tín, đóng vai trò nòng cốt trong việc trao truyền và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống quý báu.
Phát Biểu Khai Mạc Của Thứ Trưởng Trịnh Thị Thủy
Trong bài phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Bà khẳng định rằng văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nền tảng vững chắc, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Đặc biệt, văn hóa các dân tộc thiểu số được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, vừa tôn vinh bản sắc văn hóa đa dạng, vừa góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thứ trưởng kêu gọi các đại biểu không chỉ đánh giá kết quả giai đoạn 2021-2025 mà còn cần thảo luận sâu về thực tiễn địa phương để đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong thời gian tới.
Kết Quả Và Hạn Chế Trong Giai Đoạn 2021-2025
Giai đoạn 2021-2025 đã chứng kiến nhiều thành tựu quan trọng trong công tác văn hóa dân tộc. Hệ thống cơ chế, chính sách từng bước được hoàn thiện, cùng với các chương trình mục tiêu quốc gia tạo lập nền tảng pháp lý và nguồn lực đồng bộ. Các hoạt động bảo tồn, phục dựng lễ hội, và xây dựng mô hình văn hóa gắn với du lịch được tổ chức bài bản, giúp nhiều giá trị truyền thống được khôi phục và lan tỏa vào đời sống đương đại.
Một điểm đáng chú ý là sự chuyển đổi tư duy từ "bảo tồn đơn thuần" sang "bảo tồn gắn với phát triển", từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế và nâng cao đời sống nhân dân. Vai trò của cộng đồng, đặc biệt là nghệ nhân, già làng, trưởng bản và người có uy tín, ngày càng được khẳng định và phát huy.
Tuy nhiên, công tác văn hóa dân tộc vẫn còn một số hạn chế, bao gồm:
- Tiến độ giải ngân nguồn vốn, đặc biệt là vốn sự nghiệp tại một số địa phương, còn chậm so với kế hoạch.
- Một số mô hình thiếu tính bền vững và chuyển đổi số chưa đồng bộ giữa các vùng miền.
- Đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa tại cơ sở còn mỏng, chưa được đào tạo chuyên sâu về quản lý văn hóa dân tộc, chủ yếu kiêm nhiệm với năng lực chuyên môn chưa đồng đều.
Định Hướng Và Nhiệm Vụ Trọng Tâm Giai Đoạn 2026-2030
Tại hội nghị, các đại biểu đã đánh giá toàn diện kết quả giai đoạn trước và xác định nhiệm vụ trọng tâm cho giai đoạn 2026-2030. Các tham luận tập trung vào nhiều nội dung quan trọng, như phát huy bản sắc văn hóa dân tộc qua bảo tồn lễ hội, chia sẻ mô hình bảo tồn gắn với phát triển du lịch sau sáp nhập đơn vị hành chính, và vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Với mục tiêu biến việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số thành động lực phát triển, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia, đồng thời nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào, hội nghị đã đề ra các quan điểm then chốt:
- Văn hóa các dân tộc thiểu số là nền tảng tinh thần và nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển đất nước.
- Lấy cộng đồng làm trung tâm, là chủ thể của bảo tồn, phát huy và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống.
- Gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế, đặc biệt là du lịch văn hóa và kinh tế văn hóa.
- Đổi mới quản lý theo hướng hiện đại và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Các nhiệm vụ cụ thể cho giai đoạn tới bao gồm:
- Tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, coi đây là khâu đột phá để tháo gỡ điểm nghẽn và dẫn dắt phát triển.
- Triển khai đồng bộ Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW.
- Xây dựng các đề án trọng điểm như Đề án "Bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với du lịch và phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới".
- Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa dân tộc, bao gồm xây dựng cơ sở dữ liệu và số hóa các giá trị truyền thống.
- Phát triển nguồn nhân lực và phát huy vai trò của cộng đồng, nghệ nhân, và người có uy tín.
Tôn Vinh Những Đóng Góp Xuất Sắc
Nhân dịp này, hội nghị đã tôn vinh và biểu dương các già làng, trưởng bản, nghệ nhân và người có uy tín, những người đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc Việt Nam. Sự kiện này không chỉ là dịp để đánh giá thành tựu mà còn là bước đệm cho những định hướng phát triển văn hóa bền vững trong tương lai.
