Chỉ thị 04-CT/TW: Chìa khóa mở cánh cửa cho ngành xuất bản Việt Nam cất cánh
Chỉ thị 04-CT/TW của Ban Bí thư về xuất bản được giới quản lý, chuyên gia và người làm sách đánh giá là chìa khóa mở ra cánh cửa cho ngành xuất bản phát triển mạnh mẽ. Trong bối cảnh kỷ nguyên số, nhiều giải pháp đã được đề xuất để ngành sách Việt Nam có thể cất cánh, tận dụng cơ hội từ sự chuyển mình này.
Phản ứng tích cực từ cộng đồng xuất bản
Ông Lê Hoàng, Giám đốc Công ty Đường sách TP.HCM và Ủy viên Ban chấp hành Hội Xuất bản Việt Nam, chia sẻ: "Khi Chỉ thị 04-CT/TW ra đời, các thành viên trong cộng đồng Hội Xuất bản Việt Nam đều thể hiện sự vui mừng. Ngay ngày hôm sau, trên cộng đồng đã rộ lên những chia sẻ tích cực, các bài viết chuyên sâu phân tích tác động của Chỉ thị. Rõ ràng, Chỉ thị đã đi vào đời sống xuất bản một cách nhanh chóng."
Từ Chỉ thị 04, những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra đối với ngành xuất bản đã được thảo luận sâu tại Hội thảo khoa học với chủ đề "Phát triển ngành xuất bản Việt Nam trong kỷ nguyên số: Từ Chỉ thị 04-CT/TW đến thực tiễn triển khai". Hội thảo do Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp với Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức sáng 16/4 tại Hà Nội.
Xuất bản trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước
PGS.TS Phạm Minh Tuấn, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, nhận định: "Những năm qua, ngành xuất bản Việt Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước thích ứng với xu thế mới. Tuy nhiên, trước yêu cầu của kỷ nguyên số, ngành vẫn đối mặt với khó khăn như chuyển đổi số chậm, chất lượng nội dung chưa tương xứng, nguồn nhân lực hạn chế và cạnh tranh gay gắt từ các nền tảng số toàn cầu."
Ông nhấn mạnh: "Việc xây dựng một nền xuất bản hiện đại, nhân văn, chuyên nghiệp không chỉ là yêu cầu tất yếu, mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, gắn với sự nghiệp phát triển đất nước."
PGS.TS Lưu Văn Quảng, Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cho biết: "Chỉ thị 04-CT/TW thể hiện bước chuyển tư duy đột phá khi xác định xuất bản không chỉ là lĩnh vực tư tưởng - văn hóa mà còn là ngành kinh tế - công nghệ, giữ vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái kiến tạo tri thức và giá trị quốc gia."
Bà Nguyễn Mỹ Linh, Phó Vụ trưởng Vụ Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, phân tích Chỉ thị 04 tác động tới ngành xuất bản qua ba phương diện chính:
- Thứ nhất, tái định vị về vị trí, vai trò và khả năng đóng góp của ngành trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước.
- Thứ hai, tái định vị về phương thức và mô hình tổ chức theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, thích ứng với chuyển đổi số.
- Thứ ba, tái định vị về không gian phát triển, mở rộng sang các không gian số và thị trường toàn cầu.
Phát triển xuất bản trong môi trường số
Một nội dung quan trọng được thảo luận tại hội thảo là phát triển xuất bản số. PGS.TS Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, nói: "Các nhà xuất bản chính là nơi nuôi dưỡng, là bà đỡ cho văn học nghệ thuật. Trong bối cảnh chuyển đổi số, vai trò của xuất bản không hề mất đi, mà còn mở ra cơ hội mới." Ông cũng khẳng định dù AI mạnh tới đâu cũng không thể thay thế cảm xúc con người do nghệ sĩ chân chính chuyển tải.
Ông Nguyễn Cảnh Bình, Chủ tịch HĐQT Alpha Books, chia sẻ: "20 năm trước, các đơn vị như Alpha, Nhã Nam, Thái Hà được sinh ra từ Chỉ thị 42 và Luật Xuất bản mới. Tôi kỳ vọng Chỉ thị 04 cũng sẽ là tiền đề cho ngành sách cất cánh." Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác công tư trong phát triển xuất bản.
Bà Phùng Thị Như Quỳnh, Phó giám đốc Công ty sách điện tử Waka, cho biết: "Lượng khách hàng nghe audio book và đọc ebook hiện nay vẫn chỉ là con số rất nhỏ so với tiềm năng dân số Việt Nam." Để khai thác thị trường, đơn vị này xây dựng chiến lược marketing đa dạng và phát triển cộng đồng đọc sách.
Tiến sĩ Nguyễn Mậu Tuân, Giám đốc - Tổng biên tập Nhà xuất bản Lý luận chính trị, thông tin: "Chúng tôi đã xây dựng cơ sở dữ liệu cho tủ sách Lý luận chính trị, số hóa các nguồn dữ liệu sáng tạo và kết nối với các cơ sở đào tạo như Học viện Báo chí và Tuyên truyền để thực hiện quy trình xuất bản số."
Đề xuất giải pháp và hướng phát triển
Tại hội thảo, các đại biểu đã thảo luận và đề xuất nhiều giải pháp phát triển ngành xuất bản theo tinh thần Chỉ thị 04-CT/TW, hướng tới xây dựng hệ sinh thái xuất bản hiện đại. Các ý kiến tập trung vào việc nâng cao chất lượng nội dung, năng lực cạnh tranh, đồng thời bảo đảm định hướng chính trị, tư tưởng và an ninh thông tin.
PGS.TS Lưu Văn Quảng đánh giá cao giá trị khoa học và tính thực tiễn của các tham luận, đồng thời nhấn mạnh: "Thời gian tới, các đơn vị xuất bản, cơ quan quản lý và đào tạo cần nâng cao nhận thức, vận dụng sáng tạo tinh thần của Chỉ thị trong xây dựng hệ sinh thái xuất bản."
Chỉ thị 04-CT/TW không chỉ khơi dậy động lực phát triển cho ngành xuất bản mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế trong kỷ nguyên số, hướng tới một nền xuất bản tiên tiến, hội nhập quốc tế.
