Sáng ngày 22 tháng 4, tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh, mô hình Thư viện Người đã chính thức ra mắt với buổi đọc sách người đầu tiên mang tên “Đi tuốt luốt bên Tây rồi dìa miền Tây bày trò Lộn Xộn”. Buổi đọc có sự tham gia của Cécile Ngọc Sương Perdu với vai trò là cuốn sách người và Tiến sĩ Bùi Trân Phượng làm người điều phối.
Hành trình từ châu Âu về miền Tây
Cécile Ngọc Sương Perdu hiện đang sinh sống và làm việc tại Cần Thơ. Trong buổi đọc sách, cô đã chia sẻ về hành trình học tập và làm việc tại nước ngoài trước khi quyết định trở về quê hương để theo đuổi các dự án văn hóa tại đồng bằng sông Cửu Long. Cô nhấn mạnh rằng việc tiếp cận văn hóa thông qua trải nghiệm thực địa, gặp gỡ trực tiếp các nghệ nhân, chuyên gia và người dân địa phương, đã mang lại cho cô những hiểu biết sâu sắc mà sách vở không thể cung cấp.
Theo Ngọc Sương, văn hóa miền Tây Nam Bộ không phải là một thực thể tách biệt mà là sự kết tinh của nhiều lớp ảnh hưởng từ đời sống, ngôn ngữ, kiến trúc đến tập quán sinh hoạt. Cô chia sẻ: “Nếu mình chỉ có một tiếng đồng hồ để kể về điều quan trọng nhất trong trải nghiệm sống của mình, đó là làm sao để biết đi lắng nghe và học hỏi từ những cộng đồng xung quanh, đặc biệt là ở miền Tây Nam Bộ. Cách học quan trọng nhất với mình là tự đi tới địa phương, gặp nghệ nhân và chuyên gia để nghe những lời kể ngay tại nơi họ sống. Khi mình chân thành và đủ kiên nhẫn, chúng ta sẽ dần tìm được cộng đồng của mình”.
Vai trò của người điều phối
Tiến sĩ Bùi Trân Phượng, với vai trò điều phối, đã đặt vấn đề “đọc sách người” như một phương pháp tiếp cận khác biệt so với việc đọc truyền thống. Bà giải thích rằng mỗi “cuốn sách người” là sự chắt lọc từ toàn bộ vốn sống của một cá nhân, nhưng được kể lại thông qua một chủ đề cụ thể để tạo chiều sâu cho cuộc đối thoại. Bà nói: “Hôm nay chúng ta bắt đầu một trải nghiệm mới là đọc một ‘quyển sách người’. Một cuốn sách người cũng như sách giấy, ở chỗ nó là sự chắt lọc cả vốn sống của một con người cho đến thời điểm họ kể chuyện. Điều đáng chú ý là cách người trẻ lựa chọn quay về và làm việc tại chính nơi mình xuất phát, thay vì tiếp tục ở lại môi trường quen thuộc trước đó”.
Mô hình Thư viện Người
Theo ban tổ chức, Thư viện Người là mô hình trong đó mỗi cá nhân trở thành một “cuốn sách sống”, chia sẻ trải nghiệm và góc nhìn trong không gian đối thoại trực tiếp với người nghe. Chương trình được thiết kế với quy mô nhỏ nhằm tăng tính tương tác hai chiều, khuyến khích người tham dự đặt câu hỏi và tham gia vào quá trình phát triển câu chuyện. Dự án do Quỹ Hoa Sen phối hợp tổ chức dưới sự chủ trì của Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh, nhân dịp Ngày hội Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5.
Tiến sĩ Quách Thu Nguyệt cho biết, mô hình này là bước tiếp nối từ Thư viện số Nguyễn An Ninh, nhằm bổ sung không gian trải nghiệm trực tiếp cho người trẻ. Thư viện Người tham chiếu mô hình Human Library trên thế giới, đồng thời điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh địa phương. Sau buổi mở đầu, ban tổ chức cho biết sẽ tiếp tục triển khai các buổi “đọc sách người” với những nhân vật khác, tập trung vào câu chuyện đời sống và văn hóa tại Nam Bộ.
