Báo Chí TP.HCM Định Hướng Văn Hóa Số: Từ Bản Sắc Đến Sức Mạnh Mềm Quốc Gia
Chiều ngày 20.4, tại Đài Phát thanh - Truyền hình TP.HCM (HTV), buổi tọa đàm khoa học với chủ đề "Văn hóa trong kỷ nguyên số: từ bản sắc đến sức mạnh mềm quốc gia" đã được tổ chức bởi Hội Nhà báo Việt Nam, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cùng HTV. Sự kiện thu hút sự tham gia của nhiều lãnh đạo, nhà báo và chuyên gia, tập trung thảo luận về trách nhiệm của báo chí và cơ quan quản lý văn hóa trong việc không chỉ phản ánh bản sắc dân tộc mà còn lan tỏa hệ giá trị quốc gia, đồng thời xây dựng "lá chắn thép" bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng.
Đổi Mới Truyền Thông và Ứng Dụng Công Nghệ Số
Phó chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh sự cần thiết của việc đổi mới phương thức truyền thông và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số. Ông cho rằng điều này sẽ tạo ra các hình thức tuyên truyền phong phú, sáng tạo, đảm bảo thông tin luôn "đúng, nhanh, hay và sắc bén", từ đó tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã hội. Ông Lợi khẳng định rằng báo chí phải là lực lượng tiên phong trong việc định hướng và bảo vệ các giá trị văn hóa truyền thống.
Vai Trò Của TP.HCM Trong Kỷ Nguyên Mới
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Văn Thị Bạch Tuyết chia sẻ rằng, sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, thành phố bước vào kỷ nguyên mới với không gian văn hóa rộng lớn. TP.HCM giữ vai trò kết nối giữa đô thị năng động, trung tâm công nghiệp hiện đại và cửa ngõ kinh tế biển, tạo bệ phóng để xây dựng các tổ hợp công nghiệp văn hóa tầm cỡ, đủ sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu. Bà Tuyết nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ tuyên giáo, dân vận, nhà khoa học, quản lý và nhà báo trong quá trình này.
Thách Thức Và Cơ Hội Trong Quản Lý Văn Hóa
Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM Đinh Thị Thanh Thủy nêu bật những thách thức lớn trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa tại một siêu đô thị. Bà cho biết quy mô đô thị đòi hỏi phải nâng cao năng lực quản lý để tăng cường gắn kết cộng đồng cư dân đa dạng, hạn chế nguy cơ phân hóa, biệt lập và xung đột văn hóa. Bà Thủy cũng thẳng thắn chỉ ra các hạn chế, bao gồm đầu tư chưa tương xứng cho thiết chế văn hóa, quy hoạch phát triển thiếu đồng bộ, và thiếu vắng những tác phẩm có giá trị về tư tưởng và nghệ thuật.
Báo Chí Là Động Lực Thúc Đẩy Công Nghiệp Văn Hóa
Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ Lê Thế Chữ đề cao vai trò của báo chí trong công nghiệp văn hóa. Ông cho biết nhiều chương trình nghệ thuật, mùa du lịch và lễ hội đã được quảng bá mạnh mẽ nhờ truyền thông, trở thành sự kiện văn hóa - du lịch lớn thu hút công chúng trong nước và quốc tế. Báo chí giúp đưa giá trị văn hóa Việt Nam hội nhập sâu rộng với thế giới, biến văn hóa thành sản phẩm kinh tế sáng tạo có sức cạnh tranh cao. Ông Chữ cũng đề nghị các cơ quan báo chí hợp lực tổ chức các sự kiện văn hóa quy mô lớn để tăng hiệu quả.
Vai Trò "Gác Cổng Văn Hóa" Của Nhà Báo
Trong bối cảnh thông tin lan truyền nhanh chóng và sự xuất hiện của các hiện tượng phi văn hóa trên môi trường số, vai trò của báo chí càng trở nên trọng yếu. Nhà báo được xem là "người gác cổng văn hóa", không theo nghĩa đóng cửa ngăn chặn mà chủ động lựa chọn, định hướng và dẫn dắt. Tổng biên tập Báo Phụ nữ TP.HCM Lý Việt Trung chia sẻ rằng tờ báo của bà đặt văn học nghệ thuật vào trung tâm câu chuyện bản sắc, hướng đến việc làm cho văn hóa tiếp tục sống trong đời sống hiện đại, thay vì chỉ hoài niệm hay bảo tồn đơn thuần.
Năm Điểm Cốt Lõi Được Thống Nhất
Phát biểu kết luận, ông Trần Thanh Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã ghi nhận năm điểm cốt lõi thống nhất từ tọa đàm:
- Văn hóa là "hệ điều tiết" và nguồn lực nội sinh của sự phát triển, đóng vai trò như "hệ điều hành" quyết định sự vận hành nhân văn và bền vững của quốc gia.
- Sức mạnh mềm bắt nguồn từ con người số, yêu cầu công dân có "kháng thể văn hóa" và "kỹ năng số" để tự hào giới thiệu văn hóa Việt trên không gian mạng.
- TP.HCM được kỳ vọng không chỉ là đầu tàu kinh tế mà còn là không gian văn hóa đặc sắc, lan tỏa từ "Không gian văn hóa Hồ Chí Minh" và trở thành điểm đến hấp dẫn toàn cầu.
- Công nghiệp văn hóa vẫn còn tiềm năng chưa được khai thác, thiếu sản phẩm "bom tấn" cạnh tranh quốc tế và tồn tại lỗ hổng trong an ninh văn hóa.
- Báo chí trong kỷ nguyên số phải đóng vai trò "kiến tạo", chuyển hóa giá trị văn hóa thành câu chuyện truyền cảm hứng và đấu tranh với các biểu hiện lệch chuẩn.
Thay Đổi Tư Duy "Kinh Tế Hóa" Văn Hóa
Nhà báo Tô Đình Tuân - Tổng biên tập Báo Người Lao Động nhấn mạnh sự cần thiết của việc thay đổi tư duy, không chỉ bảo tồn văn hóa mà phải "kinh tế hóa" văn hóa một cách thông minh, sáng tạo và bền vững. Ông so sánh với Hollywood và K-pop như những ví dụ về xuất khẩu giá trị văn hóa thành công, và kêu gọi Việt Nam học hỏi để biến văn hóa thành ngành công nghiệp thực thụ, gia tăng ảnh hưởng toàn cầu trong thời đại số hóa.
