Hơn 50 năm sau ngày hy sinh, 5 liệt sĩ đã được tìm thấy trong một hang đá tại xã Hướng Lập, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, nhờ vào sự kỳ diệu của một cây bàng rừng. Cây bàng đã mọc lên từ khe đá, bộ rễ phát triển mạnh mẽ, phá vỡ lớp đá che kín cửa hang, giúp người dân phát hiện ra hài cốt các anh.
Phát hiện tình cờ từ rễ cây bàng rừng
Ngày 15/4, ông Hồ Văn Sơn, một người dân địa phương, đi rừng lấy củi thì phát hiện một hang đá có dấu hiệu bất thường. Rễ cây bàng rừng lớn đã len lỏi, phá vỡ tảng đá chắn cửa hang, để lộ ra một khoảng trống. Ông Sơn vào kiểm tra và thấy có nhiều hài cốt người cùng di vật quân đội. Ngay lập tức, ông báo cáo lên chính quyền địa phương.
Nhận được tin báo, Ban Chỉ huy Quân sự huyện Hướng Hóa phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện cùng các cơ quan chức năng tiến hành khai quật. Sau 2 ngày làm việc khẩn trương, lực lượng chức năng đã tìm thấy 5 bộ hài cốt liệt sĩ, cùng nhiều vật dụng như ba lô, giày cao su, bát, thìa, và một số di vật khác.
Danh tính các liệt sĩ bước đầu được xác định
Qua các di vật và tài liệu thu thập được, bước đầu xác định các liệt sĩ thuộc Đại đội 3, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 66, Sư đoàn 304, Quân đoàn 2. Đây là đơn vị từng tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Các liệt sĩ hy sinh vào năm 1972, trong trận đánh ác liệt tại khu vực đồi Cù Bai.
Thiếu tá Nguyễn Văn Hùng, cán bộ Ban Chỉ huy Quân sự huyện Hướng Hóa, cho biết: "Qua quá trình khai quật, chúng tôi thu được nhiều di vật quan trọng, trong đó có một chiếc ba lô còn nguyên vẹn, bên trong có một số giấy tờ ghi tên đơn vị. Dựa vào đó, chúng tôi đã liên hệ với các cơ quan chức năng để tra cứu danh tính các liệt sĩ."
Hành trình trở về sau 5 thập kỷ
Việc tìm thấy hài cốt các liệt sĩ sau hơn 50 năm là một sự kiện xúc động đối với gia đình các anh và nhân dân địa phương. Ông Hồ Văn Sơn, người phát hiện ra hang, chia sẻ: "Tôi rất xúc động khi thấy các liệt sĩ nằm lại nơi đây suốt bao năm. Cây bàng rừng như có linh tính, đã phá đá để đưa các anh về với đồng đội."
Hiện nay, 5 bộ hài cốt liệt sĩ đã được quy tập, đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Hướng Hóa. Các cơ quan chức năng đang tiếp tục xác minh danh tính để thông báo cho gia đình các liệt sĩ. Đại diện Ban Chỉ huy Quân sự huyện cho biết: "Chúng tôi đang phối hợp với các địa phương để tìm kiếm thân nhân các liệt sĩ, sớm đưa các anh về với gia đình."
Ý nghĩa của sự kiện
Sự kiện này không chỉ có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, mà còn là minh chứng cho sự tri ân của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Cây bàng rừng phá đá đã trở thành biểu tượng cho sự sống mãnh liệt và khát vọng trở về của các anh hùng liệt sĩ.
