Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam, không chỉ được biết đến với sự nghiệp cách mạng vĩ đại mà còn bởi lối sống giản dị, thanh bạch. Những câu chuyện về bữa cơm hằng ngày của Người luôn để lại nhiều bài học sâu sắc về tinh thần tiết kiệm, yêu thương đồng bào. Dưới đây là những chia sẻ từ Bảo tàng Hồ Chí Minh và những người từng phục vụ Bác, hé lộ những kỷ niệm khó quên về ẩm thực đời thường của Người.
Món ăn dân dã khiến Bác Hồ "nhớ mãi không quên"
Theo thông tin từ Bảo tàng Hồ Chí Minh, trong số những món ăn mang hương vị quê nhà, Bác Hồ đặc biệt yêu thích món cá bống kho lá gừng. Mỗi khi đồng chí cấp dưỡng nấu món này, Người thường ăn hết phần cá, còn món thịt thì để lại. Có lần sang Liên Xô nghỉ dưỡng, dù được tiếp đãi nhiều món ăn thượng hạng, Bác vẫn bất chợt nói: “Mình nhớ món cá bống kho lá gừng quá!”. Việc chuẩn bị món ăn dân dã ấy khi đó không hề dễ dàng, bởi phía bạn không quen mùi nước mắm. Cuối cùng, nhờ sự khéo léo của đồng chí Vũ Kỳ trong việc giới thiệu ẩm thực truyền thống Việt Nam, món cá bống kho gừng vẫn được chuẩn bị để Bác thưởng thức.
Thói quen ăn uống từ nhỏ
Trong cuốn sách "117 chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" (Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, 2007), chị gái của Bác - bà Nguyễn Thị Thanh - kể lại rằng từ nhỏ Người đã không ăn được tỏi. Chi tiết này cho thấy sự tinh tế trong khẩu vị của Bác ngay từ thuở ấu thơ.
Nguyên tắc tiết kiệm trong từng bữa cơm
Ông Đặng Văn Lơ - người nhiều năm phục vụ bữa ăn cho Bác - cho biết Người ăn uống rất đúng giờ và luôn dặn nhà bếp chỉ làm vừa đủ, không được lãng phí. Món nào ăn không hết, Bác trở đầu đũa để riêng, cất lại dùng cho bữa sau. Bữa cơm hằng ngày của Bác rất giản dị, thường chỉ có canh, rau và món mặn, sau đó tráng miệng bằng táo nướng.
Những đầu bếp thân cận phục vụ Bác
Từ năm 1960 đến 1969, ông Đặng Văn Lơ và ông Đinh Văn Cẩn là hai đầu bếp trực tiếp phục vụ bữa ăn hằng ngày cho Bác Hồ và Thủ tướng Phạm Văn Đồng tại Phủ Chủ tịch. Hai ông thay phiên nhau nấu ăn, chăm chút từng bữa cơm giản dị nhưng luôn bảo đảm dinh dưỡng, vệ sinh và tinh thần tiết kiệm theo đúng phong cách sống của Bác.
Bí mật trong nhà bếp Phủ Chủ tịch
Theo Bảo tàng Hồ Chí Minh, trên bảng chấm cơm của nhà bếp Phủ Chủ tịch, Bác được ghi tên là “Cụ Hiền” để giữ bí mật và bảo đảm an toàn. Trong khi đó, Thủ tướng Phạm Văn Đồng được ghi là “ông Lành”. Điều này thể hiện sự cẩn trọng trong công tác bảo vệ lãnh tụ.
Phong cách ăn uống khi đi công tác
Theo tư liệu của Bảo tàng Hồ Chí Minh, mỗi khi đi công tác, các đầu bếp thường chuẩn bị sẵn món khô để Bác ăn dọc đường. Những món quay, nướng thì đóng vào cặp lồng nhiều ngăn, còn súp, cà phê và sữa đun sôi rồi cho vào các phích. Đi đến nơi, dừng ở đoạn đường vắng, trải ni-lông ra mời Bác ngồi ăn tại chỗ. Bác không cho địa phương làm cơm, vì Bác bảo tiếp một mình Bác mà bày cỗ bàn linh đình sẽ tốn kém của dân của nước.
