Giữa sông Hậu hiền hòa, những lồng bè nuôi cá truyền thống của anh Dương Kế Hiền (36 tuổi, khu vực 17, phường Bình Thủy, TP.Cần Thơ) trở thành điểm du lịch trải nghiệm độc đáo, thu hút đông đảo du khách và mang lại thu nhập tiền tỉ mỗi năm.
Chuyển đổi sang nuôi cá xanh kỳ
Anh Hiền lớn lên trong gia đình có nhiều đời gắn bó với nghề nuôi cá lồng bè truyền thống. Năm 2022, nhận thấy các loài cá tra, cá điêu hồng giá cả bấp bênh, dễ bị thương lái ép giá, anh chuyển sang nuôi cá xanh kỳ - loài cá da trơn bản địa của lưu vực sông Mê Kông còn khá mới trên thị trường.
Cá xanh kỳ còn gọi là cá dứa nước ngọt, được người sành ăn đánh giá là một trong những loài cá ngon nhất trong nhóm cá da trơn. Thân cá thon dài, đầu nhọn, sống lưng có một sọc màu xanh lá chạy dọc từ đầu đến đuôi (dấu hiệu giúp phân biệt với cá tra thông thường). Thịt cá săn chắc, béo thơm, ít mỡ, không tanh, có thể chế biến thành nhiều món như kho, nướng than, nấu lẩu hoặc làm khô. Giá bán thường ở mức 150.000 - 170.000 đồng/kg, cao gấp nhiều lần cá tra thương phẩm.
Giá ổn định, không bị ép giá
"Loài cá này chưa có nhiều người nuôi nên nguồn cung hạn chế. Nhờ vậy giá ổn định, không bị ép giá như nhiều loại cá khác", anh Hiền cho biết.
Khác với nhiều loài cá nước ngọt phổ biến, cá xanh kỳ có tập tính rất đặc biệt. Ban ngày, cá gần như nằm yên dưới đáy lồng, rất ít bắt mồi. Khi trời tối, đàn cá mới nổi lên bắt mồi mạnh. Người nuôi phải thay đổi hoàn toàn lịch chăm sóc, cho cá ăn vào ban đêm và theo dõi môi trường nước để hạn chế dịch bệnh.
Hiện nay, trong 25 lồng bè, cá xanh kỳ là đối tượng nuôi chủ lực của anh Hiền. Mỗi năm, anh bán gần 100 tấn cá xanh kỳ, thu lãi khoảng 1 tỉ đồng.
Kết hợp nuôi trồng và du lịch trải nghiệm
Sau khi mở rộng hệ thống lồng bè, anh Hiền nhận thấy mặt sàn phía trên các bè còn bỏ trống khá nhiều. Trong khi đó, Cồn Sơn ngày càng thu hút khách nhờ mô hình du lịch cộng đồng. Từ suy nghĩ đó, anh bắt đầu cải tạo các bè cá thành điểm tham quan, từng bước hình thành mô hình làng cá, nơi kết hợp nuôi thủy sản với du lịch trải nghiệm.
Hiện nay, du khách đến đây không chỉ được ngắm hàng chục bè cá nổi giữa sông Hậu mà còn cho cá ăn, ngâm chân cho cá massage, câu ếch, câu tôm, thưởng thức các món ăn chế biến từ thủy sản trên bè và khám phá Cồn Sơn với các hoạt động làm bánh dân gian, làm cốm, tham quan vườn cây ăn trái.
Bảo tồn các loài cá quý hiếm
Bên cạnh cá xanh kỳ, hệ thống lồng bè của anh Hiền còn nuôi nhiều loài cá quý hiếm của lưu vực sông Mê Kông như cá hô, cá vồ cờ, cá mang rổ, cá rô biển, cá chạch lấu... Anh Hiền hiện sở hữu 3 con cá hô trên 10 kg.
"Tôi nuôi những loài cá này không đơn thuần để trưng bày mà muốn du khách đến đây hiểu rằng sông Mê Kông từng rất giàu nguồn lợi thủy sản. Nếu không có ý thức bảo vệ thì nhiều loài cá quý hiếm sẽ chỉ còn trong sách vở", anh Hiền chia sẻ.
Anh xem đàn cá như những "đại sứ" kể câu chuyện về hệ sinh thái sông nước miền Tây, giúp du khách - đặc biệt là trẻ em - hiểu hơn về đa dạng sinh học cũng như nâng cao ý thức bảo tồn nguồn lợi thủy sản.
Hướng phát triển bền vững
Sau nhiều năm phát triển, mô hình nuôi cá kết hợp du lịch của anh Hiền hiện mang lại lợi nhuận khoảng 1 tỉ đồng/năm. Phần lớn nguồn thu được anh tiếp tục đầu tư mở rộng lồng bè, nâng cấp khu trải nghiệm và sưu tầm thêm các loài cá quý. Bởi theo anh, điều quan trọng không phải là một mình làm giàu mà là cùng người dân Cồn Sơn tạo nên chuỗi sản phẩm du lịch đặc sắc.
"Một hộ dân sẽ khó giữ chân du khách, nhưng nhiều hộ liên kết, mỗi hộ có sản phẩm riêng thì Cồn Sơn sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn hơn. Tôi luôn nghĩ muốn đi xa thì phải đi cùng nhau", anh Hiền bày tỏ.
Từ những lồng bè nuôi cá, anh Hiền đã mở ra hướng phát triển mới khi kết hợp nông nghiệp, du lịch và bảo tồn sinh thái. Đặc biệt, việc mạnh dạn đầu tư nuôi cá xanh kỳ đã tạo nên dấu ấn khác biệt cho du lịch Cồn Sơn, góp phần khai thác hiệu quả lợi thế sông nước đặc trưng của TP.Cần Thơ.
