Đại Biểu Chỉ Ra 3 Điểm Nghẽn Lớn Trong Phát Triển Văn Hóa
Tại phiên thảo luận của Quốc hội, đại biểu Trần Văn Khải (Ninh Bình) đã thẳng thắn chỉ ra ba "điểm nghẽn" cấp bách đang cản trở sự phát triển của văn hóa nước nhà, yêu cầu phải được tháo gỡ ngay lập tức. Những điểm nghẽn này bao gồm:
- Tỷ lệ chi ngân sách cho hạ tầng công nghệ trong ngành văn hóa còn rất khiêm tốn.
- Tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực số chất lượng cao.
- Nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước cho lĩnh vực này vẫn còn nhiều hạn chế.
Đại biểu Khải nhấn mạnh, dự thảo nghị quyết cần sửa đổi theo hướng không chỉ bảo đảm mức sàn 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa, mà còn phải quy định rõ việc ưu tiên bố trí kế hoạch đầu tư công trung hạn và dự toán ngân sách hằng năm cho các nhiệm vụ trọng tâm như: chuyển đổi số văn hóa, xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa quốc gia, số hóa di sản đã được xếp hạng, bảo quản số lâu dài và đảm bảo an ninh văn hóa số.
Thiết Kế Quỹ Văn Hóa Và Cơ Chế Đãi Ngộ Đặc Thù
Một đề xuất đáng chú ý khác là việc thiết kế Quỹ văn hóa, nghệ thuật trở thành công cụ dẫn dắt đổi mới sáng tạo thực sự. Quỹ này có thể đầu tư vào các startup công nghệ văn hóa, nền tảng nội dung số, mô hình bảo tồn số, nhưng phải đi kèm với một cơ chế quản trị hết sức chặt chẽ, minh bạch, tránh biến một chủ trương đúng đắn thành một thiết chế tiềm ẩn rủi ro.
Đồng thời, đại biểu Cà Thị Thắm (Lai Châu) đề nghị bổ sung tại điều 7 của dự thảo cơ chế phụ cấp nghề nghiệp đặc thù hằng tháng đối với các danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú và Nghệ sĩ Nhân dân, được hưởng ổn định và độc lập ngay cả khi đã nghỉ hưu. Bên cạnh đó, cần thiết lập nguyên tắc bình đẳng trong đánh giá và sử dụng tài năng tại các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, lấy thành tích giải thưởng và năng lực chuyên môn làm thước đo chính cho công tác tuyển dụng.
Ngày Văn Hóa Việt Nam Và Vai Trò Của Khu Vực Tư Nhân
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) bày tỏ sự đồng thuận với việc đưa ngày 24 tháng 11 - Ngày Văn hóa Việt Nam hằng năm trở thành ngày nghỉ lễ được hưởng nguyên lương. Ông cũng đề xuất mở rộng hơn nữa bằng việc bổ sung cơ chế khuyến khích các cơ sở văn hóa, giải trí thuộc khu vực tư nhân cùng tham gia chiến dịch giảm giá, miễn giảm phí trong ngày này, từ đó tạo thành một ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa trên quy mô toàn quốc, thay vì chỉ giới hạn ở các cơ sở công lập.
Bộ Trưởng Giải Trình: Ngân Sách Tối Thiểu 2% Và Quỹ Văn Hóa Thí Điểm
Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, dự thảo nghị quyết tập trung vào hai vấn đề lớn: tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn và huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển văn hóa. Bà khẳng định, chính sách nào đã rõ ràng, chín muồi, khả thi và nhận được sự đồng thuận cao sẽ được quy định ngay; những vấn đề mới hoặc cần linh hoạt sẽ được giao cho Chính phủ quy định chi tiết hoặc thí điểm bằng chính sách đặc thù.
Điểm then chốt trong dự thảo là xác định rõ nguồn lực phát triển văn hóa, bao gồm nguồn ngân sách nhà nước hằng năm phải bảo đảm tối thiểu 2% trong tổng chi ngân sách, cùng với việc huy động các nguồn lực xã hội. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương để xác định rõ cơ cấu của khoản chi này, đảm bảo đúng mục tiêu và ưu tiên trọng tâm.
Về đề xuất thành lập Quỹ văn hóa nghệ thuật, Bộ trưởng Thanh cho biết, quỹ này chủ yếu nhằm huy động nguồn lực xã hội, với ngân sách nhà nước đóng vai trò là "vốn mồi" để khuyến khích đóng góp từ khu vực tư nhân. Chính phủ đã bổ sung vào dự thảo theo hướng thí điểm thành lập quỹ dưới mô hình hợp tác công tư, hoạt động như một quỹ đầu tư mạo hiểm theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và đảm bảo công khai, minh bạch.
Thảo Luận Về Đề Án Luật Sư Công
Trong phiên thảo luận chiều cùng ngày về đề án thí điểm luật sư công, nhiều đại biểu đã nêu lên những băn khoăn về chế độ đãi ngộ. Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề nghị cân nhắc việc luật sư công được hưởng 100% lương hằng tháng dù có thể không tham gia vụ việc nào, đồng thời vẫn nhận bồi dưỡng theo vụ. Ông đề xuất nên gắn thu nhập chính với số lượng vụ việc thực tế được thực hiện.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) cho rằng mức bồi dưỡng 0,5 lần lương cơ sở cho mỗi buổi làm việc là quá cơ học, dễ dẫn đến bình quân hóa, không phản ánh đúng tính chất phức tạp và giá trị của từng vụ việc. Bà đề nghị giao Chính phủ xây dựng khung bồi dưỡng theo nhóm vụ việc với tiêu chí rõ ràng, có mức trần và cơ chế kiểm soát chặt chẽ.
Tiếp thu các ý kiến, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu để xây dựng khung bồi dưỡng phù hợp với mức độ phức tạp của công việc, đồng thời bổ sung quy định về chế độ khen thưởng gắn liền với kết quả thực hiện nhiệm vụ cụ thể của luật sư công.
