Alex Chui, thí sinh thành công nhất trong lịch sử Olympic Toán quốc tế (IMO), đã đạt điểm tuyệt đối 42/42 tại kỳ thi IMO 2026, trở thành một trong bảy thí sinh trên toàn thế giới đạt thành tích này. Cậu cũng lập kỷ lục chưa từng có khi giành huy chương trong bảy năm liên tiếp, bao gồm năm huy chương vàng và hai huy chương bạc.
Câu đố yêu thích của nhà vô địch
Khi được hỏi về câu đố yêu thích, Alex đã giới thiệu trên The Guardian bài toán sau: Có bao nhiêu cách điền các số nguyên dương vào một bảng 3×3 sao cho tích của ba số trong mỗi hàng và mỗi cột đều bằng 30? Mỗi ô trong chín ô của bảng chứa một số nguyên, và ba số trong cùng một hàng hoặc cột không nhất thiết phải khác nhau.
“Tôi thích câu đố này vì ý tưởng chính là xem xét các thừa số nguyên tố của các số và nhận ra rằng mỗi thừa số nguyên tố (2, 3, 5) có thể được sắp xếp một cách độc lập. Sự phân tách rõ ràng các phần khác nhau như vậy là một trong những điều tôi yêu thích nhất ở môn Toán”, Alex chia sẻ.
Hành trình chinh phục IMO
Alex Chui, sinh năm 2008, học sinh trường Tonbridge (Anh), bắt đầu ôn luyện IMO từ năm 9 tuổi. Cậu lần đầu tham dự IMO khi mới 12 tuổi 156 ngày, trong màu áo đội tuyển Hong Kong (Trung Quốc), và giành huy chương bạc. Sau đó, cậu lần lượt giành huy chương vàng vào các năm 2021, 2023, 2024, 2025 và khép lại sự nghiệp IMO bằng tấm huy chương vàng thứ năm tại kỳ thi năm 2026.
“Năm nay đặc biệt ý nghĩa vì là lần cuối tôi tham dự IMO. Điều đó cũng tạo ra đôi chút áp lực vì tôi muốn tận dụng trọn vẹn cơ hội cuối cùng. Tuy nhiên, khi chính thức bước vào cuộc thi, tôi tập trung tận hưởng cái hay của các bài toán và trải nghiệm này”, Alex chia sẻ.
Đánh giá từ chuyên gia
TS Dominic Yeo, giảng viên cao cấp ngành Toán tại King's College London, trưởng đội tuyển IMO Anh, nhận định: “Alex đạt điểm tối đa ở 6/6 bài là thành tích đáng nể. Năm huy chương vàng của Alex phản ánh nhiều năm rèn luyện cùng khả năng sáng tạo đặc biệt của nam sinh trong giải quyết vấn đề”.
IMO được xem là World Cup của giới toán học, với đề thi gồm 6 bài toán: 2 bài số học, 2 bài tổ hợp, 1 bài hình học và 1 bài đại số. Mỗi bài được chấm tối đa 7 điểm, tổng điểm tuyệt đối là 42.
Lời giải chi tiết
Nếu bạn chưa giải được bài toán trên, Alex gợi ý cách giải như sau: Trước hết, nhận ra rằng 30 = 2 × 3 × 5. Vì vậy, mỗi hàng và mỗi cột đều phải chứa đủ ba thừa số 2, 3 và 5.
Có 6 cách để mỗi hàng và mỗi cột có đúng một số 2 (3 cách chọn vị trí ở hàng đầu, 2 cách ở hàng thứ hai, 1 cách ở hàng cuối, nhân lại bằng 6). Tương tự, có 6 cách sắp xếp số 3 và 6 cách sắp xếp số 5. Mỗi bảng hoàn thiện là một cách kết hợp duy nhất của các số 2, 3 và 5, do đó có 6 × 6 × 6 = 216 cách điền.
Ví dụ, nếu một ô có nhiều số, nhân chúng lại; nếu không có số nào, điền số 1. Như vậy, đáp án cuối cùng là 216 cách.
