Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) ngày 29/7 xác nhận đã truy tố nhà sáng lập Telegram Pavel Durov và phát lệnh truy nã quốc tế đối với ông với cáo buộc 'tiếp tay cho các hoạt động khủng bố'. Thông báo từ FSB nêu rõ: 'Ông Durov bị truy tố vì Telegram không gỡ bỏ các tài liệu mà Moscow xếp vào diện cực đoan và cũng không xóa bỏ nhiều kênh cũng như chatbot được tình báo Ukraine sử dụng để tuyển mộ người thực hiện các hoạt động phá hoại và tấn công khủng bố trên lãnh thổ Nga'. Đây là động thái mới nhất trong loạt áp lực pháp lý mà giới chức Nga nhắm vào nền tảng nhắn tin phổ biến này.
Chi tiết cáo buộc và chatbot 'Dayvinchik'
Báo cáo của FSB tiết lộ một trong những ví dụ điển hình bị quy là 'tiếp tay cho khủng bố' là chatbot hẹn hò 'Dayvinchik' trên Telegram, vốn được tình báo Kiev sử dụng làm công cụ chiêu mộ công dân Nga thực hiện các vụ phá hoại và tấn công khủng bố. Theo FSB, việc Telegram không ngăn chặn các kênh và chatbot này đã tạo điều kiện cho các hoạt động chống phá an ninh quốc gia. Hiện phía Telegram và ông Pavel Durov chưa đưa ra bình luận chính thức về các thông tin này.
Bối cảnh pháp lý và các động thái trước đó
Theo quy trình pháp lý của Nga, việc bị truy tố hoặc đưa vào danh sách truy nã không đồng nghĩa với việc một người đã bị kết tội. Trước đó, hồi tháng 2/2024, Moscow từng tuyên bố sẽ làm chậm tốc độ truy cập vào Telegram của người dùng tại Nga vì những sai phạm của nền tảng này, đồng thời kêu gọi người dùng Internet Nga chuyển sang sử dụng MAX, một ứng dụng nhắn tin do nhà nước quản lý. Tuy nhiên, Moscow vẫn chưa chặn hoàn toàn Telegram vì ứng dụng này được sử dụng phổ biến trong dân thường cũng như quan chức tại Nga, đồng thời đóng vai trò là công cụ liên lạc quan trọng trên tiền tuyến trong cuộc xung đột với Ukraine.
Vụ bắt giữ tại Pháp và các hệ lụy
Vào tháng 8/2024, ông Durov đã bị bắt và giam giữ 4 ngày tại Pháp trong một cuộc điều tra về hành vi tội phạm liên quan đến Telegram, bao gồm phát tán nội dung lạm dụng tình dục trẻ em, buôn bán ma túy và các giao dịch gian lận. Ông sau đó đã đóng 5 triệu Euro để được tại ngoại. Theo tạp chí Forbes, tài sản của ông Durov ước tính khoảng 6,6 tỷ USD. Vụ việc đã gây chấn động quốc tế, với CEO Telegram mô tả cuộc điều tra của Pháp là 'đáng ngạc nhiên', trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi đây là 'cuộc điều tra có tính chọn lọc'. Phó chủ tịch Duma quốc gia Nga Vladislav Davankov tuyên bố Moscow cần yêu cầu Pháp trả tự do ngay lập tức cho Pavel Durov.
Quan điểm của Ukraine và diễn biến liên quan
Trong khi đó, Ukraine coi Telegram là 'mối đe dọa an ninh quốc gia'. Lãnh đạo Cơ quan tình báo quân sự Ukraine cho rằng ứng dụng này chứa nhiều nội dung 'độc hại' và gây nguy hiểm cho an ninh đất nước. Như vậy, cả Nga và Ukraine đều có quan điểm tiêu cực đối với Telegram, dù ở hai chiều hướng đối lập. Vụ việc hiện đang thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng quốc tế, khi số phận của Pavel Durov và tương lai của Telegram tại Nga vẫn còn bỏ ngỏ.
