TP.HCM: Tình trạng đường trùng tên, nhà 'siêu xuyệt' gây khó khăn cho người dân và quản lý đô thị
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tình trạng tên đường trùng lặp và nhà "siêu xuyệt" đang trở thành vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày của người dân, sự vận hành xã hội và hiệu quả quản trị đô thị. Đặc biệt, trong bối cảnh siêu đô thị với tốc độ phát triển nhanh chóng, những bất cập này càng trở nên phức tạp và cấp thiết cần giải quyết.
Nỗi khổ "lạc giữa phố quen"
Thực tế, việc nhiều người dân gặp khó khăn khi tìm nhà người thân, giao hàng, đến điểm hẹn, hoặc thậm chí về nhà do nhầm địa chỉ là điều không hiếm gặp. Một ví dụ điển hình là trường hợp của anh Tăng Phương Anh, cư dân phường Linh Xuân. Do không để ý kỹ thông tin trên ứng dụng đặt xe, anh đã nhập địa chỉ đường Nguyễn Bỉnh Khiêm (thuộc quận 1 cũ) nhưng điểm đến thực tế lại là đường Nguyễn Bỉnh Khiêm ở quận Gò Vấp cũ. Sự cố này khiến anh và tài xế phải "cười ra nước mắt", tốn thêm thời gian, chi phí và ảnh hưởng đến lịch trình công việc.
Bên cạnh đó, tình trạng nhà "siêu xuyệt" tại các quận, huyện cũ có tốc độ đô thị hóa nhanh cũng gây ra nhiều khó khăn trong đời sống kinh tế - xã hội và công tác quản lý đô thị. Những bất cập này không chỉ làm giảm hiệu quả hoạt động của các dịch vụ công mà còn tạo ra sự hỗn loạn trong việc xác định vị trí chính xác.
Chuẩn hóa địa chỉ: Giải pháp cấp thiết
Thời gian qua, TP.HCM đã tích cực triển khai Thông tư 08/2024 của Bộ Xây dựng về quy định đánh số và gắn biển số nhà, công trình xây dựng. Mục tiêu là điều chỉnh những vướng mắc do yếu tố lịch sử phát triển đô thị và chuẩn hóa để "định vị" chính xác địa chỉ trong bối cảnh không gian đô thị mở rộng. Đây được xem là việc làm cấp thiết, đòi hỏi sự đầu tư và nỗ lực cao từ các cơ quan chức năng.
Theo khảo sát tại phường An Phú Đông, dựa trên bản đồ số nhà đã được UBND quận 12 cũ phê duyệt, tổng số nhà cần cấp là 18.431, bao gồm 6.527 số nhà cấp mới và 11.904 số nhà điều chỉnh. Ngoài ra, địa bàn này còn dự trữ 22.284 số nhà cho các khu đất trống và khu đất xen cài. Hiện nay, việc tra cứu số nhà được thực hiện thông qua ID, chứa thông tin như số nhà, tên đường, thửa đất và tọa độ. Tuy nhiên, công tác cấp chứng nhận số nhà vẫn đang được thực hiện thủ công, chưa áp dụng phần mềm ứng dụng. Phường đang xây dựng hoàn chỉnh phần mềm này và dự kiến đưa vào sử dụng trong năm nay.
Ứng dụng công nghệ GIS và liên thông dữ liệu
Trong khi đó, phường An Khánh đã kế thừa và sử dụng phần mềm ứng dụng do UBND TP Thủ Đức cũ xây dựng và triển khai từ năm 2024. Phần mềm này có tính liên thông với các hệ thống liên quan như cấp giấy phép xây dựng, quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật và quản lý trật tự đô thị, đồng thời được kết nối với phần mềm quản lý văn bản và hệ thống giải quyết thủ tục hành chính. Trước đây, UBND TP Thủ Đức cũ đã hoàn thành chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu số nhà tại 34/34 phường, với tổng cộng 343.399 số nhà, trong đó khoảng 80% dữ liệu đã được gắn tọa độ trên không gian địa lý (GIS). Tuy nhiên, việc triển khai hiện đang tạm ngưng do chưa hoàn thành tách ranh địa giới hành chính và thiếu kinh phí.
Từ thực tế triển khai tại hai phường, Trung tâm Chuyển đổi số thành phố nhận định rằng ứng dụng công nghệ GIS trong đánh số và gắn biển số nhà đã bước đầu được thực hiện nhưng còn mang tính cục bộ, chưa được điều phối và chuẩn hóa thống nhất trên toàn thành phố. Dưới góc độ quản lý nhà nước, Sở Xây dựng cho biết sẽ phối hợp với Trung tâm Chuyển đổi số để nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện phần mềm ứng dụng dùng chung cho công tác này.
Kế hoạch hành động và giải pháp tổng thể
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường đã giao Trung tâm Chuyển đổi số thành phố chủ trì nghiên cứu, đánh giá và hoàn thiện phần mềm ứng dụng công nghệ GIS dùng chung trên toàn địa bàn. Trong quý I/2026, trung tâm sẽ đánh giá toàn diện hiện trạng các mô hình đã triển khai. Nếu phần mềm tại phường An Khánh đáp ứng đầy đủ yêu cầu về nghiệp vụ, kỹ thuật và khả năng liên thông, sẽ ưu tiên nâng cấp để sử dụng chung; ngược lại, nếu không đáp ứng, sẽ xây dựng phần mềm mới theo quy định.
Sở Xây dựng sẽ phối hợp chặt chẽ trong việc rà soát, chuẩn hóa quy trình và thủ tục hành chính "Cấp giấy chứng nhận số nhà", đồng thời cung cấp dữ liệu chuyên ngành về nhà ở. UBND các phường, xã, đặc khu có trách nhiệm cung cấp thông tin, tham gia rà soát và bố trí nhân sự phối hợp. Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội - Công an TP.HCM cũng thống nhất xây dựng phần mềm GIS cấp số nhà dùng chung cho 168 phường, xã, đặc khu, đảm bảo kết nối và chia sẻ dữ liệu.
Thực trạng trùng lặp tên đường
Theo đề án "Công tác đặt, đổi tên đường, công trình công cộng tại TP.HCM - Khảo sát thực trạng và giải pháp đến năm 2020" do Trung tâm Nghiên cứu Đô thị và Phát triển thành phố thực hiện, trên địa bàn thành phố có 311 tuyến đường trùng tên (từ 132 tên gọi), chủ yếu do lịch sử để lại. Ngoài ra, có đến 38 tên đường được đặt sai tên nhân vật lịch sử do nhiều nguyên nhân. Cùng với việc mở rộng không gian đô thị, tình trạng trùng lặp tên đường ngày càng gia tăng, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ và lâu dài để khắc phục.
