Mỗi tối, bà Phùng Ngọc Anh nằm nghiêng trên giường tại Trung tâm Dưỡng lão Thị Nghè, lắng nghe radio về chiến dịch tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng. Bà tin đồng đội mình đã nằm lại nơi ấy suốt gần sáu thập kỷ.
Ký ức đêm Mậu Thân 1968
Đêm mùng 2 Tết Mậu Thân 1968, bà cùng liệt sĩ Lê Thị Riêng và Trần Văn Kiểu bị địch đưa lên xe thủ tiêu. Khi loạt súng ngừng, bà nửa mê nửa tỉnh, tay chạm vào đồng chí Kiểu và “chị Hai Riêng” đã lạnh dần. Giữa loạt đạn, bà Lê Thị Riêng hô vang ba lần: “Hồ Chí Minh muôn năm!”.
Là nhân chứng duy nhất còn sống, bà Ngọc Anh mang ký ức bi tráng ấy suốt đời. “Tôi kể mười lần cũng như một. Mỗi lần kể, tôi vẫn thấy mình nằm trong vũng máu đêm hôm đó”, bà nói, tay vuốt vùng lưng nơi viên đạn găm từ năm 28 tuổi.
Cuộc trò chuyện cuối cùng
Chiều mùng 2 Tết, trong nhà giam Tổng nha Cảnh sát Sài Gòn, bà cùng ông Trần Văn Kiểu (Chín K) và bà Lê Thị Riêng bị áp giải lên xe thùng. Sau khi xe chạy lòng vòng, ông Kiểu nắm tay bà Ngọc Anh, hôn lên tay rồi nói: “Thấy tình hình vậy là nó muốn giết tụi mình đó. Tội cho Ngọc Anh còn trẻ quá”. Đó là cuộc trò chuyện cuối cùng.
Khi xe quẹo qua giao lộ, tiếng súng lục vang lên, ba khẩu trung liên xé toạc thùng xe. Ba người cùng hô “Đả đảo!”. Ông Kiểu trúng đạn, im lặng. Bốn viên đạn trúng bà Ngọc Anh: ba sượt chân, một găm sâu vào lưng. Loạt đạn thứ hai, bà Riêng ngồi dậy hô “Hồ Chí Minh muôn năm!” ba lần trước khi bị bắn thẳng.
Giây phút sinh tử
Giữa vũng máu, bà Ngọc Anh tháo chiếc kẹp tóc trên đầu bà Riêng, thì thầm: “Chị Hai ơi, em lấy cây kẹp của chị nha. Nếu em còn sống em đem về làm kỷ niệm”. Chiếc kẹp sau đó được bà trao lại cho bảo tàng. Bà rơi vào nửa mê nửa tỉnh, nghe tiếng đồng hồ ngoài phố ngân 11 tiếng. “Nằm đó buồn ngủ lắm, nhưng biết ngủ lúc này là chết. Tôi ráng thức, mà sao lúc đó thấy nhớ má quá”, bà kể.
Một người lính lên xe, thấy bà còn thoi thóp thì thầm: “Ngọc Anh đừng sợ, sẽ sống!” rồi gọi xe cấp cứu. Trên xe, một tên lính khác dùng báng súng đập liên tiếp từ ngực đến đầu bà. Bà nghiến răng giả chết. “Đập mạnh lắm, mấy chục năm vết sẹo trên trán vẫn còn”, bà nói, vén tóc để lộ sẹo.
Khi xe dừng gần Bệnh viện Chợ Quán, tên lính báo cáo “Con Anh cũng chết rồi!”. Bà nhìn qua khe lưới thấy ánh mắt một bác sĩ, giơ ngón tay ra hiệu. Người bác sĩ lập tức khiêng bà vào phòng cấp cứu. Đồng hồ điểm 12h đêm, bước sang mùng 3 Tết (31/1/1968), bà sống sót kỳ diệu.
Cuộc đời chiến sĩ biệt động
Trước đó, bà Phùng Ngọc Anh là nữ biệt động khét tiếng Sài Gòn. Sinh năm 1940 tại Rạch Giá (nay là An Giang), bà gia nhập cách mạng năm 25 tuổi, làm giao liên rồi đội trưởng Đội nữ võ trang. Báo chí Sài Gòn gọi bà là “Rồng đỏ”, “Rồng xanh” hay “Tiểu Long Nữ”. Ngày 19/9/1967, bà bị bắt khi mưu sát một đại tá đặc vụ. Bị tra tấn bằng hóa chất, bà vẫn không khai. Một phóng viên nước ngoài chụp bức ảnh bà giơ tay lở loét nhưng mặt không sợ hãi – bức ảnh “Tiểu Long Nữ” nổi tiếng.
Sau đêm Mậu Thân, bà bị giam ở Khám Chí Hòa, Trung tâm Cải huấn Thủ Đức và hai lần bị đày ra Côn Đảo. Năm 1974, bà được trao trả theo Hiệp định Paris. Sau hòa bình, bà làm kế toán cho Mặt trận Tổ quốc Quận 5 đến khi nghỉ hưu, không lập gia đình, chỉ nhận một con nuôi.
Viên đạn gần 60 năm
Viên đạn găm vào sống lưng từ đêm Mậu Thân vẫn nằm lại. “Từng có bác sĩ tính mổ lấy ra nhưng vị trí quá nguy hiểm. Thôi thì để nó sống với mình luôn”, bà cười bình thản. Từ tháng 10/2023, bà sống tại Trung tâm Dưỡng lão Thị Nghè, thức dậy lúc 4h30 tập thể dục nhẹ, mỗi cử động mạnh lại nhói lên.
Đội nữ võ trang năm xưa giờ chỉ còn mình bà. “Ai còn sống qua bom đạn thì cũng mất vì tuổi già. Còn mình tôi thôi”, bà ngậm ngùi.
Niềm hy vọng cuối cùng
Điều duy nhất khiến bà thổn thức là các bản tin khai quật tại công viên Lê Thị Riêng. “Tôi tin rằng anh Chín, chị Hai nằm ở đó rồi sẽ được tìm thấy. Nếu ngày đó tới, tôi chỉ mong mình còn có thể đến và thắp cho anh chị một nén nhang”.
Công tác khai quật, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng được triển khai khẩn trương. Bộ Tư lệnh TP.HCM kỳ vọng xác định nơi an nghỉ của hai Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng và Trần Văn Kiểu. Cơ quan chức năng phối hợp với thân nhân thu nhận mẫu ADN để đối sánh với hài cốt quy tập.
