Ngày 27/6, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Cà Mau đề nghị UBND tỉnh xem xét chấp thuận chủ trương để Vườn quốc gia (VQG) U Minh Hạ phối hợp với Trường Đại học Nông lâm TPHCM thực hiện nghiên cứu khoa học tại vườn.
Nội dung nghiên cứu và thời gian thực hiện
Nghiên cứu dự kiến bao gồm: khảo sát hiện trạng hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn; thu thập dữ liệu đất, nước, vi sinh vật; đánh giá sức khỏe hệ sinh thái; đề xuất giải pháp phục hồi dựa trên nguồn tài nguyên đa dạng sinh học bản địa. Thời gian thực hiện trong 12 tháng (2026-2027) tại VQG U Minh Hạ.
Sự cần thiết của nghiên cứu
Theo Sở NN&MT tỉnh Cà Mau, các đơn vị cơ bản thống nhất về sự cần thiết và chủ trương phối hợp. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau cho rằng việc hợp tác nghiên cứu là cần thiết, phù hợp với bối cảnh hệ sinh thái rừng của VQG U Minh Hạ đang có dấu hiệu suy thoái. Sở NN&MT nhấn mạnh: "Kết quả nghiên cứu dự kiến sẽ bổ sung cơ sở khoa học phục vụ theo dõi, đánh giá diễn biến hệ sinh thái, nhận diện sớm nguy cơ suy thoái và đề xuất giải pháp quản lý, phục hồi hệ sinh thái rừng tràm theo hướng bền vững".
Đề xuất giao nhiệm vụ
Sở NN&MT đề xuất UBND tỉnh giao VQG U Minh Hạ chủ trì, phối hợp với Trường Đại học Nông Lâm TPHCM thực hiện các nội dung liên quan, làm cơ sở để nhóm nghiên cứu hoàn thiện hồ sơ trình Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học cùng các cơ quan liên quan theo quy định. Nếu được chấp thuận, đơn vị chủ trì sẽ bảo đảm triển khai nghiên cứu đúng quy chế quản lý rừng đặc dụng, mục tiêu bảo tồn của VQG và các quy định pháp luật.
Thực trạng suy thoái rừng
Thống kê bước đầu của VQG U Minh Hạ cho thấy hiện có hơn 392ha rừng bị suy thoái và khoảng 467ha có dấu hiệu suy thoái. Hầu hết diện tích này nằm trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và khu phục hồi sinh thái (rừng tự nhiên), chủ yếu là rừng nghèo có trữ lượng cây đứng từ 10 m3/ha đến 50 m3/ha.
Nguyên nhân suy thoái
Qua đánh giá bước đầu (chưa có kết luận chính thức), một số nguyên nhân gồm: cây gỗ quá tuổi thành thục, già cỗi dẫn đến chết; ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và sự phát triển của thực vật dạng leo bao trùm cây; cây bị ngập nước dài ngày làm đất than bùn bị trôi rửa, bộ rễ bám không chắc, dễ ngã đổ.
Tầm quan trọng của VQG U Minh Hạ
Vườn quốc gia U Minh Hạ là một trong số ít điểm bảo tồn đất ngập nước tại Đồng bằng sông Cửu Long, được UNESCO công nhận là vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau. Đặc trưng nổi bật là hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn ngập nước, nơi cư trú của nhiều loài động vật quý hiếm và có giá trị khoa học.
