Ngày 15/4, tại Hà Nội, Diễn đàn Khí hậu và Phát triển bền vững Việt Nam (VSCF) 2026 đã chính thức khai mạc với chủ đề 'Định hình Net Zero: Việt Nam tái kiến tạo cho 2050'. Sự kiện do Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các đối tác tổ chức, thu hút hơn 500 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự.
Mục tiêu Net Zero 2050: Cam kết và hành động
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh: 'Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Đây không chỉ là mục tiêu quốc gia mà còn là trách nhiệm với cộng đồng quốc tế. Diễn đàn VSCF 2026 là cơ hội để chúng ta đánh giá tiến độ, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp đột phá.'
Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Việt Nam đã giảm 15% cường độ phát thải khí nhà kính trên mỗi đơn vị GDP so với năm 2020, vượt mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, để đạt Net Zero vào 2050, cần huy động nguồn lực đầu tư khoảng 300 tỷ USD trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, giao thông xanh và nông nghiệp thông minh.
Chuyển đổi năng lượng: Trọng tâm của tái kiến tạo
Phiên thảo luận đầu tiên tập trung vào chuyển đổi năng lượng, với sự tham gia của các chuyên gia từ Ngân hàng Thế giới, Cơ quan Năng lượng Quốc tế và các doanh nghiệp năng lượng hàng đầu. Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cho biết: 'Đến năm 2030, EVN đặt mục tiêu năng lượng tái tạo chiếm 30% tổng công suất phát điện, tương đương 40 GW. Chúng tôi đang đẩy nhanh các dự án điện gió ngoài khơi và điện mặt trời mái nhà.'
Đại diện từ Ngân hàng Thế giới, bà Carolyn Turk, Giám đốc Quốc gia tại Việt Nam, đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong việc xây dựng thị trường carbon và cơ chế tài chính xanh. Bà cho biết: 'Việt Nam có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, nhưng cần hoàn thiện khung pháp lý và thu hút đầu tư tư nhân để hiện thực hóa các dự án quy mô lớn.'
Thách thức và cơ hội từ tài chính xanh
Một trong những chủ đề nóng tại diễn đàn là huy động vốn cho các dự án xanh. Theo báo cáo, Việt Nam cần khoảng 10 tỷ USD mỗi năm cho đến 2050 để đáp ứng mục tiêu khí hậu. Hiện tại, trái phiếu xanh và tín dụng xanh mới chỉ chiếm 5% tổng vốn đầu tư.
Ông Phạm Huyền Trang, chuyên gia tài chính khí hậu tại UNDP Việt Nam, nhấn mạnh: 'Cần có cơ chế ưu đãi lãi suất và bảo lãnh tín dụng để khuyến khích doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuyển đổi xanh. Đồng thời, Việt Nam cần phát triển thị trường carbon trong nước để tạo nguồn thu bền vững.'
Kết nối doanh nghiệp và cộng đồng
Diễn đàn cũng dành thời gian cho các phiên đối thoại giữa doanh nghiệp, chính quyền địa phương và tổ chức xã hội. Nhiều mô hình kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp thông minh và đô thị xanh được giới thiệu. Ông Trần Quốc Khánh, Giám đốc Công ty CP Năng lượng Xanh, chia sẻ: 'Chúng tôi đã triển khai dự án điện mặt trời áp mái cho 500 hộ gia đình tại Nghệ An, giúp giảm 2.500 tấn CO2 mỗi năm. Mô hình này có thể nhân rộng ra cả nước.'
Kết thúc ngày đầu tiên, các đại biểu đã thông qua tuyên bố chung kêu gọi tăng cường hợp tác công-tư, đẩy mạnh nghiên cứu công nghệ lưu trữ năng lượng và xây dựng lộ trình cụ thể cho từng ngành kinh tế. Diễn đàn VSCF 2026 sẽ tiếp tục trong hai ngày 16-17/4 với các phiên thảo luận chuyên sâu về giao thông xanh, quản lý chất thải và bảo tồn đa dạng sinh học.
