Tại tỉnh Gironde và Landes thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp, hàng chục máy bay chữa cháy cùng hơn 2.500 lính cứu hỏa và hàng nghìn cảnh sát, binh lính đã được huy động để đối phó với đám cháy rừng nghiêm trọng. Thời tiết hanh khô và gió mạnh khiến lửa bùng phát dữ dội, lan nhanh ra nhiều khu vực. Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez đánh giá đây “có lẽ là cuộc sơ tán lớn nhất trong thời bình” mà nước Pháp triển khai để bảo vệ tính mạng người dân.
Diễn biến cháy rừng và quy mô thiệt hại
Tổng diện tích bị cháy ở hai tỉnh Gironde và Landes đã vượt mốc 42.000 ha. Hơn 40 lính cứu hỏa bị thương trong lúc làm nhiệm vụ, trong đó có một số ca chấn thương do nổ bình gas tại khu vực cháy. Hàng trăm công trình, nhà ở và một khu cắm trại bị ngọn lửa tàn phá hoàn toàn. Vào đỉnh điểm đêm 24 rạng sáng 25/7, lửa tiến nhanh với tốc độ 800 đến 1.000 ha/giờ, kèm hiện tượng vòi xoáy lửa và tàn lửa bay xa tới 1 km. Đến trưa 26/7, cháy rừng chỉ cách Bordeaux – vùng đô thị lớn thứ 5 của Pháp – chưa đầy 20 km.
Nguyên nhân và yếu tố khí hậu
Giới chức Pháp xác định hỏa hoạn bắt nguồn từ sự cố vô tình vào ngày 24/7 do máy phát quang bụi rậm tại làng Saumos, tỉnh Gironde. Thời tiết nắng nóng liên tục kể từ tháng 5, nhiệt độ trên 30°C kết hợp gió mạnh khiến đám cháy lan rộng vượt khỏi tầm kiểm soát. Các chuyên gia khí hậu Pháp cảnh báo các đợt cháy rừng diện rộng từ tháng 5 là dấu hiệu của thực tế khắc nghiệt mới do biến đổi khí hậu toàn cầu. Lượng mưa từ tháng 3 đến tháng 5 thấp hơn 30-40% so với trung bình nhiều năm, khiến độ ẩm đất và thảm thực vật giảm xuống mức báo động. Rừng thông ven biển Đại Tây Dương có mật độ đồng nhất cao; khi gặp gió mạnh và nhiệt độ trên 30°C, nhựa thông đóng vai trò chất xúc tác, tạo cột lửa cao trên 10 m vượt quá khả năng dập tắt của vòi phun thông thường.
Ứng phó khẩn cấp và hỗ trợ quốc tế
Thị trưởng Bordeaux Jérôme Steffe nhận định tình hình rất đáng lo ngại, các lực lượng đang nỗ lực thiết lập hành lang ngăn lửa lan tới khu đô thị. Pháp đã kích hoạt Cơ chế Bảo vệ Dân sự của EU, các quốc gia thành viên điều động máy bay và lực lượng chữa cháy đến hỗ trợ. Tuy nhiên, năng lực ứng phó không quân của toàn khối có nguy cơ quá tải khi các nước nam Âu như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Italia cũng đang hứng chịu sóng nhiệt. Chính quyền Pháp phải huy động tối đa lực lượng từ nhiều khu vực tới Gironde và Landes.
Kỷ lục cháy rừng và bài học ứng phó
Từ tháng 5/2026, Pháp đã phải ứng phó nhiều vụ cháy rừng kéo dài. Thống kê sơ bộ cho thấy khoảng 98.000 ha đã bị cháy trên toàn quốc, mức kỷ lục. Chỉ trong mấy ngày, chính quyền triển khai sơ tán khẩn cấp cho hơn 200.000 người bằng đường bộ và đường biển, gấp 4 lần năm 2022. Các chuyên gia nhận định cháy rừng không còn là biến cố bất ngờ, mà đã trở thành “trạng thái bình thường mới”. Do đó, việc ứng phó đòi hỏi tái quy hoạch toàn bộ cấu trúc rừng, siết chặt quy chuẩn xây dựng ven rừng và tái thiết lập hệ thống cảnh báo sớm dựa trên dữ liệu khí hậu thời gian thực.
