Mô hình đặt cọc hoàn trả (DRS) đang được triển khai thí điểm tại Phú Quốc, khuyến khích người tiêu dùng trả lại vỏ chai, bao bì sau khi sử dụng để nhận lại tiền đặt cọc. Hình thức này đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia trên thế giới, giúp tăng tỷ lệ thu gom và tái chế, đồng thời hạn chế rác thải thất thoát ra môi trường.
Hợp tác quốc tế thúc đẩy giải pháp bền vững
Mô hình DRS tại Phú Quốc được thực hiện với sự phối hợp của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Đại sứ quán Na Uy. Đây là minh chứng cho nỗ lực hợp tác quốc tế trong việc tìm kiếm giải pháp bền vững cho vấn đề rác thải nhựa tại các đô thị du lịch ven biển. Theo Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Hồ Kiên Trung, việc Phú Quốc tiên phong thí điểm mô hình này cho thấy sự chuyển dịch từ phương thức xử lý rác truyền thống sang mô hình kinh tế tuần hoàn, coi rác thải là nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng.
Động lực tài chính từ DRS
Đại sứ Na Uy tại Việt Nam, bà Hilde Solbakken, chia sẻ: “Chúng tôi nhận thấy việc giải quyết rác thải nhựa là cơ hội chung để nâng cao trách nhiệm, suy ngẫm về thói quen sản xuất và tiêu dùng, cùng nhau xây dựng một tương lai bền vững, hòa nhập và có khả năng chống chịu. Hệ thống đặt cọc hoàn trả mang đến một giải pháp thực tế đã được chứng minh hiệu quả. Thông qua yêu cầu một khoản đặt cọc nhỏ có thể hoàn lại trên mỗi bao bì đồ uống, DRS tạo ra động lực tài chính để người tiêu dùng mang trả lại chai lọ thay vì vứt bỏ.”
Ủng hộ từ cộng đồng doanh nghiệp
Mô hình DRS đã nhận được sự đón nhận và ủng hộ từ cộng đồng doanh nghiệp tại Phú Quốc, bao gồm các doanh nghiệp du lịch, lữ hành, đơn vị lưu trú, nhà hàng, cùng nhiều cơ sở sản xuất và phân phối nước đóng chai. Điều này mở ra cơ hội để các đơn vị chuyển đổi sang mô hình kinh doanh bền vững, giảm thiểu rác thải và nâng cao hình ảnh du lịch xanh của “đảo ngọc”. Trong bối cảnh Phú Quốc đang chịu áp lực lớn từ phát triển du lịch và gia tăng rác thải, việc thí điểm DRS là bước đi quan trọng trong hành trình xây dựng hình ảnh đảo du lịch xanh, bền vững.
Kinh nghiệm từ Na Uy
Đại sứ Hilde Solbakken cho biết thêm: “Tại Na Uy, DRS đã giúp đạt tỷ lệ hoàn trả lên tới 93% vào năm 2024. Con số này là minh chứng cho thấy một chính sách được thiết kế tốt có thể tạo ra sự thay đổi tích cực thực sự. Tại Việt Nam, DRS có thể cải thiện đáng kể các giải pháp tuần hoàn bằng cách bổ sung công cụ kinh tế cần thiết để tăng tỷ lệ thu gom và tái chế. Thứ hai, việc người tiêu dùng hoàn trả chai lọ qua hệ thống DRS giúp cải thiện chất lượng vật liệu tái chế, hạn chế tình trạng nhiễm bẩn từ rác thải hỗn hợp.”
Phú Quốc, nơi sẽ đăng cai Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) 2027, kỳ vọng mô hình DRS sẽ góp phần tạo ấn tượng tốt đẹp với du khách quốc tế, đồng thời khẳng định cam kết bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
