Chiều xuống, khu vực bến nước Đình thần An Bình, phường Hồng Ngự, thành phố Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp trở nên nhộn nhịp. Hàng chục người dân mang theo rau, củ, cơm nguội và thức ăn để cho cá ăn. Đây là một phần của mô hình tái tạo nguồn lợi thủy sản do ông Trương Minh Hải, Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản Hồng Ngự khởi xướng.
Khởi nguồn từ ý tưởng bảo vệ nguồn lợi
Ông Hải dẫn chúng tôi tham quan đàn cá tự nhiên và tâm sự: “Được sự ủng hộ và thống nhất của lãnh đạo địa phương, khu vực bến nước Đình thần An Bình được chọn làm nơi tái tạo nguồn lợi thủy sản. Ngay sau đó, tôi đi nhiều nơi để tìm các loại cây về chất thành đống ở dưới kênh, giăng dây và neo lục bình trên mặt nước để tạo nơi trú ẩn tự nhiên cho cá”. Nhờ những nỗ lực này, môi trường sống tự nhiên cho cá được hình thành.
Đúng dịp Lễ Kỳ Yên Hạ Điền Đình thần An Bình (26/3 âm lịch năm 2024), ông Hải đã mua gần 1 tấn cá tra giống thả xuống khu vực tái tạo. “Lúc đầu, tôi cứ nghĩ cá đi hết. Nhưng rồi, từng con bắt đầu ngoi lên ăn mồi. Lúc đó, tôi mừng lắm. Từ đó đến nay, đàn cá không rời đi mà ngày càng sinh sôi, phát triển”, ông Hải chia sẻ.
Quy mô đàn cá và những con số ấn tượng
Khi được hỏi về số lượng cá, ông Hải cho biết: “Lúc trước, nhiều hộ nuôi cá tra chuyên nghiệp ở Hồng Ngự đến quan sát và đánh giá. Người thì nói khoảng 70 tấn, người ước 90 tấn, có người cho rằng khoảng 200 tấn. Tuy nhiên, chúng tôi chỉ mong đàn cá tự nhiên ngày càng nhiều hơn để góp phần tái tạo lại nguồn lợi thủy sản tự nhiên”. Theo ước tính của người dân địa phương, hiện nay khu vực này có khoảng 200 tấn cá các loại, phân bố trên đoạn sông dài khoảng 300 mét.
Không chỉ có cá tra giống được thả, nhiều loài cá tự nhiên cũng kéo về sinh sống như: cá dồ đém, cá chài, cá mè vinh, cá sát, cá he... Sự đa dạng sinh học đã tạo nên một hệ sinh thái phong phú. Ông Nguyễn Văn Dũng, phường Hồng Ngự, người gắn bó với khu tái tạo từ những ngày đầu, cho biết: “Nơi đây đã hình thành một hệ sinh thái rất phong phú như: cá các loại, tôm, lươn, rùa... Ước tính, khu vực này hiện có khoảng 200 tấn cá các loại”.
Ý thức cộng đồng và sự chung tay bảo vệ
Khi mới hình thành, nhiều người chưa biết đây là khu vực tái tạo nên vẫn sử dụng ngư cụ đánh bắt. Sau thời gian tuyên truyền liên tục trên hệ thống truyền thanh và vận động trực tiếp, tình trạng vi phạm đã giảm đáng kể. Chính quyền địa phương, mạnh thường quân cùng đông đảo người dân gần xa đều chung tay đóng góp thức ăn và kinh phí duy trì khu tái tạo. Ông Hải nhấn mạnh: “Từ khi có khu tái tạo, ý thức của người dân về bảo vệ thiên nhiên và nguồn lợi thủy sản nâng lên rất rõ. Mọi người đều tự giác gìn giữ như tài sản chung”.
Người dân đến cho cá ăn vào mỗi buổi chiều rất đông. Ông Lê Văn Thăng, ngụ phường Thường Lạc, tỉnh Đồng Tháp, cho biết mỗi tuần ông thường ghé thăm và cho cá ăn khoảng 2 lần. “Đây là việc làm rất ý nghĩa, không chỉ bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn giúp nâng cao ý thức bảo tồn thiên nhiên của người dân; vì vậy, mô hình này cần được duy trì và nhân rộng”, ông Thăng nói.
Điểm du lịch hấp dẫn
Không chỉ bảo tồn nguồn lợi thủy sản, khu vực này dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Vào các ngày cuối tuần, rất đông người dân trong và ngoài tỉnh Đồng Tháp, kể cả người nước ngoài, tìm đến để ngắm đàn cá, trải nghiệm cho cá ăn và thư giãn. Người dân mang trái cây đến xay cho đàn cá ăn, tạo nên không khí vui tươi.
Từ hiệu quả bước đầu của khu tái tạo tại phường Hồng Ngự, các phường lân cận cũng đã triển khai những điểm bảo tồn đàn cá tự nhiên, thu hút lượng lớn cá về trú ngụ và sinh sôi. Đàn cá tự nhiên vẫn bình yên dưới sự chở che của cộng đồng, minh chứng cho sự đồng lòng của chính quyền và người dân trong việc bảo vệ môi trường và phát triển du lịch bền vững.
