Chỉ trong vài chục giây, trận động đất mạnh 7,1 độ đã biến một buổi chiều bình thường ở Kumamoto thành khung cảnh hỗn loạn. Những người sống sót kể lại khoảnh khắc tưởng như các tòa nhà sẽ đổ sập, bệnh viện rơi vào cảnh quá tải và cả thành phố chìm trong mất điện, dư chấn liên tiếp.
Khoảnh khắc 'mặt đất như đang sống'
Chị Chiharu Hara, 35 tuổi, vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại trận động đất làm rung chuyển tỉnh Kumamoto chiều 28/7. "Tòa nhà rung lắc dữ dội. Tôi chỉ nghĩ nó sắp đổ xuống", chị nói. Làm việc tại một văn phòng ở Kumamoto, chị Hara cho biết mọi thứ diễn ra quá nhanh. Chỉ trong vài giây, cả tòa nhà nghiêng ngả, khiến toàn bộ nhân viên hoảng loạn.
Những hình ảnh xác thực cho thấy xe tải, cột đèn và đèn tín hiệu giao thông rung lắc dữ dội trong khoảng 20 giây. Trên nhiều tuyến đường, mặt đường bị nứt gãy và đội lên, buộc các phương tiện phải di chuyển chậm. Một đoạn video ghi lại cảnh văn phòng của công ty tuyển dụng Think Garbage chìm trong hỗn loạn: bàn ghế đổ ngổn ngang, máy tính rơi khỏi bàn, giấy tờ văng khắp nơi, hệ thống chữa cháy tự động kích hoạt phun nước xối xả, theo CNN.
Cảnh tượng như 'không kích'
Ông Tsunetaka Hioki, nhà sáng lập một công ty ở Kumamoto, cho biết khung cảnh hỗn loạn khiến ông liên tưởng đến một cuộc không kích. "Chúng tôi chui xuống gầm bàn như trong các cuộc không kích. Nhưng lần này cảm giác rất khác, mặt đất như đang sống và liên tục trồi lên từ bên dưới", ông viết trên mạng xã hội. Thiệt hại bên trong văn phòng là rất lớn, nhân viên hốt hoảng tìm chỗ trú rồi vội vã sơ tán.
Bệnh viện quá tải, mất điện diện rộng
Động đất khiến nhiều tuyến đường tại Kumamoto bị phong tỏa, tàu cao tốc Shinkansen ngừng hoạt động, sân bay Kumamoto đóng cửa nhiều giờ. Theo NHK, ít nhất hai bệnh viện đã tiếp nhận hơn 50 nạn nhân mỗi cơ sở chỉ trong vài giờ sau động đất. "Mọi người liên tục được đưa đến trong tình trạng bỏng hoặc gãy xương do bị các vật thể đè trúng. Xe cứu thương không ngừng chở bệnh nhân đến", một nhân viên bệnh viện cho biết.
Bản thân các cơ sở y tế cũng gặp khó khăn: nước rò rỉ từ trần nhà, hệ thống điện bị hư hỏng, nguồn điện gián đoạn. Tình trạng mất điện diện rộng khiến nhiều bệnh viện chạy đua để bảo vệ bệnh nhân giữa đợt nắng nóng mùa hè. "Khung cảnh giờ chẳng khác nào một bệnh viện trong vùng chiến sự", quản lý Bệnh viện Kumamoto Minami nói với NHK. Bệnh viện này đang gấp rút tìm nơi tiếp nhận bệnh nhân nhưng chưa biết liệu các cơ sở khác còn đủ khả năng.
Tại Bệnh viện Sakurajyuji Kumamoto Uki, nơi điều trị nhiều bệnh nhân cao tuổi, hệ thống điều hòa hoạt động chập chờn trong khi nhiệt độ dự kiến lên gần 33 độ C. Một số bệnh nhân xuất hiện triệu chứng nghi do sốc nhiệt. Đài NHK cũng cho biết khoảng 10 người bị thương tại một viện dưỡng lão trong khu vực. Theo Công ty Điện lực Kyushu, khoảng 45.000 hộ gia đình và cơ sở bị mất điện sau trận động đất.
Thiệt hại và cứu hộ
Thủ tướng Takaichi Sanae xác nhận giới chức ghi nhận các thiệt hại về người, hỏa hoạn, nhà cửa, đường sá cùng tình trạng mất điện, mất nước trên diện rộng. Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã huy động khoảng 3.600 binh sĩ cùng 20 máy bay tham gia tìm kiếm cứu nạn và đánh giá thiệt hại từ trên không. Động đất khiến một phần tường đá của lâu đài Kumamoto - di tích lịch sử hàng trăm năm tuổi - bị sập. Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản cho biết chưa phát hiện dấu hiệu bất thường tại các nhà máy điện hạt nhân; ba lò phản ứng đang vận hành trong khu vực vẫn hoạt động bình thường.
Dư chấn và nỗi ám ảnh 'Vành đai lửa'
Khoảng 30 phút sau trận động đất chính, các dư chấn liên tiếp xảy ra. Một phóng viên NHK đội mũ bảo hộ tường thuật trực tiếp cho biết tòa soạn rung lắc mạnh đến mức nhiều người không thể đứng vững. "Tôi nghĩ không chỉ riêng mình mà rất nhiều người lúc này vẫn còn tim đập rất nhanh", người này nói trên sóng truyền hình.
Đối với người dân Kumamoto, ký ức về thảm họa năm 2016 chưa bao giờ phai nhạt. Khi đó, hai trận động đất liên tiếp mạnh 6,5 và 7,3 độ xảy ra cách nhau hai ngày, cướp đi sinh mạng của 273 người và làm hơn 2.800 người bị thương. Nhật Bản nằm trên giao điểm của bốn mảng kiến tạo lớn thuộc "Vành đai lửa" Thái Bình Dương - khu vực có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới. Quốc gia hơn 125 triệu dân này hứng chịu hàng trăm trận động đất mỗi năm, chiếm khoảng 18% số trận động đất toàn cầu. Nỗi ám ảnh lớn nhất vẫn là trận đại động đất 9 độ ngoài khơi đông bắc Nhật Bản năm 2011, gây sóng thần khiến khoảng 18.500 người thiệt mạng hoặc mất tích, đồng thời gây ra sự cố hạt nhân tại nhà máy Fukushima.
