Một nhân viên văn phòng 29 tuổi tại Hàng Châu (Chiết Giang, Trung Quốc) suýt mất mạng vì viêm cân mạc hoại tử – căn bệnh do vi khuẩn ăn thịt người – sau khi tự ý bôi thuốc mỡ điều trị mụn nhọt tại nhà. Chỉ trong vòng 24 giờ, tình trạng nhiễm trùng lan rộng, da chuyển màu tím sẫm, kèm sốt cao liên tục, buộc gia đình phải đưa cô vào viện cấp cứu.
Diễn biến bệnh tình và chẩn đoán
Cô Trương, nhân viên văn phòng, bất ngờ cảm thấy sưng ngứa quanh hậu môn, kèm đau nhẹ khi chạm vào. Nghĩ đây chỉ là mụn nhọt thông thường do ngồi nhiều, cô tự mua thuốc mỡ bôi tại nhà. Tuy nhiên, chỉ sau 24 giờ, vùng đau lan rộng dữ dội, da chuyển sang màu tím sẫm, cô sốt cao liên tục. Gia đình vội đưa cô đến Khoa Phẫu thuật Đại trực tràng tại Bệnh viện Y học Cổ truyền và Hiện đại phối hợp tỉnh Chiết Giang, thuộc Bệnh viện Chữ thập đỏ Hàng Châu (Trung Quốc).
Tại phòng cấp cứu, cô Trương tái mét, mồ hôi lạnh chảy ròng rã vì những cơn đau thắt như bị dao cứa. Bác sĩ Jin Yongjun, Trưởng khoa Phẫu thuật Đại trực tràng, nhận thấy vùng da quanh hậu môn và đáy chậu đã chuyển sang màu tím sẫm, vết sưng lan xuống bụng dưới và gốc đùi trái. Kết quả chụp CT và siêu âm cấp cứu xác nhận khí tích tụ lan rộng trong các mô mềm, màng bao cơ dày lên, nhiễm trùng tiến triển cực nhanh.
Bác sĩ Jin chẩn đoán cô Trương bị viêm cân mạc hoại tử (Necrotizing Fasciitis), một căn bệnh nhiễm trùng mô mềm cực kỳ nguy hiểm, thường được gọi là vi khuẩn ăn thịt người. Bệnh viện lập tức kích hoạt quy trình cấp cứu ưu tiên, các bác sĩ phải cắt bỏ toàn bộ mô liên kết hoại tử, liên tục rửa vết thương bằng dung dịch oxy già và nước muối sinh lý trước khi đặt ống dẫn lưu. Sau ca mổ, cô được chuyển vào khoa Hồi sức tích cực (ICU) để lọc máu, điều trị chống nhiễm trùng mạnh và hút áp lực âm liên tục. Nhờ can thiệp kịp thời, cô vượt qua cơn nguy kịch và dần hồi phục.
Viêm cân mạc hoại tử là gì?
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lâm, Khoa Hồi sức truyền nhiễm, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết viêm cân mạc hoại tử (NF) là một dạng nhiễm trùng mô mềm hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm. Bệnh tiến triển nhanh, gây hoại tử lan rộng ở mô dưới da và lớp cân mạc, thậm chí lan tới cơ và các cơ quan sâu. Nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời, bệnh dễ dẫn đến sốc nhiễm trùng, suy đa tạng và tử vong.
Tác nhân gây bệnh có thể là nhiều loại vi khuẩn khác nhau, trong đó thường gặp là liên cầu tan huyết beta nhóm A (Streptococcus pyogenes), vi khuẩn Gram âm (E. coli, Klebsiella, Vibrio vulnificus...) hoặc vi khuẩn kỵ khí (Clostridium, Bacteroides...). Những người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch (HIV, ung thư, điều trị corticoid), bệnh gan mạn, nghiện rượu, hoặc có vết thương hở, phẫu thuật gần đây thường có nguy cơ cao mắc NF.
Dấu hiệu nhận biết và tỷ lệ tử vong
Theo các bác sĩ, biểu hiện đặc trưng và sớm nhất là đau dữ dội vượt quá mức tổn thương nhìn thấy. Cảm giác đau lan nhanh theo giờ, dọc theo đường cân mạc. Sau đó, vùng tổn thương sưng nề, đỏ, căng bóng, da chuyển tím tái, nổi bóng nước rồi hoại tử. Điều đáng chú ý, một số bệnh nhân có thể chưa sốt ở giai đoạn đầu, dễ khiến việc chẩn đoán bị chậm trễ. Khi bệnh lan rộng, người bệnh thường sốt cao, rối loạn toàn thân và nhanh chóng suy đa cơ quan.
Tỉ lệ tử vong của NF khá cao, dao động từ 20-40%, có thể lên tới 70% nếu chẩn đoán muộn hoặc can thiệp chậm trễ. Các yếu tố tiên lượng xấu bao gồm tuổi cao, suy đa cơ quan khi nhập viện, tổn thương lan rộng có khí trong mô và phẫu thuật trì hoãn quá 24 giờ. Để bảo vệ bản thân và gia đình trước nguy cơ nhiễm trùng tàn phá cơ thể, bác sĩ Jin nhấn mạnh những lưu ý quan trọng sau:
- Không chủ quan với các cơn đau, ngứa bất thường: Nếu vùng quanh hậu môn hay mông bị đỏ, sưng, nóng, đau, đặc biệt khi cơn đau tăng dần, tuyệt đối không tự bôi thuốc mỡ hay nặn mụn, cần đến cơ sở y tế ngay.
- Kiểm soát tốt bệnh lý nền: Người mắc bệnh tiểu đường, thừa cân cần duy trì chỉ số đường huyết ổn định, nâng cao sức đề kháng bằng chế độ dinh dưỡng lành mạnh.
- Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ: Luôn giữ vùng hậu môn và đáy chậu khô thoáng, sạch sẽ để tránh tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập qua các tổn thương nhỏ trên da.
Minh Hoa (tổng hợp theo Tuổi Trẻ Online, Phụ nữ mới)
