Lâm Đồng: Quần thể thông đỏ cổ thụ hơn 2.500 năm được tôn vinh là 'thần mộc'
Thông đỏ, với tên khoa học Taxus wallichiana Zuc, thuộc họ Thanh tùng (Taxaceae), là một loài thực vật đặc hữu quý hiếm của Việt Nam. Loài này hiện được ghi nhận trong Sách đỏ và nhận được sự bảo vệ ở mức độ nghiêm ngặt nhất theo quy định của pháp luật.
Kho báu xanh tại núi Voi
Tại khu vực núi Voi thuộc địa bàn tỉnh Lâm Đồng, do Ban quản lý rừng phòng hộ Đức Trọng trực tiếp quản lý, các nhà khoa học và kiểm lâm đã ghi nhận một quần thể ấn tượng với hơn 1.000 cá thể thông đỏ lớn nhỏ đang sinh trưởng. Đặc biệt, trong số này có khoảng 400 cây cổ thụ với tuổi đời dao động từ vài trăm năm cho đến ước tính lên tới 2.500 năm, tạo nên một di sản thiên nhiên vô giá.
Hai tiểu khu 268 và 277A là nơi tập trung mật độ cao với khoảng 224 cây. Những cổ thụ ở đây sở hữu kích thước khổng lồ, nhiều cây cao trên 30 mét và đường kính thân từ 1,5 mét trở lên. Một cá thể đặc biệt, được xác định có tuổi đời hơn 2.000 năm, với bộ rễ và cành nhánh đồ sộ, đã được cộng đồng người K'Ho bản địa tôn kính gọi bằng những danh xưng thiêng liêng như 'thần mộc' hay 'cây thần linh'. Cây này có đường kính thân đạt 1,5m, chu vi lên tới 4,5m và chiều cao vượt quá 30m.
Tình cảm đặc biệt của người dân bản địa
Ông K'Ten, một người dân tộc K'Ho sinh sống tại xã Hiệp Thạnh, chia sẻ một câu chuyện cảm động về mối liên hệ giữa con người và thiên nhiên. Trong hàng chục năm qua, ông đã xem những cây thông đỏ trong rừng như những người bạn thân thiết. Mỗi tuần, ông đều dành thời gian thực hiện vài chuyến đi vào rừng chỉ để kiểm tra tình trạng sức khỏe của từng cây.
'Đi ngang qua 'thần mộc', bà con trong buôn làng chúng tôi thường dừng lại, nhẹ nhàng hỏi thăm sức khỏe của cây. Đó không chỉ là một thói quen, mà còn là cách chúng tôi thể hiện sự tôn kính sâu sắc đối với vị thần rừng, với thiên nhiên đã che chở cho cuộc sống của mình', ông K'Ten tâm sự.
Nỗ lực bảo tồn và quản lý nghiêm ngặt
Ông Vũ Quốc Khánh, một cán bộ của Hạt Kiểm lâm Đức Trọng, cho biết công tác bảo tồn loài thông đỏ tại đây được thực hiện rất bài bản và khoa học. Nhiều cây cổ thụ đã được đánh số định danh, lập hồ sơ quản lý chi tiết và theo dõi riêng biệt để đảm bảo sự an toàn tuyệt đối.
Hiện nay, Khu du lịch Rừng thông núi Voi đang bảo tồn một cụm 59 cây thông đỏ đặc biệt quý giá, với độ tuổi từ 500 đến 2.500 năm. Những cá thể này không chỉ là một phần của hệ sinh thái mà còn được xem như những biểu tượng sinh thái sống động, đại diện cho sức sống bền bỉ của khu rừng.
'Quần thể thông đỏ tại núi Voi thực sự là một báu vật đặc biệt quý hiếm của đại ngàn Tây Nguyên. Chính vì vậy, công tác bảo vệ chúng luôn được chúng tôi đặt ở mức độ ưu tiên cao nhất. Để thực hiện được mục tiêu đó, các lực lượng kiểm lâm và bảo vệ rừng phải tổ chức tuần tra, canh gác luân phiên 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày trong tuần', ông Khánh nhấn mạnh.
Sự tồn tại của quần thể thông đỏ cổ thụ này không chỉ có giá trị về mặt sinh học, khoa học mà còn mang ý nghĩa văn hóa, tâm linh sâu sắc đối với cộng đồng địa phương. Việc bảo vệ nghiêm ngặt và phát huy giá trị của chúng đang là một nhiệm vụ cấp thiết, góp phần gìn giữ di sản thiên nhiên cho các thế hệ tương lai của Việt Nam.
