Gia Lai đầu tư 2.675 tỷ đồng cho hệ thống chống ngập lụt tại Quy Nhơn và Tuy Phước
Ngày 23/2, Ủy ban Nhân dân tỉnh Gia Lai thông báo đã chính thức phê duyệt các giải pháp tăng cường và lộ trình thực hiện hệ thống tiêu thoát lũ hạ du sông Hà Thanh, tập trung vào khu vực thành phố Quy Nhơn và huyện Tuy Phước, giai đoạn từ năm 2026 đến 2030. Động thái này nhằm ứng phó với tình trạng ngập lụt nghiêm trọng, đặc biệt sau đợt mưa lũ lịch sử vào tháng 11/2025, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.
Mục tiêu và giải pháp chiến lược
Theo kế hoạch, tỉnh Gia Lai hướng tới việc nâng cao năng lực tiêu thoát lũ, đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của người dân. Các biện pháp bao gồm chủ động phòng ngừa, kiểm soát rủi ro ngập lụt, và hạn chế tái diễn các sự cố tương tự. Tỉnh phấn đấu kiểm soát cơ bản tình trạng ngập lụt hàng năm, giảm thiểu xáo trộn đời sống, đặc biệt tại khu vực thành phố Quy Nhơn. Trong trường hợp mực nước lũ dưới mức báo động III, sẽ không tổ chức di dời toàn bộ khu vực, mà chỉ thực hiện di dời xen ghép, cục bộ cho các hộ dân ở vị trí xung yếu, có nguy cơ mất an toàn cao.
Một phần quan trọng của kế hoạch là kiên quyết giải tỏa và tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép, lấn chiếm hành lang đê, kè, và lòng sông, vốn gây cản trở dòng chảy. Tỉnh cam kết không hợp thức hóa các vi phạm cũ và ngăn chặn phát sinh vi phạm mới. Đồng thời, Gia Lai sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, quy hoạch, và tuyên truyền, gắn trách nhiệm của cấp ủy và chính quyền địa phương trong tổ chức thực hiện.
Kết hợp giải pháp công trình và phi công trình
Kế hoạch nhấn mạnh sự kết hợp hài hòa giữa giải pháp công trình, như xây dựng đê và kè, với giải pháp phi công trình, bao gồm quy hoạch, quản lý, và hệ thống cảnh báo sớm. Ưu tiên hàng đầu là xử lý dứt điểm các điểm nghẽn cấp bách về dòng chảy trước khi triển khai các hạng mục khác. Trong năm 2026, tỉnh sẽ tổ chức giải tỏa 75 hộ dân vi phạm hành lang bảo vệ đê sông Cát, với 47 hộ tại xã Tuy Phước và 28 hộ tại phường Quy Nhơn Bắc.
Ngoài ra, các hoạt động nạo vét và khơi thông sẽ được thực hiện trên các tuyến sông Trường Úc, sông Cát, sông Cây Me, và nhánh sông Hà Thanh. Tỉnh cũng sẽ xây dựng đê bờ tả sông nhánh Hà Thanh để bảo vệ các khu dân cư trọng điểm, chủ động ứng phó trong mùa mưa lũ.
Lộ trình thực hiện và kinh phí đầu tư
Giai đoạn từ 2027 đến 2030, địa phương sẽ hoàn thiện hệ thống đê sông Cát và sông Cây Me theo quy hoạch đã được phê duyệt. Các dự án lớn bao gồm đầu tư xây dựng trục thoát lũ Huỳnh Mai, nhằm phân lũ sông Kôn từ đập An Thuận trực tiếp ra đầm Thị Nại, giảm áp lực lũ cho hệ thống sông Hà Thanh - Trường Úc. Đồng thời, cầu vượt lũ sẽ được xây dựng trên tuyến đường Điện Biên Phủ, thay thế tuyến giao thông kết hợp tràn hiện hữu, đảm bảo tiêu thoát lũ an toàn và bền vững.
Tổng kinh phí thực hiện các giải pháp này lên đến hơn 2.675 tỷ đồng. Trong đó, năm 2026 dự kiến chi hơn 280 tỷ đồng, và giai đoạn 2027-2030 sẽ đầu tư khoảng 2.395 tỷ đồng. Kế hoạch này được đưa ra trong bối cảnh Gia Lai liên tục phải đối mặt với các đợt bão lũ tàn phá, dẫn đến tình trạng khẩn cấp và ngập lụt tái diễn tại nhiều khu vực phía Đông tỉnh.
