Xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu hàng không tăng gấp ba, ngành đối mặt thách thức lớn
Tình hình chiến sự phức tạp tại Trung Đông đang tác động mạnh mẽ đến ngành hàng không Việt Nam, khi giá nhiên liệu máy bay JetA1 đã tăng gấp ba lần so với thời điểm trước khi xung đột xảy ra. Thông tin này được ông Bùi Minh Đăng, Trưởng phòng Vận tải hàng không thuộc Cục Hàng không Việt Nam, chia sẻ tại một cuộc họp khẩn cấp gần đây.
Chi phí tăng vọt và khó khăn trong cung ứng
Theo ông Đăng, mức tăng giá nhiên liệu này khiến chi phí hoạt động của các hãng hàng không có thể đội lên từ 60% đến 70%. Đây là một thách thức không nhỏ trong bối cảnh ngành hàng không vừa phục hồi sau đại dịch. Không chỉ vậy, các đơn vị cung cấp xăng dầu cũng gặp khó khăn trong việc đảm bảo duy trì nguồn cung nhiên liệu ổn định cho hoạt động vận tải hàng không tại Việt Nam.
Ông Trần Minh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec), cho biết nguồn nhiên liệu của đơn vị chủ yếu nhập khẩu từ Singapore, Thái Lan và Trung Quốc, chiếm khoảng 70-80% tổng nguồn cung. Phần còn lại được cung cấp từ các nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn trong nước. Mặc dù Skypec cam kết đảm bảo cung cấp nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết ngày 31/3/2026 và đã đặt hàng cho nhu cầu tháng 4/2026, nhưng tình hình vẫn rất bấp bênh.
"Chúng tôi sẽ phải tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến tình hình tại khu vực Trung Đông", ông Tuấn nhấn mạnh. Ông kiến nghị Cục Hàng không khuyến cáo các hãng hàng không tối ưu hóa kế hoạch sử dụng nhiên liệu và có cam kết sản lượng chính xác cho các tháng từ 3 đến 5/2026 để các đơn vị cung ứng chủ động về nguồn hàng và tài chính.
Cam kết và lo ngại từ các nhà cung cấp
Tương tự, ông Nguyễn Văn Học, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần nhiên liệu bay Petrolimex, cam kết đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết tháng 3/2026. Tuy nhiên, ông bày tỏ lo ngại về tháng 4 khi một số đơn hàng đã ký kết có nguy cơ bị hủy do các bên liên quan có thể kích hoạt điều khoản bất khả kháng (Force Majeure).
"Đề nghị các hãng hàng không thực hiện nghiêm túc các hợp đồng đã ký kết để chúng tôi có kế hoạch mua hàng, tránh rủi ro về giá", ông Học nêu ý kiến. Ông cũng kiến nghị Cục Hàng không báo cáo với Chính phủ và Bộ Ngoại giao để có tiếng nói với các quốc gia liên quan, hỗ trợ cam kết thực hiện các lô hàng đã ký và đưa tàu chở hàng về Việt Nam kịp thời.
Phản ứng của các hãng hàng không và cơ hội trong khó khăn
Trước tình hình này, ông Nguyễn Quang Trung, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, cho biết hãng sẽ sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ từ tháng 3 và triển khai các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu để đảm bảo một phần nhu cầu khai thác trong tháng 4. Ông Trung cảnh báo, nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng gấp đôi, dẫn đến tình trạng "càng bay càng lỗ".
Tuy nhiên, trong nguy có cơ. Ông Trung nhận định việc một số hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác mở ra cơ hội cho các hãng hàng không Việt Nam. Vietnam Airlines đã điều chỉnh một số đường bay đến châu Âu, bổ sung khoảng 30 chuyến bay để giải tỏa lượng hành khách tồn đọng. Đây được xem là cơ hội để thu hút thêm hành khách và từng bước hiện thực hóa chiến lược biến Việt Nam thành trung tâm trung chuyển của khu vực.
Kiến nghị hỗ trợ và kết luận từ lãnh đạo ngành
Để ứng phó với khủng hoảng, Cục Hàng không Việt Nam cùng các đơn vị trong ngành đã bàn bạc và kiến nghị nhiều giải pháp với Chính phủ và các bộ ngành liên quan. Các đề xuất bao gồm hỗ trợ về thuế nhập khẩu nhiên liệu, thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT, giá và phí hàng không, cũng như chính sách tín dụng. Mục tiêu là đảm bảo hoạt động vận tải hàng không an toàn, không gián đoạn, và không để giá vé tăng quá cao, đặc biệt trong dịp lễ 30/4-1/5 và cao điểm hè 2026.
Phát biểu kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng nhận định tình hình hiện nay đặt ra nhiều thách thức lớn, nhưng trong "nguy" có "cơ". Ông đề nghị các cơ quan, đơn vị khẩn trương gửi báo cáo và đề xuất cụ thể để Cục tổng hợp, xây dựng kiến nghị trình cấp có thẩm quyền. Các chính sách hỗ trợ cần được xem xét kéo dài đến hết tháng 5.
Ông Dũng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin và thống nhất hành động. Các hãng hàng không cần tối ưu hóa chi phí, duy trì mạng đường bay và phối hợp chặt chẽ với ngành du lịch để mở mới hoặc tăng tần suất bay đến các thị trường tiềm năng như Châu Mỹ, Châu Phi, Châu Úc, Đông Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
"Tôi tin tưởng rằng, với sự phối hợp chặt chẽ, ngành hàng không sẽ sớm vượt qua giai đoạn khó khăn và tìm kiếm cơ hội mới để phát triển", Cục trưởng Uông Việt Dũng khẳng định.
