Xung đột Trung Đông tác động mạnh đến hàng không Việt Nam, chi phí tăng cao
Tình hình xung đột tại Trung Đông đang gây ra những tác động đáng kể đối với hoạt động hàng không quốc tế, trong đó các hãng hàng không Việt Nam không ngoại lệ. Dù hiện không có hãng nào khai thác đường bay trực tiếp đến khu vực này, nhưng ảnh hưởng gián tiếp là rất lớn, đặc biệt qua việc điều chỉnh lộ trình và tăng chi phí.
Hàng không Việt Nam chịu ảnh hưởng từ việc thay đổi đường bay
Theo thông tin từ Cục Hàng không Việt Nam, các chuyến bay từ Việt Nam đi châu Âu của Vietnam Airlines buộc phải điều chỉnh lộ trình để tránh không phận Iran, Iraq và các khu vực lân cận, nhằm đảm bảo an toàn khai thác. Cụ thể, các chuyến bay hiện sử dụng hai hành lang thay thế: hành lang phía Bắc bay qua Trung Á hoặc Trung Quốc, và hành lang phía Nam đi qua khu vực Nam Á cùng bán đảo Saudi Arabia.
Việc thay đổi đường bay này khiến thời gian mỗi chuyến kéo dài thêm khoảng 10–15 phút, dẫn đến chi phí khai thác tăng lên đáng kể. Ước tính, mỗi chuyến bay phát sinh thêm khoảng 2.000 USD chi phí nhiên liệu và vận hành. Ngoài ra, nếu xung đột tiếp tục leo thang, Vietnam Airlines có thể phải đối mặt với việc tăng phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh, với mức phí bổ sung dự kiến khoảng 10–15% đối với các tàu bay khai thác trên các tuyến bay xuyên lục địa có vùng bay tiếp giáp khu vực xung đột.
Hoạt động của hãng hàng không Trung Đông tại Việt Nam bị gián đoạn
Không chỉ các hãng hàng không Việt Nam bị ảnh hưởng, hoạt động của các hãng hàng không Trung Đông tại Việt Nam cũng đang chịu tác động rõ rệt. Theo thống kê của Cục Hàng không Việt Nam, hiện có ba hãng hàng không Trung Đông đang khai thác đường bay đến Việt Nam, gồm Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways. Các hãng này vận hành 6 đường bay từ Abu Dhabi, Jebel Ali, Dubai (UAE) và Doha (Qatar) đến Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, với tần suất trung bình khoảng 12 chuyến mỗi ngày.
Các sân bay lớn tại Doha, Dubai và Abu Dhabi được sử dụng như các trung tâm trung chuyển quan trọng, kết nối hành khách từ Bắc Mỹ (đặc biệt là khu vực bờ Đông), châu Âu và châu Phi đến Việt Nam. Chỉ riêng trong tháng 1/2026, ba hãng hàng không này đã vận chuyển khoảng 141.000 lượt hành khách và hơn 11.000 tấn hàng hóa đi và đến Việt Nam.
Tuy nhiên, do ảnh hưởng của tình hình chiến sự, từ ngày 28/2 đến nay, các hãng hàng không Trung Đông đã phải hủy nhiều chuyến bay đến Việt Nam, ảnh hưởng tới gần chục nghìn hành khách. Việc gián đoạn này không chỉ tác động đến vận chuyển hành khách mà còn gây ảnh hưởng tới hoạt động logistics và chuỗi cung ứng.
Tác động đến logistics và chuỗi cung ứng
Theo Cục Hàng không Việt Nam, khu vực Trung Đông hiện là điểm trung chuyển của khoảng 25–30% lượng hàng hóa công nghệ cao và linh kiện điện tử từ châu Âu về Việt Nam. Việc các chuyến bay bị hủy hoặc gián đoạn có thể khiến các dây chuyền sản xuất tại các khu công nghiệp phía Bắc như Bắc Ninh và Thái Nguyên đối mặt với nguy cơ thiếu hụt linh kiện cục bộ.
Bên cạnh đó, nếu tình hình xung đột kéo dài và các hãng hàng không Trung Đông tiếp tục tạm dừng khai thác, nguồn thu của các đơn vị cung cấp dịch vụ hàng không tại Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. Cụ thể, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) có thể thất thu gần 250.000 USD mỗi tuần từ hoạt động điều hành bay, tương đương gần 1 triệu USD mỗi tháng. Trong khi đó, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cũng có nguy cơ giảm khoảng 10,9 triệu USD doanh thu mỗi tháng từ phí phục vụ hành khách và các dịch vụ tại cảng hàng không.
Biện pháp ứng phó từ cơ quan quản lý
Trước tình hình này, Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ phối hợp với ACV xem xét giảm giá dịch vụ sân đỗ cho các hãng hàng không bị ảnh hưởng nhằm chia sẻ khó khăn. Trong trường hợp xung đột kéo dài và tình hình tiếp tục diễn biến phức tạp, cơ quan quản lý sẽ rà soát các chính sách liên quan để đề xuất điều chỉnh phù hợp với thực tế.
Đồng thời, Cục Hàng không cũng sẽ làm việc với các hãng hàng không Việt Nam để xem xét khả năng kiến nghị áp dụng phụ thu nhiên liệu hàng không nếu giá xăng dầu tăng mạnh do tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Những biện pháp này nhằm giảm thiểu thiệt hại và duy trì hoạt động ổn định cho ngành hàng không trong bối cảnh khó khăn hiện nay.
