Nghiên cứu Đức phát hiện xe PHEV tiêu hao nhiên liệu cao gấp 3 lần so với công bố
Xe plug-in hybrid (PHEV) được thiết kế để kết hợp ưu điểm của xe điện và động cơ đốt trong, với khả năng chạy điện ở quãng đường ngắn trong đô thị và sử dụng xăng cho hành trình dài. Dòng xe này từng được xem là giải pháp trung hòa lý tưởng, thu hẹp khoảng cách giữa xe hybrid tự sạc (HEV) và xe điện chạy pin (BEV). Tuy nhiên, một nghiên cứu quy mô lớn vừa được Viện Fraunhofer của Đức công bố đã tiết lộ sự khác biệt đáng kể giữa dữ liệu chính thức và thực tế sử dụng.
Kết quả nghiên cứu gây sốc về mức tiêu thụ nhiên liệu
Nghiên cứu này phân tích dữ liệu vận hành thực tế từ 981.035 xe PHEV sản xuất trong giai đoạn 2021-2023, thu thập thông qua hệ thống giám sát mức tiêu thụ nhiên liệu trên xe (OBFCM). Đây được đánh giá là nghiên cứu toàn diện nhất về xe PHEV tính đến nay, với dữ liệu truyền trực tiếp từ phương tiện của nhiều hãng khác nhau.
Khi so sánh số liệu thử nghiệm trong phòng thí nghiệm theo chuẩn WLTP với cách người dùng vận hành xe ngoài đời thực, kết quả cho thấy sự chênh lệch rất lớn. Theo WLTP, xe PHEV có mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình chỉ khoảng 1,57 lít/100 km. Nhưng trong điều kiện sử dụng hàng ngày, con số này vọt lên 6,12 lít/100 km, cao gần gấp 3 lần.
Đáng chú ý, ngay cả khi pin còn điện và xe ưu tiên chạy ở chế độ điện, mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình vẫn đạt 2,98 lít/100 km, gần gấp đôi mức công bố chính thức. Sự chênh lệch này không đồng đều giữa các thương hiệu, với một số mẫu xe PHEV cao cấp của Đức, đặc biệt là Porsche, ghi nhận mức tiêu thụ thực tế khoảng 7 lít/100 km. Ngược lại, các mẫu xe PHEV phổ thông từ KIA, Toyota, Ford và Renault lại cho kết quả khả quan hơn, có thể đạt mức tiêu hao dưới 1 lít/100 km trong điều kiện tương đương.
Nguyên nhân chính từ thói quen người dùng
Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng yếu tố then chốt không nằm ở công nghệ, mà ở thói quen người dùng không cắm sạc thường xuyên như giả định của các cơ quan quản lý. Xe PHEV chỉ thực sự tiết kiệm nhiên liệu và phát huy ưu thế khi được sạc đều đặn.
Nghiên cứu cho thấy xe PHEV của cá nhân chỉ chạy bằng điện khoảng 45-49% thời gian, trong khi xe PHEV của công ty thậm chí chỉ 11-15%. Trong khi đó, các phép tính theo WLTP lại giả định tỷ lệ chạy điện lên tới 70-85%. Khi pin không được sạc đầy, xe phải "cõng" bộ pin nặng nhưng vẫn chủ yếu chạy xăng, khiến mức tiêu thụ nhiên liệu tăng mạnh.
Ngoài ra, phạm vi chạy điện thực tế thường thấp hơn quảng cáo do nhiều yếu tố khác như thời tiết, tốc độ cao hoặc địa hình phức tạp. Một số người dùng còn có quãng đường di chuyển hàng ngày vượt quá tầm hoạt động điện tối đa của xe, buộc động cơ đốt trong can thiệp sớm hơn dự kiến, khiến lợi thế của xe PHEV gần như biến mất.
Kết luận và ý nghĩa thực tiễn
Xe PHEV chỉ thực sự tiết kiệm nhiên liệu và phát huy ưu thế khi được sạc đều đặn. Nếu không, mức tiêu hao nhiên liệu thực tế có thể cao hơn nhiều so với kỳ vọng, đúng như những gì nghiên cứu vừa chỉ ra. Phát hiện này đặt ra câu hỏi về tính hiệu quả thực sự của xe PHEV trong bối cảnh người dùng không tuân thủ các giả định lý tưởng từ nhà sản xuất và cơ quan quản lý.
Nghiên cứu từ Viện Fraunhofer không chỉ làm nổi bật sự khác biệt giữa lý thuyết và thực hành, mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục người dùng về cách sử dụng xe PHEV tối ưu để đạt được lợi ích môi trường và kinh tế như mong đợi.
