Thị trường xe bán tải chao đảo sau quy định phân loại mới
Khoang lái từng được trang bị nhiều tiện ích như xe con, nhưng giờ đây, đa phần xe bán tải tại Việt Nam đang bị đối xử như xe tải thông dụng. Sự thay đổi này đã tạo ra cơn địa chấn trên thị trường, khiến nhiều chủ xe vội vàng bán tháo tài sản của mình.
Làn sóng bán tháo và giá xe lao dốc
Ghi nhận trên thị trường xe cũ hiện nay, làn sóng rao bán xe bán tải đang diễn ra với tốc độ chóng mặt. Tại một số cửa hàng mua bán xe đã qua sử dụng ở Hà Nội, chỉ trong vòng 2-3 ngày qua, lượng khách gọi điện yêu cầu bán dòng xe này đã tăng đột biến. Lý do chính được đưa ra là chính sách dành cho xe bán tải đã thay đổi, khiến việc sử dụng trở nên bất tiện, đặc biệt cho nhu cầu đi làm hay đưa đón con đi học.
Tại TP.HCM, tình hình cũng không khả quan hơn. Nhiều chủ xe bán tải, dự đoán tình hình sẽ bất lợi cho dòng xe của mình, đã vội vã tìm cách bán sớm khi còn có thể thu hồi được một phần giá trị. Đại diện một chủ showroom xe cũ tại thành phố này tiết lộ: "Giá thu mua xe bán tải cũ hiện đã giảm từ 30-50 triệu đồng so với trước đó. Ngay cả những mẫu xe cũ tồn kho chưa bán được cũng bị giảm giá khoảng 30 triệu đồng mỗi chiếc."
Khó khăn lan sang cả thị trường xe mới
Không chỉ dừng lại ở các dòng xe cũ, các đại lý xe mới cũng đang gặp phải những thách thức không nhỏ trước những thay đổi trong chính sách quản lý. Sau hai năm gia tăng doanh số vùn vụt, với dự đoán năm 2026 sẽ bùng nổ hơn nữa, thị trường xe bán tải hiện nay lại rơi vào tình trạng trầm lắng đáng kể. Nguyên nhân chính đến từ thông tin đưa xe bán tải trở lại định nghĩa xe tải và phải chịu sự quản lý chặt chẽ như các phương tiện vận tải hàng hóa.
Theo một đại lý bán hàng Toyota tại TP.HCM, có những khách hàng đã đồng ý chốt cọc xong xuôi, nhưng ngay khi cập nhật thông tin phân loại mới, họ lập tức gọi điện yêu cầu rút cọc hoặc chuyển hướng sang mua các dòng SUV gầm cao khác có giá tương đương.
Qua khảo sát, phóng viên nhận thấy nhu cầu muốn bán xe bán tải hiện đang khá lớn, nhưng phía người mua lại tỏ ra dè dặt, bởi không ai muốn "gánh nợ" trong bối cảnh hiện tại. Một số người có nhu cầu mua xe bán tải thực sự giờ đây cũng đòi các cửa hàng phải giảm giá sâu hơn nữa mới dám xuống tiền. Trong bối cảnh đó, các cửa hàng xe cũ cũng không dám gom thêm hàng vì lo ngại không thể bán được.
Nỗi thất vọng của người sở hữu xe bán tải
Theo Thông tư 53, xe bán tải được phân thành hai loại chính: ô tô tải pickup (xe tải) và ô tô con pickup (xe con). Đặc điểm nhận dạng của ô tô tải pickup bao gồm:
- Ca-bin đơn hoặc kép không quá 5 chỗ ngồi.
- Thùng hàng tách biệt, không được trang bị tiện nghi phục vụ chở người.
- Diện tích sàn hữu ích không nhỏ hơn 1 m².
- Thông số tải trọng phải đạt theo tiêu chuẩn quy định.
Với cách phân loại này, phần lớn xe bán tải đang lưu thông tại Việt Nam hiện nay đều bị xếp vào nhóm ô tô tải thông dụng, đồng nghĩa với việc chúng phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt dành cho xe tải.
Anh Nguyễn Thắng, chủ một chiếc xe bán tải tại Hà Nội, chia sẻ với vẻ rầu rĩ: "Chính sách thay đổi nhanh quá khiến ai đang sở hữu xe bán tải đều bất ngờ. Trước đây, tôi mua xe vì thích độ ngầu của nó, các tiện ích khoang cabin và công nghệ đều được tích hợp đầy đủ. Tôi không dùng xe để chở hàng thường xuyên nhưng thỉnh thoảng đi du lịch offroad cùng gia đình. Bây giờ, chiếc xe trị giá cả tỉ đồng của mình bị cấm cửa vào nội đô Hà Nội và chỉ được hoạt động từ đêm đến sáng. Nếu đã xác định xe bán tải là xe tải, thì nên làm cho rõ ràng và thống nhất ngay từ đầu, chứ đột ngột thay đổi thế này thì tốn kém tiền bạc cho người tiêu dùng."
Những hạn chế và áp lực mới
Khảo sát ý kiến của các chủ xe bán tải cho thấy, tâm trạng chung không chỉ là tiếc nuối số tiền thuế chênh lệch cao hơn so với xe tải, mà còn là sự khác biệt lớn về quyền lợi lưu thông. Khi xe bán tải trở thành thuần xe tải, chủ xe phải đợi đến đêm muộn mới được lái xe về nhà. Quan trọng hơn, người điều khiển phải tuân thủ mọi quy tắc giao thông dành cho xe tải, thay vì được đi theo quy định linh hoạt hơn dành cho xe con.
Cụ thể, trên các tuyến đường có biển báo phân làn phương tiện, ô tô tải pickup bắt buộc phải đi đúng phần đường, làn đường dành riêng cho xe tải. Theo quy chuẩn hiện hành:
- Biển phân làn đường R.412b dành cho ô tô con.
- Biển R.412f dành cho tất cả các loại ô tô, bao gồm cả xe con và xe tải.
Tại các đô thị lớn như TP.HCM hay Hà Nội, biển báo P.106a (cấm ô tô tải) sẽ trở thành nỗi ám ảnh của nhiều tài xế điều khiển xe bán tải. Bởi quy định hiện nay yêu cầu các dòng xe đăng kiểm là ô tô tải pickup phải tuân thủ biển báo này và các khung giờ cấm xe tải vào nội đô. Nếu vi phạm, chủ xe sẽ bị xử phạt trực tiếp hoặc thông qua hệ thống camera phạt nguội.
Là một tài xế xe tải lâu năm, anh Cao Anh Tuấn, 48 tuổi, ngụ tại TP.HCM, chia sẻ: "Nếu ai lái xe tải thì sẽ biết được những hạn chế của tài xế, không được đi sai làn đường, tốc độ thì thấp hơn xe ô tô. Có nhiều trường hợp xe ô tô con đi trước mắt mình với tốc độ chậm thì tài xế xe tải chỉ biết bóp còi chứ không thể lách qua làn bên cạnh được. Với tốc độ và công suất khá lớn của xe bán tải, từng được chạy tự do như xe con, giờ phải lưu thông như xe tải, người lái chắc chắn sẽ chán nản vô cùng."
Tóm lại, sự thay đổi trong chính sách phân loại xe bán tải không chỉ gây ra những xáo trộn lớn trên thị trường, mà còn tác động sâu sắc đến quyền lợi và tâm lý của người sở hữu. Trong khi các chủ xe đang tìm cách thích nghi hoặc thoái lui, thị trường tiếp tục chứng kiến sự sụt giảm mạnh về giá trị và nhu cầu đối với dòng xe từng một thời được ưa chuộng này.
