Cảnh báo vi phạm giao thông đường sắt: Mức phạt tăng mạnh từ năm 2026
Thời gian gần đây, tình trạng tai nạn giao thông đường sắt liên tục xảy ra với mức độ nghiêm trọng đáng báo động. Nguyên nhân chính xuất phát từ ý thức chủ quan của người tham gia giao thông khi băng qua các điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt. Trước thực trạng này, các cơ quan chức năng đã đẩy mạnh công tác tuần tra, tăng cường xử lý vi phạm trên toàn quốc nhằm chấn chỉnh trật tự an toàn giao thông và giảm thiểu rủi ro tai nạn.
Những lỗi vi phạm giao thông đường sắt phổ biến nhất hiện nay
Dưới đây là những hành vi vi phạm thường gặp trong lĩnh vực giao thông đường sắt, kèm theo mức phạt hiện hành và dự kiến thay đổi trong tương lai.
Dừng, đỗ xe trong phạm vi an toàn đường sắt
Nhiều người điều khiển phương tiện vẫn giữ thói quen chủ quan, cho rằng chỉ cần không đứng sát phạm vi tàu di chuyển là an toàn. Tuy nhiên, hành lang an toàn đường sắt là khoảng cách bắt buộc để tránh va chạm hoặc bị ảnh hưởng khi tàu di chuyển với tốc độ cao. Việc dừng xe sát đường ray không chỉ đe dọa trực tiếp tính mạng người lái mà còn gây cản trở nghiêm trọng đến hoạt động giao thông đường sắt.
Căn cứ theo điểm d, khoản 6, điều 47, Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP), người điều khiển ô tô dừng, đỗ xe trong phạm vi an toàn đường ngang, cầu chung, hầm đường sắt bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Đối với người điều khiển mô tô, xe máy, mức phạt cho hành vi này dao động từ 300.000 đến 400.000 đồng theo điểm a, khoản 4, điều 47 của Nghị định trên.
Vượt rào chắn và tín hiệu đèn đỏ tại đường ngang
Hành vi cố tình vượt xe qua rào chắn đang di chuyển, đã đóng hoặc vượt đường ngang khi đèn đỏ là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn đường sắt. Nhiều tài xế nóng vội, thiếu kiên nhẫn cố tình lách qua rào chắn, tăng tốc băng qua đường ray dù tín hiệu đèn cảnh báo đã chuyển sang màu đỏ. Đây là hành động liều lĩnh, có thể dẫn đến tai nạn giao thông đường sắt với hậu quả khôn lường.
Căn cứ điểm a, khoản 8, điều 47 của Nghị định trên, người điều khiển ô tô vượt rào chắn hoặc đèn đỏ tại đường ngang bị phạt tiền từ 4 đến 6 triệu đồng. Với xe mô tô, xe gắn máy, mức phạt từ 800.000 đến 1 triệu đồng theo quy định tại điểm đ, khoản 5, điều 47. Ngoài ra, người điều khiển phương tiện còn bị phạt bổ sung tước quyền sử dụng bằng lái từ 1 đến 3 tháng.
Sắp tăng mức xử phạt lỗi vi phạm giao thông đường sắt
Nếu so với Nghị định 168/2024/NĐ-CP để xử lý vi phạm giao thông đường bộ thì hiện nay, các mức phạt đối với lỗi vi phạm giao thông đường sắt còn khá "nhẹ tay", chưa đủ sức răn đe. Tuy nhiên, tình hình này sẽ thay đổi đáng kể trong thời gian tới.
Kể từ ngày 15.5.2026, Nghị định 81/2026/NĐ-CP (Nghị định 81) về xử lý vi phạm giao thông đường sắt sẽ chính thức có hiệu lực thi hành, thay thế hoàn toàn Nghị định 100 và các văn bản sửa đổi, bổ sung trước đó. Điểm cốt lõi của Nghị định 81 nằm ở việc điều chỉnh tăng mức phạt đối với các vi phạm trong lĩnh vực đường sắt.
- Đơn cử với lỗi vượt rào chắn khi chắn đang dịch chuyển; vượt khi đèn đỏ bật sáng, tài xế điều khiển mô tô, xe máy bị phạt từ 4 đến 6 triệu đồng theo khoản 6, điều 13, Nghị định 81. Với tài xế ô tô, hành vi này bị phạt từ 18 đến 20 triệu đồng theo khoản 9, điều 13 cùng Nghị định.
- Kế đến, người điều khiển mô tô, xe máy vi phạm lỗi dừng, đỗ xe trong khu vực đường ngang sẽ bị phạt từ 800.000 đến 1 triệu đồng theo khoản 5, điều 13, Nghị định 81. Cũng với lỗi tương tự nhưng nếu điều khiển ô tô, tài xế bị phạt từ 6 đến 8 triệu đồng theo khoản 7, điều 13, cùng Nghị định.
Những thay đổi này nhằm nâng cao hiệu quả răn đe, giảm thiểu tai nạn và đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông đường sắt.
