TP.HCM: Vỉa hè thông thoáng sau giải tỏa, quy định mới về sử dụng gây tranh cãi
Ngày 1 tháng 3, tình hình tại các điểm nóng trước đây ở phường Tân Tạo, TP.HCM đã có sự chuyển biến tích cực. Các khu vực như Bắc Lương Bèo và các trục đường quanh Khu công nghiệp Tân Tạo, bao gồm Song Hành và Lê Đức Anh, không còn cảnh hàng quán lấn chiếm tràn lan. Trật tự được duy trì tốt, người dân đi lại thuận tiện, xóa bỏ hình ảnh bát nháo trước đó.
Người dân đồng thuận nhưng lo ngại về kinh doanh
Tương tự, trên đường Hải Thượng Lãn Ông thuộc phường Chợ Lớn, sau khi chính quyền địa phương vận động, người dân đã chấp hành nghiêm túc, tự giác tháo dỡ mái che và trả lại không gian sạch đẹp. Anh Tuyền, một chủ cửa hàng trên tuyến đường này, bày tỏ sự đồng tình với việc phường đồng loạt ra quân xử lý, đảm bảo công bằng và cải thiện diện mạo đô thị.
Tuy nhiên, anh Tuyền cũng chia sẻ thực tế buôn bán năm nay vắng khách hơn, một phần do kinh tế khó khăn, phần khác vì lực lượng chức năng kiểm tra gắt gao. "Khách hàng ngại tấp xe vào mua vì sợ bị phạt, trong khi hướng dẫn cụ thể về việc đỗ xe đúng quy định vẫn chưa rõ ràng. Hy vọng sắp tới sẽ có chỉ dẫn chi tiết hơn để vừa chấp hành đúng, vừa thuận lợi cho hoạt động buôn bán", anh đề đạt.
Tình trạng lấn chiếm vẫn tồn tại ở một số khu vực
Ông Nguyễn Xuân Trung, Chủ tịch UBND phường Chợ Lớn, cho biết công tác xử lý lấn chiếm tại các đường Hà Tôn Quyền, Tạ Uyên và Tân Thành vẫn đang được thực hiện quyết liệt. Riêng đoạn đường Hà Tôn Quyền từ Hồng Bàng đến Nguyễn Chí Thanh, một phần thuộc phạm vi chợ tạm theo quyết định của UBND TP.HCM và hoạt động theo quy định của ban quản lý chợ. "Công an phường vẫn thường xuyên ra quân để xử lý những hộ kinh doanh lấn chiếm ngoài phạm vi cho phép, không để tình trạng này kéo dài", ông Trung nhấn mạnh.
Tại khu chợ tự phát Cây Quéo trên đường Hoàng Hoa Thám, phường Bình Lợi Trung, lực lượng chức năng duy trì tuần tra và xử lý hai lần mỗi ngày vào sáng và chiều. Tuy nhiên, tình trạng tái lấn chiếm vẫn diễn ra khi vắng bóng kiểm tra, với nhiều sạp hàng dựng tạm và xe bán hàng tràn xuống lòng đường.
Ông Q.L, 67 tuổi, chủ cửa hàng heo quay trên đường Hoàng Hoa Thám, ủng hộ việc xử lý lấn chiếm nhưng băn khoăn về tính đồng bộ. "Nếu chỉ một vài hộ chấp hành trong khi những người khác vẫn lấn ra ngoài, thì người làm đúng sẽ khó kinh doanh. Xe của khách để trong nhà hay ngoài đường cũng đều gặp khó khăn", ông L. nói và mong muốn việc kiểm tra được thực hiện đồng đều.
Quy định mới: Cho phép để xe, cấm buôn bán trên vỉa hè
Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong quản lý, Sở Xây dựng TP.HCM đã ban hành hướng dẫn mới về sử dụng tạm thời lòng đường và vỉa hè. Theo đó, các trường hợp được phép bao gồm:
- Tổ chức sự kiện chính trị - xã hội, hoạt động văn hóa, thể thao
- Phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu nạn, cứu hộ
- Phục vụ thi công xây dựng công trình
- Tổ chức tang lễ, đám cưới
- Sử dụng vào việc trông giữ xe trong trường hợp cần thiết
Đáng chú ý, so với quy định cũ, TP.HCM không còn cho phép sử dụng vỉa hè để kinh doanh dịch vụ hoặc mua bán hàng hóa. Mức phí sử dụng sẽ áp dụng theo nghị quyết của HĐND TP.HCM và HĐND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu trước đây, tùy theo khu vực.
Thách thức trong triển khai và quản lý
Lãnh đạo nhiều phường, xã ở TP.HCM đánh giá hướng dẫn mới đã rõ ràng hơn, nhưng vẫn còn vướng mắc. Theo phân cấp, cấp phường, xã chỉ quản lý vỉa hè tại các tuyến đường có chiều rộng dưới 13 mét, trong khi những tuyến này thường không có vỉa hè hoặc bề rộng dưới 3 mét, không đủ điều kiện cho thuê. Ngược lại, các tuyến đường có vỉa hè rộng lại do Sở Xây dựng quản lý chuyên ngành, gây khó khăn cho công tác phối hợp.
Ông Lê Minh Tuấn Anh, Phó chủ tịch UBND phường Xuân Hòa, nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác tuyên truyền. "Trước đây có thể còn vin vào lý do chưa rõ thẩm quyền, nhưng nay quy định đã rõ thì việc hướng dẫn người dân phải được đặt lên hàng đầu", ông nói. Phường Xuân Hòa dự kiến ban hành hướng dẫn chi tiết để người dân nắm rõ các điều kiện và thủ tục xin phép.
Một lãnh đạo UBND phường Sài Gòn cho biết, phường đã kẻ vạch sơn trên vỉa hè nhiều tuyến đường rộng rãi, cho phép người dân sử dụng làm nơi trông giữ xe, ưu tiên chủ sở hữu nhà. Trong thời gian qua, phường không thu phí, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhưng vẫn đảm bảo lối đi thông thoáng cho người đi bộ.
Tóm lại, mặc dù tình trạng lấn chiếm vỉa hè ở TP.HCM đã được cải thiện đáng kể sau các đợt giải tỏa, việc triển khai quy định mới vẫn đặt ra nhiều thách thức. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, lực lượng công an và người dân sẽ là yếu tố then chốt để đạt được kết quả bền vững, cân bằng giữa trật tự đô thị và nhu cầu sinh kế của cộng đồng.
