Quảng Ninh kiến nghị đưa đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh vào chương trình tín dụng ưu đãi
Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh vừa có văn bản chính thức đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, bổ sung các dự án đường sắt tốc độ cao trên hành lang Hà Nội – Quảng Ninh vào Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược. Động thái này nhằm tạo nguồn vốn ưu đãi cho công trình trọng điểm, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Ý nghĩa chiến lược của dự án đường sắt cao tốc
Theo ông Vũ Văn Diện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, dự án được định hướng đầu tư xây dựng tuyến đường sắt mới, hiện đại trên hành lang Hà Nội – Bắc Ninh – Hải Phòng – Quảng Ninh. Mục tiêu chính là đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách ngày càng tăng, đồng thời tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững của toàn khu vực.
Bên cạnh đó, dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc:
- Tăng cường kết nối liên vùng và liên kết chặt chẽ với hệ thống cảng biển hiện có.
- Nâng cao năng lực hội nhập quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài.
- Gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia.
- Bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
- Góp phần thực hiện các mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng của Đảng và Nhà nước.
Về phía địa phương, tuyến đường sắt này được đánh giá là phù hợp với định hướng phát triển không gian kinh tế của Quảng Ninh. Nó sẽ phát huy vai trò trung tâm dịch vụ, du lịch quốc tế và đầu mối giao thương quan trọng của khu vực phía Bắc.
Chi tiết kỹ thuật và quy mô đầu tư của dự án
Dự án tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường cao tốc VinSpeed làm chủ đầu tư, đi qua 4 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Đây là một trong những công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn nhất khu vực.
Thông số kỹ thuật chính:
- Chiều dài toàn tuyến: khoảng 120 km.
- Thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, điện khí hóa hoàn toàn.
- Điểm đầu: khu vực Trung tâm Hội chợ triển lãm Quốc gia (Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội).
- Điểm cuối: khu công viên công cộng phường Tuần Châu (Quảng Ninh), đối diện Khu đô thị Vinhomes Hạ Long Xanh.
- Tốc độ thiết kế: 350 km/h (tuyến chính), riêng đoạn qua Hà Nội thiết kế 120 km/h.
- Kết cấu: khoảng 4 km đi trên mặt đất, phần lớn chiều dài còn lại (khoảng 116 km) được xây dựng trên cao dưới dạng cầu cạn, cầu vượt.
Phân bổ chiều dài qua các địa phương:
- Đoạn qua Hà Nội: khoảng 16 km.
- Đoạn qua Bắc Ninh: khoảng 32 km.
- Đoạn qua Hải Phòng: khoảng 33 km.
- Đoạn qua Quảng Ninh: khoảng 39 km.
Tổng mức đầu tư dự kiến: hơn 147.000 tỷ đồng, chưa bao gồm khoảng 10.270 tỷ đồng chi phí giải phóng mặt bằng do ngân sách Nhà nước đảm nhận. So với đề xuất trước đó, tổng vốn đã tăng gần 8.500 tỷ đồng, phản ánh quy mô mở rộng và yêu cầu kỹ thuật cao hơn.
Trong cơ cấu vốn, nhà đầu tư dự kiến góp khoảng 22.110 tỷ đồng, phần còn lại hơn 125.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 85%) sẽ được huy động từ các nguồn khác, bao gồm cả chương trình tín dụng ưu đãi đang được đề xuất.
Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng chiến lược: Cơ hội cho các dự án lớn
Hiện Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì rà soát danh mục các dự án thuộc Chương trình tín dụng đầu tư hạ tầng điện, giao thông, công nghệ chiến lược. Mục tiêu là xem xét bổ sung các công trình quy mô lớn, có tính lan tỏa, thúc đẩy liên kết vùng và phát triển kinh tế địa phương.
Chương trình này do Ngân hàng Nhà nước đề xuất, được thiết kế với quy mô lớn và triển khai theo hai giai đoạn rõ ràng:
- Giai đoạn 2025 - 2026: Các ngân hàng thương mại dự kiến bố trí khoảng 100.000 tỷ đồng, tương đương 20% tổng quy mô, để cho vay với lãi suất ưu đãi đối với các dự án hạ tầng điện, giao thông và công nghệ chiến lược.
- Giai đoạn 2027 - 2030: Căn cứ tiến độ triển khai và nhu cầu vốn thực tế, phần vốn còn lại sẽ tiếp tục được phân bổ, bảo đảm tổng quy mô Chương trình không vượt quá 500.000 tỷ đồng.
Đối tượng cho vay là các doanh nghiệp có nhu cầu vốn trung và dài hạn để đầu tư các dự án trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia. Danh mục dự án được xác định theo đề xuất của các bộ quản lý chuyên ngành, trong đó Bộ Xây dựng đóng vai trò then chốt.
Một điểm đáng chú ý là cơ chế lãi suất ưu đãi của chương trình. Mức cho vay sẽ thấp hơn tối thiểu từ 1% đến 1,5%/năm so với lãi suất bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay. Thời gian áp dụng ưu đãi tối thiểu là 2 năm kể từ ngày giải ngân từng khoản vay, sau đó lãi suất sẽ được các bên thỏa thuận theo điều kiện thị trường.
Việc Quảng Ninh đề xuất đưa dự án đường sắt cao tốc vào chương trình này không chỉ giúp huy động vốn hiệu quả mà còn khẳng định tầm quan trọng chiến lược của công trình đối với sự phát triển chung của cả nước.
