Quảng Trị kiến nghị nâng cấp sân bay lên cấp 4E để đón máy bay thân rộng
Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị vừa có công văn chính thức gửi đến Bộ Xây dựng và Cục Hàng không Việt Nam, tiếp tục đề nghị xem xét điều chỉnh quy mô cảng hàng không Quảng Trị từ cấp 4C lên cấp 4E. Đề xuất này được đưa ra trong quá trình cập nhật Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, với tầm nhìn xa đến năm 2050.
Khả năng đón máy bay lớn và tầm nhìn chiến lược
Theo quy định của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), sân bay đạt cấp 4E sẽ có khả năng tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng, kích thước lớn như Boeing 777, Boeing 787 hay Airbus A350. Đây là những loại máy bay thường được sử dụng để khai thác các đường bay dài và vận chuyển khối lượng lớn hành khách cùng hàng hóa.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh rằng việc "nâng hạng" sân bay không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật đơn thuần, mà còn gắn liền với tầm nhìn phát triển dài hạn của địa phương trong chuỗi logistics và công nghiệp hàng không khu vực. Đây được xem là bước đi chiến lược để tạo đà phát triển kinh tế - xã hội cho tỉnh.
Hiện trạng và quá trình triển khai dự án
Theo Quyết định số 648/QĐ-TTg ngày 7/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ, cảng hàng không Quảng Trị hiện được xác định là cảng hàng không dân dụng cấp 4C, sân bay quân sự cấp II. Công suất quy hoạch của sân bay là 1 triệu hành khách và 3.100 tấn hàng hóa mỗi năm, với diện tích sử dụng đất hơn 316 ha.
Dự án đang được Công ty TNHH Cảng hàng không Quảng Trị triển khai xây dựng, dự kiến giai đoạn 1 sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác vào cuối năm nay. Trong quá trình thi công, doanh nghiệp dự án đã chủ động đề xuất điều chỉnh thiết kế theo hướng nâng cấp để có thể tiếp nhận máy bay code E.
Đáng chú ý, hạng mục đường cất hạ cánh - hiện đang trong giai đoạn thi công - đã được tính toán kết cấu theo phương án khai thác máy bay lớn hơn. Cách làm này nhằm tránh phải cải tạo tốn kém sau này nếu nhu cầu thị trường tăng nhanh.
Tiềm năng phát triển logistics và công nghiệp hàng không
Tại công văn gửi Bộ Xây dựng, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị cho biết khu vực phía Nam tỉnh, đặc biệt quanh các cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và La Lay, đang chứng kiến lưu lượng hàng hóa thông quan đạt từ 300 đến 750 phương tiện mỗi ngày và vẫn còn dư địa tăng trưởng đáng kể.
Hàng hóa thông quan chủ yếu bao gồm:
- Quặng và nông sản
- Hàng tiêu dùng và linh kiện
- Hàng quá cảnh từ Thái Lan theo hành lang kinh tế Đông - Tây
Những năm gần đây, dòng hàng quá cảnh từ Thái Lan và Lào hướng ra các thị trường Đông Bắc Á ngày càng nghiêng về nhóm hàng kích thước nhỏ nhưng giá trị cao - nhóm hàng vốn rất phù hợp với vận tải hàng không.
Riêng cửa khẩu Lao Bảo được đánh giá có nguồn hàng tiềm năng từ thương mại điện tử và hàng mẫu công nghệ. Những mặt hàng này có thể chuyển từ vận tải đường bộ sang đường hàng không để rút ngắn thời gian vận chuyển và tăng giá trị chuỗi cung ứng.
Định hướng phát triển và cạnh tranh khu vực
Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định công nghiệp chế biến, chế tạo ứng dụng công nghệ cao là trụ cột mới. Đồng thời, tỉnh sẽ tập trung phát triển logistics, hình thành các trung tâm cảng cạn và trung tâm trung chuyển hàng hóa.
Trong bức tranh phát triển đó, một sân bay có khả năng tiếp nhận tàu bay hàng hóa cỡ lớn được xem là mắt xích quan trọng để hoàn thiện hệ thống logistics đa phương thức. "Việc nâng cấp cảng hàng không Quảng Trị lên cấp 4E sẽ tạo điều kiện khai thác máy bay hàng hóa code E, phục vụ vận chuyển hàng công nghệ cao, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh", lãnh đạo UBND tỉnh nhấn mạnh.
Quảng Trị cũng đặt đề xuất này trong bối cảnh cạnh tranh khu vực:
- Singapore với sân bay Changi là trung tâm logistics hàng hóa hàng đầu, sản lượng năm 2024 khoảng 2 triệu tấn, đồng thời sở hữu khu công nghiệp hàng không rộng khoảng 140 ha chuyên về bảo dưỡng, sửa chữa máy bay và sản xuất linh kiện.
- Thái Lan có sân bay Suvarnabhumi đạt khoảng 1,3 triệu tấn hàng hóa năm 2024 và đang phát triển U-Tapao thành trung tâm bảo dưỡng quy mô lớn.
- Trung Quốc đã hình thành các trung tâm bảo dưỡng máy bay tầm cỡ quốc tế tại Hải Nam.
Trong khi đó, các quốc gia trên hành lang Đông - Tây như Lào và Myanmar chưa có trung tâm công nghiệp hàng không quy mô lớn. Từ khoảng trống này, Quảng Trị muốn tận dụng lợi thế vị trí để từng bước xây dựng vai trò trung tâm công nghiệp hàng không và logistics, trước hết ở quy mô quốc gia, sau đó hướng ra khu vực.
Thông tin về dự án đầu tư
Dự án cảng hàng không Quảng Trị được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), với hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT). Tổng mức đầu tư của dự án là hơn 5.820 tỷ đồng, sử dụng hoàn toàn vốn của nhà đầu tư.
Theo quy mô được phê duyệt, sân bay đạt tiêu chuẩn 4C nhưng có khả năng phát triển để khai thác máy bay code E. Với khả năng này, sân bay có thể đáp ứng nhu cầu vận chuyển lên đến 5 triệu hành khách và 25.500 tấn hàng hóa mỗi năm, mở ra triển vọng phát triển mới cho tỉnh Quảng Trị và khu vực miền Trung.
