Bộ Xây dựng đang tiến hành lấy ý kiến góp ý cho dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư số 47/2024/TT-BXD. Thông tư này quy định chi tiết về trình tự, thủ tục kiểm định và miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng. Đồng thời, nó cũng quy định về trình tự, thủ tục chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường cho xe cải tạo, cùng với quy trình kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.
Điểm mới trong dự thảo sửa đổi
Một trong những đề xuất đáng chú ý nhất từ Bộ Xây dựng là xe máy mới dưới 5 năm (60 tháng) tính từ ngày sản xuất sẽ được miễn kiểm định lần đầu. Điều này có nghĩa là chủ sở hữu không cần phải mang phương tiện đến các cơ sở đăng kiểm để thực hiện thủ tục này.
Quy trình kiểm định lần đầu được đề xuất
Kiểm định lần đầu đối với xe mô tô, xe gắn máy thông thường là việc cơ sở đăng kiểm lập hồ sơ phương tiện và tiến hành kiểm tra khí thải để cấp giấy chứng nhận. Tuy nhiên, đối với xe dưới 5 năm, cơ sở đăng kiểm sẽ căn cứ vào kết quả chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đã được thực hiện trong quá trình sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu. Dựa trên đó, họ sẽ trực tiếp cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải mà không yêu cầu xe phải có mặt tại trung tâm.
Cục Đăng kiểm Việt Nam, cơ quan chủ trì soạn thảo, cũng lưu ý rằng trong trường hợp phương tiện chưa hoàn tất việc xử phạt vi phạm hành chính, hệ thống có quyền từ chối thực hiện kiểm định.
Chu kỳ kiểm định cho xe máy cũ
Theo dự thảo, xe mô tô, xe máy trên 5 năm (60 tháng) tuổi sẽ phải kiểm tra khí thải trực tiếp tại các trung tâm đăng kiểm. Thời gian 60 tháng được tính từ ngày xe xuất xưởng. Đối với những xe trong cơ sở dữ liệu không có thông tin về ngày xuất xưởng, thời điểm tính sẽ là ngày 31 tháng 12 của năm sản xuất.
Bộ Xây dựng đề xuất giữ nguyên chu kỳ kiểm định theo quy định hiện hành tại Thông tư 47/2024:
- Xe sản xuất trên 5 năm đến 12 năm: Kiểm định sau mỗi 24 tháng.
- Xe đã sản xuất trên 12 năm: Kiểm định với chu kỳ 12 tháng/lần.
Quy trình sau kiểm định
Ngay sau khi kết thúc quá trình kiểm định khí thải, cơ sở đăng kiểm có trách nhiệm phát hành Giấy chứng nhận kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Giấy chứng nhận có thể được cấp dưới dạng bản điện tử thông qua hệ thống trực tuyến hoặc bản giấy trực tiếp cho chủ xe.
Trong trường hợp kết quả kiểm định không đạt yêu cầu, cơ sở đăng kiểm sẽ cấp thông báo không đạt và nhập nội dung này vào phần mềm quản lý.
Lộ trình áp dụng kiểm định khí thải trên toàn quốc
Dự thảo nêu rõ lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải đã được Chính phủ phê duyệt, với thời điểm bắt đầu thực hiện kiểm định khí thải xe máy, mô tô tham gia giao thông đường bộ như sau:
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2027: Áp dụng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2028: Áp dụng tại các thành phố trực thuộc trung ương còn lại.
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2030: Áp dụng tại các tỉnh còn lại trên cả nước.
Các địa phương có thể căn cứ vào tình hình thực tế để quy định thời hạn áp dụng sớm hơn so với lộ trình chung.
Hồ sơ đề nghị miễn kiểm định cho các loại xe khác
Dự thảo cũng quy định chi tiết về hồ sơ đề nghị miễn kiểm định cho xe cơ giới (trừ xe mô tô, xe gắn máy) và xe máy chuyên dùng, bao gồm hai nhóm giấy tờ chính:
1. Giấy tờ phải nộp
- Ảnh chụp số khung, số động cơ hoặc ảnh chụp bản chà số khung, số động cơ của xe được dán trên các giấy tờ liên quan.
- Ảnh chụp xe tổng thể từ hai góc chéo khoảng 30 đến 45 độ phía trước và phía sau, thể hiện rõ biển số xe.
- Bản sao Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng (đối với xe sản xuất, lắp ráp trong nước) hoặc bản sao Thông báo miễn/Giấy chứng nhận chất lượng (đối với xe nhập khẩu) trong trường hợp bất khả kháng.
2. Giấy tờ phải xuất trình
- Giấy tờ về đăng ký xe.
- Giấy chứng nhận kiểm định thiết bị nâng, bình chịu áp lực (nếu có).
- Giấy tờ chứng minh về chủ xe.
Lưu ý quan trọng: Thông tư này không áp dụng đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an. Các phương tiện này sẽ tuân theo quy định riêng của hai bộ ngành này.
