Dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy, với tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng, dài hơn 60 km đi qua 9 xã của tỉnh Nghệ An, đang được triển khai quyết liệt. Công trình này có vai trò chiến lược trong việc kết nối khu vực Bắc Trung Bộ với Lào, hoàn thiện hành lang kinh tế Đông - Tây.
Giải phóng mặt bằng gấp rút trước thời hạn 30/9
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, ông Hoàng Phú Hiền, đã chỉ đạo các địa phương hoàn thành dứt điểm công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB) và xây dựng hạ tầng khu tái định cư trước ngày 30/9. Hệ thống chính trị tại các xã có tuyến đi qua đang nỗ lực tối đa để đảm bảo kế hoạch giao đất.
Ông Vương Hồng Thái, Chủ tịch UBND xã Vạn An, cho biết địa phương đã tổ chức lấy ý kiến người dân về vị trí và phương án tái định cư, nhờ công khai minh bạch nên nhận được sự đồng thuận cao. Đặc biệt, xã đã chủ động tuyên truyền người dân không chôn cất tại vùng đất dự án ngay từ khi quy hoạch, giúp việc di dời 20 phần mộ diễn ra thuận lợi. Đến nay, công tác đền bù, GPMB và tái định cư cơ bản hoàn thành, toàn bộ cọc mốc lộ giới đã được cắm thực địa.
"Nút thắt" duy nhất còn lại là di dời hệ thống điện cao thế. Ông Thái nhấn mạnh: "Sau khi nhận được hướng dẫn từ Bộ Công Thương, địa phương đang huy động tổ công tác hoàn thiện hồ sơ để sớm triển khai."
Xã Xuân Lâm: Hoàn thành bồi thường, khẩn trương tái định cư
Ông Hoàng Đức Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Lâm, cho biết tuyến cao tốc qua xã dài hơn 6,3 km, ảnh hưởng 836 thửa đất của hơn 400 hộ, thu hồi gần 79 ha. Địa phương đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Công tác GPMB đất ở và đất nông nghiệp đã hoàn thành dứt điểm. Các hộ dân đã bốc thăm vị trí tái định cư, đang hoàn thiện thủ tục cấp bìa đất. Hạ tầng khu tái định cư đạt 75-80%, dự kiến bàn giao đất thực địa vào ngày 25/7.
Ông Trung nhấn mạnh: "Tổng kinh phí bồi thường qua 3 đợt đạt hơn 116 tỷ đồng. Phương án các đợt 4,5,6 đã được phê duyệt, kho bạc đã chuyển tiền. Đầu tuần tới, địa phương sẽ giải ngân dứt điểm toàn bộ vốn còn lại. Hệ thống điện sẽ hoàn thành sau 1 tháng, viễn thông đang chờ duyệt hồ sơ. Chúng tôi quyết tâm bàn giao mặt bằng sạch trước 30/9."
Xã Kim Bảng: Khối lượng lớn, làm việc xuyên ngày đêm
Xã Kim Bảng có chiều dài cao tốc lớn nhất toàn tuyến với 22,18 km, phải thu hồi gần 435 ha đất, ảnh hưởng 305 hộ, di dời 50 ngôi mộ và bố trí tái định cư cho 40 hộ. Tỷ lệ GPMB đất nông nghiệp hiện chỉ đạt 56%, thấp nhất toàn tuyến.
Ông Nguyễn Đình Hà, Xóm trưởng xóm Thủy Sơn, cho biết 100% hộ dân đồng thuận với phương án bồi thường. Tuy nhiên, khó khăn vẫn còn: nguồn gốc đất phức tạp do người dân tự ý chuyển đổi, xây dựng trái phép; đơn giá bồi thường cây chè thấp hơn thị trường; kiểm kê Khu du lịch HDT kéo dài; bản đồ địa chính lâm nghiệp 2006 sai lệch.
Ông Đặng Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Bảng, cam kết: "Địa phương triển khai công việc xuyên suốt, kể cả ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ, ngày lễ. Toàn bộ cán bộ bám sát từng vị trí, rà soát hồ sơ, hoàn thiện phương án đến đêm muộn, phấn đấu bàn giao 100% mặt bằng sạch trước 30/9."
Tiến độ chung và mục tiêu đến năm 2028
Theo Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An, đến ngày 14/7, GPMB đất nông nghiệp đạt 97,3%, đất lâm nghiệp đạt 36%, di dời mồ mã đạt 72,7%, giải ngân GPMB đạt 29,5%. Ông Hồ Sỹ Kiện, Giám đốc Ban, cho biết tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành dự án vào năm 2028. Ban đã điều động 3 cán bộ kinh nghiệm hỗ trợ xã Kim Bảng tháo gỡ khó khăn.
Cao tốc Vinh - Thanh Thủy giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, nối hệ thống cao tốc Bắc - Nam với cửa khẩu Thanh Thủy, thúc đẩy giao thương với Lào và Đông Bắc Thái Lan, tạo động lực phát triển cho miền Tây Nghệ An.
