Hà Nội triển khai Vùng Phát thải Thấp: Hạn chế xe máy xăng tại 9 phường từ 1/7/2026
Thủ đô Hà Nội đang bước vào giai đoạn quan trọng trong hành trình cải thiện chất lượng không khí và thúc đẩy giao thông bền vững. Theo Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND, thành phố sẽ chính thức thực hiện Vùng Phát thải Thấp (Low Emission Zone - LEZ) từ ngày 1/7/2026, với mục tiêu đạt được LEZ toàn diện vào năm 2030. Đây là một phần của chiến lược dài hạn nhằm hạn chế phương tiện giao thông phát thải cao, khuyến khích sử dụng năng lượng sạch và từng bước nâng cao môi trường sống tại khu vực trung tâm.
Lộ trình cụ thể và các khu vực áp dụng
Lộ trình triển khai LEZ sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, bắt đầu từ Vành đai 1 đến Vành đai 3. Trong giai đoạn thí điểm đầu tiên, bắt đầu từ ngày 1/7/2026, 9 phường thuộc Vành đai 1 sẽ áp dụng các biện pháp hạn chế xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Danh sách cụ thể bao gồm: Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà và Tây Hồ. Các biện pháp này sẽ được thực hiện theo khung giờ nhất định, với mục đích giảm thiểu tác động đến đời sống người dân trong khi vẫn đảm bảo hiệu quả môi trường.
Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND đã nêu rõ các quy định chi tiết, bao gồm việc cấm lưu thông đối với xe tải nặng trên 3.500 kg sử dụng nhiên liệu hóa thạch, cấm xe máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng trong vùng LEZ, và hạn chế xe máy xăng cá nhân theo khung giờ. Đối với ô tô, những xe không đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4 theo QCVN 85:2025/BNNMT cũng sẽ bị cấm lưu thông trong các khung giờ quy định.
Giải pháp thiết thực cho người dân Thủ đô
Để chuẩn bị cho những thay đổi này, người dân Hà Nội cần chủ động thực hiện các bước sau:
- Đối với tài xế công nghệ: Ưu tiên chuyển đổi sang xe điện trước giữa năm 2026, vì từ thời điểm này, xe máy xăng hoạt động kinh doanh sẽ bị cấm lưu thông trong 9 phường thuộc Vành đai 1.
- Đối với chủ xe máy cũ: Nếu chưa thể thay thế xe, cần thực hiện bảo dưỡng định kỳ để vượt qua kỳ kiểm định khí thải bắt đầu từ tháng 7/2027, đảm bảo quyền lưu thông vào trung tâm trong giờ cao điểm.
- Tận dụng hỗ trợ từ chính sách: Chủ động cập nhật các chương trình hỗ trợ chi phí mua xe mới và miễn giảm thuế, phí từ cơ quan chức năng để giảm bớt gánh nặng tài chính.
- Ưu tiên giao thông công cộng: Chuyển sang sử dụng xe buýt và hệ thống Metro nhằm tiết kiệm chi phí và tránh nguy cơ vi phạm các quy định mới.
Xu hướng toàn cầu và bài học kinh nghiệm
Vùng Phát thải Thấp (LEZ) và Vùng phát thải cực thấp (ULEZ) đang trở thành tiêu chuẩn vàng trong quản lý đô thị hiện đại trên toàn thế giới. Tính đến tháng 1/2026, toàn cầu có hơn 300 khu vực LEZ, với châu Âu dẫn đầu về số lượng. Tại London, Anh, khu vực ULEZ bao phủ toàn bộ Đại London, áp dụng mức phạt nặng cho các phương tiện không tuân thủ. Các thành phố khác như Birmingham, Bristol và Glasgow cũng đã triển khai các khu vực tương tự.
Ở châu Á, nhiều thành phố lớn như Bắc Kinh, Seoul, Pune và Delhi đang nỗ lực thiết lập LEZ. Đặc biệt, Seoul đã xây dựng khu vực giao thông xanh rộng lớn, bao gồm cả Incheon và phần lớn tỉnh Gyeonggi, với mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050. Thành phố này cũng đang xem xét giới hạn đăng ký xe mới chỉ dành cho xe điện và xe hydro từ năm 2035, một động thái có thể truyền cảm hứng cho Hà Nội trong hành trình phát triển bền vững.
Việc Hà Nội áp dụng LEZ không chỉ là bước đi quan trọng trong việc bảo vệ môi trường mà còn phản ánh xu hướng chung của các đô thị lớn trên thế giới. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự hợp tác của người dân, Thủ đô có thể từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành một thành phố xanh và sạch hơn vào năm 2030.
