Cuộc sống hiện đại phát triển mạnh mẽ, nhu cầu di chuyển và đi lại của người dân ngày càng tăng cao, điều này đã góp phần đưa ô tô trở thành phương tiện phổ biến tại Việt Nam. Đặc biệt, chỉ riêng trong năm 2025 vừa qua, thị trường ô tô nước ta đã ghi nhận hơn 604.000 chiếc xe mới các loại được người tiêu dùng mua sắm. Con số ấn tượng này cho thấy ô tô không còn đơn thuần là tài sản lớn mà đã dần trở thành phương tiện đi lại hàng ngày thiết yếu.
Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng ô tô, không ít người dùng vẫn mắc phải những sai lầm tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng lại âm thầm khiến xe nhanh chóng xuống cấp, hư hỏng các bộ phận quan trọng, thậm chí tiềm ẩn nhiều rủi ro gây mất an toàn khi lưu thông trên đường.
Những Thói Quen Đơn Giản Nhưng Gây Hại Lâu Dài
Thực tế, có những thao tác và thói quen đơn giản như xoay vô-lăng, bơm lốp xe hay tắt máy động cơ… tưởng chừng không ảnh hưởng nhiều đến xe nhưng theo thời gian có thể gây hao mòn sớm, dẫn đến những hư hỏng nghiêm trọng và phát sinh chi phí sửa chữa không nhỏ. Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến nhất mà nhiều tài xế thường xuyên mắc phải khi sử dụng ô tô.
1. Xoay Vô-Lăng Khi Ô Tô Đang Đứng Yên
Nhiều người lái xe thường có thói quen xoay vô-lăng khi xe đang đứng yên, đặc biệt trong các tình huống quay đầu trong hẻm nhỏ hoặc khi đỗ xe vào vị trí chật hẹp. Họ nghĩ rằng điều này mang lại sự tiện lợi và dễ dàng hơn. Tuy nhiên, thói quen này có thể gây hại nhiều hơn những gì người dùng tưởng tượng.
Khi ô tô đứng yên, toàn bộ lực xoay vô-lăng sẽ dồn trực tiếp lên lốp xe và hệ thống lái, dẫn đến tình trạng lốp mòn không đều, đồng thời làm tăng tải trọng cho các bộ phận như rô-tuyn, thước lái và bơm trợ lực. Thay vào đó, người lái nên để xe lăn bánh nhẹ nhàng rồi mới thực hiện thao tác xoay vô-lăng. Chỉ cần di chuyển với tốc độ rất chậm cũng đủ để giảm đáng kể áp lực lên các chi tiết cơ khí, từ đó kéo dài tuổi thọ của hệ thống lái và lốp xe.
2. Bơm Lốp Ngay Cả Khi Lốp Còn Nóng
Thông thường, khi ô tô di chuyển trên các hành trình dài dưới thời tiết nắng nóng, ma sát với mặt đường cộng với tác động từ nhiệt độ môi trường sẽ khiến lốp xe nóng lên đáng kể. Áp suất bên trong lốp theo đó cũng tăng cao hơn mức bình thường. Tuy nhiên, không ít người dùng vẫn bơm lốp ngay cả khi lốp còn đang nóng, điều này dễ dàng khiến áp suất lốp vượt ngưỡng tiêu chuẩn cho phép.
Hệ quả là khi lốp nguội dần, áp suất có thể giảm mạnh hoặc ngược lại, nếu bơm quá tay, lốp sẽ căng quá mức khi vận hành, làm giảm độ bám đường và tăng nguy cơ nổ lốp bất ngờ. Thời điểm lý tưởng nhất để kiểm tra và bơm lốp là khi xe đã dừng ít nhất từ 2 đến 3 giờ đồng hồ hoặc chỉ chạy dưới 2 km với tốc độ thấp.
3. Bật Điều Hòa Ngay Khi Vừa Khởi Động Động Cơ
Nhiều tài xế cũng như người dùng ô tô có thói quen bật ngay hệ thống điều hòa không khí ngay sau khi nhấn nút khởi động ô tô. Thói quen này xuất phát từ môi trường sử dụng ô tô khi thời tiết tại Việt Nam khá nóng bức, nhiệt độ thường xuyên tăng cao vào mùa hè. Dù vậy, theo các kỹ thuật viên chuyên sửa chữa và bảo dưỡng ô tô, thói quen này về lâu dài sẽ gây hại không nhỏ cho xe.
Nếu bật điều hòa ngay khi vừa khởi động máy, động cơ sẽ phải chịu tải nhiều hơn bình thường. Bởi lẽ khi động cơ mới bật, hệ thống vẫn đang tập trung vào quá trình khởi động, dầu nhớt chưa kịp lưu thông hoàn toàn. Thói quen này, theo thời gian sẽ làm giảm tuổi thọ, gây hư hỏng một số bộ phận quan trọng như nam châm ly hợp máy nén hệ thống điều hòa và ắc-quy. Những tác động tiêu cực có thể không xuất hiện ngay lập tức, nhưng về lâu dài, nó có thể khiến ắc-quy cạn kiệt nhanh chóng hoặc máy nén hỏng sớm hơn dự kiến.
4. Tắt Máy Ngay Sau Khi Lái Xe Hành Trình Dài Hoặc Chở Nặng
Sau khi chạy đường dài, leo đèo hoặc chở tải nặng, nhiều người có thói quen tắt máy ngay lập tức khi dừng xe. Điều này đặc biệt không tốt với các dòng xe sử dụng động cơ tăng áp (turbo), bởi lúc này nhiệt độ dầu và các chi tiết bên trong vẫn đang ở mức rất cao.
Việc tắt máy đột ngột khiến dầu bôi trơn ngừng lưu thông, nhiệt lượng không kịp tản ra ngoài, dễ gây hiện tượng "cháy dầu" cục bộ, làm giảm tuổi thọ động cơ và bộ tăng áp. Giải pháp đơn giản và hiệu quả là để xe nổ máy không tải khoảng 1 đến 2 phút trước khi tắt, giúp động cơ hạ nhiệt một cách an toàn và từ từ.
5. Luôn Để Những Vật Nặng Trong Xe
Không ít chủ xe có thói quen để sẵn các vật nặng như dụng cụ, thùng hàng, bình nước lớn hoặc đồ đạc ít dùng trong cốp xe. Việc này làm tăng trọng lượng xe một cách không cần thiết, khiến động cơ, hệ thống treo và phanh phải làm việc nhiều hơn mức cần thiết.
Trọng lượng dư thừa không chỉ làm xe hao nhiên liệu hơn đáng kể mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành, tăng độ mòn của lốp xe và các chi tiết thuộc hệ thống gầm. Các chuyên gia khuyến nghị người dùng chỉ nên mang theo những vật dụng thực sự cần thiết, đồng thời dọn dẹp cốp xe định kỳ để giảm tải trọng không cần thiết cho ô tô, từ đó bảo vệ xe và tiết kiệm chi phí nhiên liệu.
