Trong podcast “Humans of British Council: Inside out”, thầy Anton Glushkov, Điều phối học thuật chương trình tiếng Anh trẻ em tại Hội đồng Anh, đã chia sẻ những quan sát sâu sắc về hiện tượng trẻ em im lặng trong lớp học dù có khả năng hiểu bài và viết tốt. Theo thầy, sự im lặng thường bị hiểu lầm là thiếu năng lực, nhưng thực tế không phải vậy.
Sự im lặng không phản ánh năng lực của trẻ
Thầy Anton từng gặp nhiều học viên hiếm khi phát biểu trên lớp, nhưng qua bài viết lại cho thấy khả năng hiểu bài và diễn đạt rất tốt. Ông nhấn mạnh: “Học viên không thiếu năng lực.” Phía sau sự e ngại có thể là nỗi sợ sai, ngại bị trêu chọc hoặc cảm thấy bị lấn át. Với chiều cao 1,98 m, thầy thường hạ thấp người ngang với học sinh để tạo sự gần gũi, giúp các em thoải mái hơn khi giao tiếp.
Thầy Anton cho rằng giáo viên cần quan sát và tìm ra cách phù hợp, chẳng hạn thay đổi bạn cùng cặp, vị trí ngồi hoặc hoạt động. Ở tuổi thiếu niên, trẻ đặc biệt nhạy cảm với lỗi sai, vì vậy thầy khuyến khích các em nhìn lỗi sai như một phần tự nhiên của quá trình học. “Tôi luôn cổ vũ các em nói theo cách của mình, tự nhiên thể hiện suy nghĩ và đừng quá lo lắng nếu mắc lỗi vì chúng ta có thể cùng sửa đổi,” thầy chia sẻ.
Tạo môi trường an toàn để trẻ tự tin
Khuyến khích học viên nói không đồng nghĩa với xem nhẹ tính chính xác. Giáo viên cần đồng hành để hoàn thiện cách diễn đạt, nhưng phản hồi hiệu quả phải có sự cân bằng: bên cạnh điều cần cải thiện, trẻ cũng cần nhận ra điểm mình làm tốt. Tinh thần này phản ánh môi trường tại Hội đồng Anh, nơi giáo viên luôn tìm cách tiếp cận phù hợp với từng độ tuổi, giúp học viên cảm thấy an toàn và tự tin giao tiếp.
Thầy Anton đồng hành cùng các em với sự thấu cảm trong từng tiết học. Ông tin rằng việc tạo ra một không gian không phán xét là chìa khóa để trẻ dám cất lời. Khi trẻ không còn lo sợ bị chê cười, các em sẽ dần dần mở lòng và tham gia tích cực hơn.
Kết nối tiếng Anh với điều trẻ yêu thích
Việc giúp trẻ vượt qua nỗi sợ sai mới chỉ là bước đầu. Để học trò thực sự muốn giao tiếp, tiếng Anh cần chạm đến những điều các em quan tâm. Thầy Anton thường đưa âm nhạc, phim ảnh, sách và các chủ đề gần gũi vào lớp học, biến tiếng Anh thành phương tiện để học sinh kể về sở thích, bày tỏ quan điểm và cảm nhận cuộc sống.
Với kinh nghiệm giảng dạy âm nhạc và chỉ huy dàn hợp xướng, thầy nhận thấy sự tương đồng giữa vai trò của người chỉ huy và giáo viên: cả hai đều cần lắng nghe từng cá nhân, điều chỉnh nhịp độ và tạo điều kiện để những tiếng nói khác biệt cùng hòa vào tập thể. Trong lớp học, không phải học viên nào cũng sẵn sàng cất lời cùng lúc hay phát triển theo cùng một cách. Có em học tốt qua hoạt động năng động, có em cần những cuộc trò chuyện sâu hơn, và cũng có bạn tìm thấy sự tự tin từ những bước tiến nhỏ.
Khi tiếng Anh hiện diện trong sở thích và đời sống, học viên sẽ có thêm động lực để chủ động sử dụng ngôn ngữ và duy trì hứng thú lâu dài.
Lời khuyên cho phụ huynh và học sinh
Để có nền tảng học tập bền vững, thầy Anton khuyên học viên đi từng bước nhỏ: “Việc tạo ra thói quen, đặt mục tiêu cụ thể, biết sắp xếp và tự theo dõi tiến bộ sẽ giúp các em đạt nhiều kết quả hơn.” Quá trình này có thể được nối dài sau giờ học khi phụ huynh cùng con ôn tập chủ đề vừa học hoặc từ mới, giúp các em nhớ bài và có thêm cơ hội ứng dụng tiếng Anh.
Câu chuyện của thầy Anton cho thấy sự tiến bộ không chỉ nằm ở việc trẻ nói tiếng Anh chính xác hơn, mà còn ở khoảnh khắc các em thực sự muốn sử dụng ngôn ngữ ấy. Đây cũng là giá trị mà Hội đồng Anh hướng đến: giúp tiếng Anh trở thành công cụ để trẻ theo đuổi điều mình quan tâm và kết nối với thế giới.
