Theo Luật Giáo dục sửa đổi, từ ngày 1/1/2026, toàn quốc sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa phổ thông. Lộ trình miễn phí sách giáo khoa cho học sinh cả nước bắt đầu từ năm học 2029-2030. Tuy nhiên, một số địa phương như TP Huế, TP.HCM, Quảng Ninh đã chủ động triển khai chính sách cho học sinh mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm học 2026-2027 nhờ cân đối được ngân sách.
Mô hình thư viện dùng chung và trách nhiệm bảo quản
Theo quy định của Bộ GD&ĐT, chính sách được thực hiện theo mô hình thư viện dùng chung: Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục. Học sinh và giáo viên được mượn sách sử dụng trong năm học hoặc học kỳ, sau đó hoàn trả để tái sử dụng.
Sách giáo khoa mua bằng ngân sách nhà nước được quản lý theo quy định về tài sản công. Các hành vi thu phí trái quy định, cung ứng sách không đúng danh mục, lập hồ sơ khống hoặc gây thất thoát tài sản công đều bị nghiêm cấm và xử lý theo pháp luật.
Bồi hoàn khi mất hoặc hư hỏng do chủ quan
Cơ sở giáo dục ban hành nội quy mượn, trả sách; phối hợp với gia đình và học sinh trong việc bảo quản. Nếu học sinh làm mất hoặc hư hỏng sách giáo khoa do nguyên nhân chủ quan, học sinh hoặc cha mẹ, người giám hộ phải bồi hoàn. Hình thức ưu tiên là bồi hoàn bằng hiện vật (sách cùng loại, đúng danh mục).
Trường hợp bồi hoàn bằng tiền mặt, mức bồi hoàn được xác định dựa trên giá thực tế mua sắm tại thời điểm gần nhất và giá trị sử dụng còn lại. Cụ thể:
- Thu 80% giá trị thực tế mua sắm đối với sách có thời gian sử dụng dưới 1 năm hoặc mới đưa vào sử dụng lần đầu.
- Thu 50% giá trị thực tế mua sắm đối với sách có thời gian sử dụng từ 1 năm đến dưới 3 năm.
- Thu 20% giá trị thực tế mua sắm đối với sách có thời gian sử dụng từ 3 năm đến 5 năm.
- Không thu bồi hoàn đối với sách có thời gian sử dụng trên 5 năm.
Cơ sở giáo dục có trách nhiệm theo dõi, lập biên bản xác định tình trạng tài sản và niêm yết công khai mức bồi hoàn. Nguồn thu từ bồi hoàn được quản lý, sử dụng đúng mục đích để mua sắm bổ sung, sửa chữa sách giáo khoa.
Miễn bồi hoàn trong trường hợp bất khả kháng
Nghị định nêu rõ, nếu học sinh làm mất hoặc hư hỏng sách do nguyên nhân khách quan như thiên tai, hỏa hoạn và các trường hợp bất khả kháng khác thì không phải bồi hoàn.
Theo thông tin từ Bộ GD&ĐT, kinh phí dự kiến để miễn phí sách giáo khoa toàn quốc từ năm học 2029-2030 là hơn 4.036 tỷ đồng. Trong khi đó, giá sách giáo khoa năm học 2026-2027 dao động 155.000-284.000 đồng/bộ, giảm bình quân 13,3% so với năm trước.
