Du lịch y tế đang trở thành ngành kinh tế trị giá hàng trăm tỷ USD, với cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia. Không chỉ dừng ở chi phí điều trị hay tay nghề bác sĩ, sức hút điểm đến nay phụ thuộc vào toàn bộ hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe: từ bệnh viện, dịch vụ phục hồi, bảo hiểm, hàng không, nghỉ dưỡng đến an toàn cộng đồng và năng lực ứng phó y tế khẩn cấp.
Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế nổi bật
Theo Cục trưởng Du lịch Quốc gia Nguyễn Trùng Khánh, Việt Nam hội tụ điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch y tế thành sản phẩm có thương hiệu: hạ tầng y tế hoàn thiện, bác sĩ trình độ cao, chi phí khám chữa bệnh cạnh tranh, tài nguyên văn hóa và thiên nhiên phong phú, cùng vị thế điểm đến an toàn. Ông nhấn mạnh: “Xu thế chuyển đổi số mở ra cơ hội lớn để triển khai du lịch y tế bài bản, từ hồ sơ điện tử, thanh toán không tiền mặt đến chuẩn hóa quy trình dịch vụ”.
Dữ liệu từ Traveloka cho thấy lượng tìm kiếm chuyến bay đến TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng và Quảng Ninh tăng khoảng 70% trong tháng 4-5/2026 so với tháng 2-3/2026, trong khi tìm kiếm lưu trú tăng gần gấp 4 lần. Giám đốc Traveloka Việt Nam Huỳnh Thị Mai Thy cho biết: “Mối quan tâm của du khách đối với du lịch chăm sóc sức khỏe và du lịch y tế tại Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ. Phân khúc này sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới”.
Chi phí cạnh tranh, chất lượng vượt trội
Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, chỉ ra: “Giá dịch vụ y tế tại Việt Nam chỉ bằng 30-50% so với Singapore hay Thái Lan. Trồng implant giá 1.000-1.200 USD, bằng 1/5 Mỹ. IVF chỉ bằng 1/3 Thái Lan và 1/5 Mỹ”. Tại Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản Tâm Anh, tỷ lệ có thai cộng dồn trung bình đạt 82,8%; nhóm dưới 28 tuổi đạt 90,3%. Chi phí một chu kỳ IVF khoảng 100-120 triệu đồng, thấp hơn nhiều so với 300-700 triệu đồng tại Mỹ, Australia hay New Zealand.
Trong lĩnh vực nha khoa, mỗi năm Việt Nam đón khoảng 100.000 lượt khách quốc tế, mang về nguồn thu 3.500 tỷ đồng. Khách đến chủ yếu làm implant, bọc răng, đến từ Úc, Mỹ, Anh, Pháp, Campuchia và Lào. Đây là “mỏ vàng” của du lịch y tế.
Mô hình tích hợp điều trị - phục hồi - nghỉ dưỡng
Ông Nguyễn Huy Ngọc, Phó Tổng Giám đốc Vinmec, cho hay hệ thống đang xây dựng mô hình “điều trị - phục hồi - nghỉ dưỡng” khép kín. Từ tư vấn trực tuyến, đánh giá hồ sơ, dự toán minh bạch trước khi sang Việt Nam, đến hỗ trợ visa, phiên dịch, lưu trú và chăm sóc hậu mãi. Vinmec đạt nhiều chứng nhận quốc tế như JCI, CAP, RTAC, ACC. Hệ thống phẫu thuật robot đa kết nối với các robot thế hệ mới giúp thực hiện ca mổ từ xa chính xác.
Ngược lại, Hệ thống Bệnh viện Tâm Anh tập trung vào chuyên môn sâu: ung bướu, tim mạch, thần kinh, hỗ trợ sinh sản và phẫu thuật robot. Bệnh viện sở hữu robot Modus V Synaptive (duy nhất tại Việt Nam) và 2 robot Da Vinci Xi. Hợp tác với Viện Stanford và AstraZeneca để nghiên cứu thuốc miễn dịch ung thư.
Y học cổ truyền và thế mạnh mới
Bác sĩ Đỗ Tân Khoa, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM, đánh giá y học cổ truyền là mũi nhọn với mô hình chăm sóc toàn diện: dưỡng sinh, châm cứu, cấy chỉ, kết hợp nghỉ dưỡng. Lĩnh vực này thu hút khách quốc tế, đáp ứng nhu cầu phục hồi và nâng cao chất lượng sống.
Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Kinh tế du lịch, nhận định: “Việt Nam có tiềm năng lớn về du lịch chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là nguồn khoáng nóng, khí hậu ven biển và vùng núi. Sau Covid-19, du khách chủ động tìm dịch vụ y tế kết hợp trải nghiệm”. Năm 2024, Việt Nam xếp hạng 89/110 về hệ thống chăm sóc sức khỏe tốt nhất, với khoảng 10 bệnh viện đạt chuẩn JCI.
Khoảng trống chiến lược quốc gia
Dù sở hữu nhiều “hạt nhân” chất lượng, Việt Nam vẫn thiếu chiến lược quốc gia để kết nối các cơ sở y tế thành hệ sinh thái du lịch y tế đồng bộ. Nhiều bệnh viện công làm chủ kỹ thuật khó nhưng chưa đầu tư dịch vụ hỗ trợ quốc tế như phiên dịch, bảo hiểm, chăm sóc hậu mãi. Trong khi đó, các bệnh viện tư nhân đi đầu về mô hình dịch vụ khép kín. Ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Giám đốc Vietfoot Travel, nhấn mạnh: “Khách du lịch y tế mua một giải pháp bảo vệ sức khỏe cao cấp, không chỉ một chuyến đi thông thường. Họ cần chế độ theo dõi sau điều trị và trải nghiệm nghỉ dưỡng”.
Để cạnh tranh với Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc, Việt Nam cần xây dựng chiến lược quốc gia bài bản, kết nối y tế chất lượng cao với du lịch nghỉ dưỡng, đầu tư hạ tầng số và chuẩn hóa quy trình quốc tế. Các chuyên gia cho rằng, nếu không sớm hành động, cơ hội từ cuộc đua du lịch y tế trị giá hàng trăm tỷ USD có thể bị bỏ lỡ.
