Xếp hạng đại học không phải là mục tiêu cuối cùng mà là công cụ để các trường đại học cải thiện chất lượng đào tạo, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục tốt nhất cho sinh viên. Đây là khẳng định của các chuyên gia giáo dục tại hội thảo về xếp hạng đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức ngày 25/10.
Xếp hạng đại học là công cụ cải tiến chất lượng
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh: “Mục tiêu cuối cùng của xếp hạng đại học không phải là thứ hạng cao hay thấp, mà là xây dựng môi trường giáo dục tốt, đào tạo ra những sinh viên có năng lực, đáp ứng nhu cầu xã hội”. Ông cho biết, xếp hạng chỉ là một trong nhiều công cụ để các trường tự đánh giá và cải thiện chất lượng.
Theo số liệu từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện Việt Nam có 237 trường đại học, trong đó 4 trường lọt vào bảng xếp hạng QS World University Rankings 2025 và 5 trường có mặt trong Times Higher Education Impact Rankings. Tuy nhiên, Thứ trưởng cho rằng con số này còn khiêm tốn và cần nỗ lực hơn nữa.
Các tiêu chí xếp hạng cần phù hợp với thực tiễn Việt Nam
Nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng các bảng xếp hạng quốc tế thường ưu tiên các tiêu chí như số lượng công bố khoa học, trích dẫn, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ... – những tiêu chí mà các trường đại học Việt Nam còn yếu. Do đó, cần có cách tiếp cận phù hợp, không chạy theo thứ hạng bằng mọi giá.
GS.TS Nguyễn Văn Nhã, nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, chia sẻ: “Chúng ta cần xây dựng bộ tiêu chí xếp hạng riêng, phản ánh đúng chất lượng đào tạo và nghiên cứu của các trường trong bối cảnh Việt Nam”. Ông dẫn chứng rằng nhiều trường đại học hàng đầu thế giới như Harvard hay MIT cũng có những tiêu chí đánh giá nội bộ rất khác so với các bảng xếp hạng chung.
Xếp hạng thúc đẩy cải cách giáo dục
Mặc dù còn nhiều tranh cãi, xếp hạng đại học đã và đang thúc đẩy các trường đổi mới, nâng cao chất lượng. Nhiều trường đã đầu tư mạnh vào nghiên cứu khoa học, tăng cường hợp tác quốc tế và cải thiện chương trình đào tạo.
PGS.TS Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, cho biết: “Xếp hạng giúp các trường nhận ra điểm mạnh, điểm yếu để có chiến lược phát triển phù hợp. Từ năm 2019 đến nay, số lượng công bố quốc tế của các trường đại học Việt Nam đã tăng 40%, một phần nhờ áp lực từ các bảng xếp hạng”.
Hướng tới môi trường giáo dục tốt nhất
Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất là sinh viên được học tập trong môi trường tốt, có cơ hội phát triển toàn diện. Xếp hạng chỉ là phương tiện, không phải mục đích”. Ông kêu gọi các trường tập trung vào chất lượng thực chất, tránh chạy theo thành tích.
Hội thảo cũng đề xuất xây dựng một hệ thống xếp hạng đại học Việt Nam dựa trên các tiêu chí phù hợp, đồng thời tăng cường tự chủ đại học để các trường có thể linh hoạt cải tiến. Theo kế hoạch, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ hoàn thiện bộ tiêu chí xếp hạng đại học Việt Nam vào năm 2025.
