Bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu: Hành trình từ truyện chưởng Kim Dung đến sách y học
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, vừa ra mắt cuốn sách Thương sau 5 năm kể từ Câu chuyện từ trái tim. Trong dịp này, ông đã chia sẻ về nền tảng đọc sách từ thuở nhỏ, với niềm đam mê truyện chưởng Kim Dung, và những trăn trở về văn hóa đọc trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI).
Nền tảng đọc sách từ truyện chưởng và triết lý sống
Bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu cho biết ông tiếp xúc với sách từ rất sớm nhờ gia đình có tủ sách đồ sộ với 20.000-30.000 cuốn. "Khi còn nhỏ, nhìn thấy sách là chúng tôi sợ", ông kể, nhưng ông vẫn tìm thấy niềm vui trong những tác phẩm yêu thích như truyện chưởng Kim Dung, Ivanhoe của Walter Scott, hay tiểu thuyết Alexandre Dumas. Ông đọc đi đọc lại cho đến khi thuộc lòng.
Từ những cuốn sách này, ông học được triết lý sống hiệp nghĩa và tử tế. "Tôi cũng nhớ mãi hình ảnh chàng trai Danko xé lồng ngực, mang quả tim làm ngọn đuốc trong truyện Trái tim Danko", ông nói. Việc đọc nhiều giúp ông hình thành giọng văn riêng và tư duy logic, nhờ sự rèn giũa từ thời tiểu học tại trường Thực Nghiệm.
Quan điểm về văn hóa đọc và khuyến khích giới trẻ
Theo bác sĩ Hiếu, văn hóa đọc hiện nay còn liên quan đến giáo dục. Ông phê phán việc dạy văn theo kiểu cưỡng bức, văn mẫu, và cho rằng không nên ép độc giả phải đọc thể loại sách cụ thể. "Đọc truyện tranh mà từ đó nảy sinh đam mê, rồi vẽ theo, sáng tác theo thì rất tốt", ông ví dụ. So với nhiều thói quen vô bổ khác, đọc sách dù là truyện tranh vẫn mang lại giá trị khám phá và học hỏi.
Ông khuyên độc giả trẻ nên đọc thứ mình thích và đọc nhiều lần. "Chỉ cần thuộc một cuốn sách, trình độ văn học và tư duy đã khác nhiều". Mỗi người có đam mê riêng, và không nên bắt chước hay phụ thuộc vào người khác.
Tác động của AI đến việc đọc và viết
Bác sĩ Hiếu nhận định AI có hai mặt: nó có thể khiến con người lười đọc và mất sáng tạo, nhưng cũng giúp những người ít đọc có thêm tri thức. "Ta không nên phụ thuộc cũng không quá tẩy chay nó", ông nói. Ông đề xuất sử dụng AI như công cụ phục vụ, đồng thời cần có hàng rào pháp lý để quản lý việc sử dụng, như tại Đại học Y Hà Nội nơi luận văn được kiểm chứng bằng AI để tránh đạo văn.
Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục đạo đức: "Nếu không chịu đầu tư suy nghĩ thì sẽ thua AI". Con người cần phát triển nét riêng và sáng tạo vượt trội máy móc, đặc biệt trong lĩnh vực y học nơi còn nhiều bí ẩn chưa được khám phá.
Hành trình viết sách y học giữa lịch trình bận rộn
Là bác sĩ, lãnh đạo bệnh viện và đại biểu Quốc hội, bác sĩ Hiếu vẫn dành thời gian viết sách trên những chuyến bay công tác. "Thời gian trên máy bay không có internet, tôi ngồi viết", ông chia sẻ. Ông mong độc giả coi sách của mình như cẩm nang tra cứu khi mắc bệnh, giúp tăng dân trí y khoa.
Sau sự kiện ra mắt sách vào ngày 28/1, ông nhận được đề xuất viết một cuốn hướng dẫn điều trị các bệnh thường gặp. "Tôi cố gắng thực hiện kế hoạch 5 năm ra sách một lần", ông nói, với trọng tâm là các bệnh không lây nhiễm như bệnh mạch vành, tăng huyết áp, và đái tháo đường. Đây có thể là cuốn sách cuối cùng trong sự nghiệp viết lách của ông.
Tiểu sử và đóng góp của PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, 54 tuổi, quê Hưng Yên, là chuyên gia tim mạch nổi tiếng với nhiều cống hiến cho y học Việt Nam. Ông hiện đảm nhiệm vai trò Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Phó trưởng bộ môn Tim mạch. Ông là người tiên phong trong chuyển giao kỹ thuật tim mạch can thiệp trên cả nước.
Là đại biểu Quốc hội khóa XIV và XV, ông đã đóng góp vào các vấn đề y tế, giáo dục, và môi trường. Năm 2021, ông ra mắt Câu chuyện từ trái tim, và nay tiếp tục với Thương, khắc họa sâu sắc những kinh nghiệm và trăn trở trong ngành y.
