Chiều ngày 14 tháng 5, tại buổi họp báo định kỳ diễn ra ở Trung tâm Báo chí Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đã chính thức lên tiếng về những ồn ào liên quan đến diễn viên Bích Trâm trên các nền tảng mạng xã hội trong thời gian gần đây. Cụ thể, trước những câu hỏi của báo chí về việc cung cấp thông tin trên không gian mạng, đại diện Sở cho biết đã nhiều lần trả lời và cung cấp thông tin cho báo chí về vấn đề này.
Quy định pháp luật về không gian mạng
Sở VH-TT TP.HCM nhấn mạnh rằng pháp luật Việt Nam quy định việc cung cấp thông tin trên không gian mạng áp dụng cho tất cả các tổ chức và cá nhân. Mọi tổ chức, cá nhân tại Việt Nam đều phải tuân thủ pháp luật, bao gồm các quy định về hoạt động cung cấp thông tin trên môi trường số. Đặc biệt, đối với những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, được xem là người của công chúng và thuộc nhóm "người có ảnh hưởng", ngoài việc tuân thủ các quy định chung, họ còn phải thực hiện các quy định riêng theo khoản 8, Điều 5 của Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số.
Trách nhiệm của người có ảnh hưởng
Đại diện Sở dẫn lại quy định trong Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, yêu cầu những người có ảnh hưởng khi tham gia hoạt động trên môi trường số cần chủ động sáng tạo và lan tỏa những nội dung tích cực, có giá trị. Họ cần góp phần gìn giữ và phát huy văn hóa Việt Nam trên các nền tảng số, hướng tới xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong giai đoạn mới. Bên cạnh đó, người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật còn phải tuân thủ Bộ Quy tắc ứng xử dành riêng cho họ, trong đó có quy định cụ thể về ứng xử trên báo chí, truyền thông và không gian mạng.
Cảnh báo về hành vi 'đấu tố' trên mạng xã hội
Sở VH-TT TP.HCM cũng đưa ra cảnh báo về những hệ lụy từ việc "đấu tố" nhau trên mạng xã hội. Đối với các hành vi có dấu hiệu lợi dụng phát ngôn, sử dụng mạng xã hội để công kích, xúc phạm nghệ sĩ hoặc cá nhân khác, cơ quan chức năng sẽ xem xét xử lý hành chính hoặc hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm. Trong trường hợp một cá nhân phát hiện tổ chức hoặc cá nhân khác đưa thông tin sai sự thật, xúc phạm đến bản thân hoặc gia đình và sử dụng mạng xã hội để đáp trả, Sở cho rằng đó là hành động sai trái, làm xấu thêm thông tin trên không gian mạng.
Phía Sở nhấn mạnh rằng trong mọi hoàn cảnh, tổ chức và cá nhân cần giữ bình tĩnh và ứng xử văn minh, lịch sự trên không gian mạng, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa, giá trị đạo đức và truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Cụ thể, mọi người cần tôn trọng và thúc đẩy các giá trị văn hóa trên môi trường số, phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội và truyền thống văn hóa dân tộc, cũng như tôn trọng sự đa dạng văn hóa, khác biệt vùng miền, dân tộc và tôn giáo.
Thu thập chứng cứ và xử lý vi phạm
Để có cơ sở xem xét và xử lý các hành vi vi phạm trên không gian mạng, các tổ chức và cá nhân cần chủ động thu thập chứng cứ, tài liệu và bằng chứng kịp thời để đề nghị cơ quan có thẩm quyền hỗ trợ, hướng dẫn và xử lý vi phạm theo quy định. Sở VH-TT TP.HCM tiếp tục nhấn mạnh và đề nghị mọi tổ chức, cá nhân nghiêm túc chấp hành quy định pháp luật trong việc cung cấp thông tin trên không gian mạng, góp phần "chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng" trong sạch, lành mạnh, lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp theo tinh thần "nhân cái đẹp, dẹp cái xấu", lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực. Đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật, Sở kiên quyết xử lý nghiêm, đúng quy định và đúng thẩm quyền.
Quyền lực của người dùng mạng xã hội
Ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó giám đốc Sở VH-TT TP.HCM, nhấn mạnh rằng không chỉ riêng nghệ sĩ mà tất cả công dân nếu vi phạm các quy định trên không gian mạng theo Luật An ninh mạng đều sẽ bị xử lý. Ông cũng cho biết Sở đang triển khai và dự kiến vào ngày 15 tháng 5 sẽ phát động ký cam kết thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử trên không gian mạng đối với tất cả mọi người.
Theo Phó giám đốc Sở, ngoài bộ quy tắc ứng xử riêng trong hoạt động nghề nghiệp dành cho nghệ sĩ, trên không gian mạng, mọi công dân đều phải tuân thủ một bộ quy tắc ứng xử chung. Tất cả các quy tắc này đều hướng tới một điểm chung: không vội tin khi chưa kiểm chứng, thông tin phải chính xác, khách quan và có bằng chứng trước khi đăng tải. Không chỉ việc đăng tải mà cả hành động thích (like) và chia sẻ (share) thông tin cũng cần có trách nhiệm. Ngoài ra, mọi người nên lan tỏa những thông tin tích cực.
Ông Hồi chia sẻ: "Ngoài việc cơ quan chức năng xử lý, chính người dùng mạng xã hội mới là người có quyền lực lớn nhất. Nếu người dùng mạng xã hội chia sẻ và lan tỏa những thông tin tích cực thì chắc chắn các nền tảng cũng sẽ phản hồi bằng những nội dung tích cực. Ngược lại, khi phát hiện những thông tin tiêu cực, độc hại, quyền lực lớn nhất của người dùng là không tiếp tục theo dõi các nội dung đó. Bên cạnh đó, các nền tảng đều có chức năng báo cáo nội dung vi phạm. Tôi không biết đã có bao nhiêu người thực sự sử dụng chức năng này hay vẫn tiếp tục theo dõi những nội dung tiêu cực nhiều hơn. Chúng ta hoàn toàn có thể báo cáo với nền tảng rằng nội dung đó không phù hợp. Khi có nhiều người cùng báo cáo, nền tảng sẽ có cơ chế xử lý."
Phó giám đốc Sở một lần nữa nhấn mạnh: "Đối với những hành vi vi phạm pháp luật, kể cả vi phạm trên không gian mạng, cơ quan chức năng sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan để sẵn sàng xử lý và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm. Làm sao để không gian mạng được 'phủ xanh' bằng những thông tin tích cực, để mỗi người khi tiếp cận thông tin hằng ngày đều cảm thấy cuộc sống tốt đẹp hơn."
