Giữa năm 2026, một startup tại Mỹ đang biến robot hình người thành lực lượng lao động có thể thuê như dịch vụ vệ sinh thông thường. TAU Robotics vừa công bố dịch vụ robot dọn dẹp với giá 30 USD mỗi giờ, triển khai theo hình thức giới hạn (invite-only) tại San Francisco. Đây là một trong những nỗ lực thương mại hóa robot hình người rõ ràng nhất từ trước đến nay.
Robot hình người làm việc như thế nào?
Robot được thiết kế để thực hiện các công việc dọn dẹp lặp đi lặp lại trong môi trường làm việc. Khác với robot hút bụi truyền thống, robot có hình dáng giống con người, sử dụng cánh tay để thao tác với nhiều loại dụng cụ và làm việc trong không gian thiết kế cho con người. Tuy nhiên, robot không hoàn toàn tự động. CEO Alexander Koch cho biết hệ thống kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và người vận hành từ xa, nghĩa là vẫn có sự giám sát của con người trong quá trình hoạt động.
Mô hình 'Robot-as-a-Service' và vấn đề chi phí
Với 30 USD mỗi giờ, TAU Robotics xây dựng mô hình 'robot-as-a-service', giúp doanh nghiệp không cần bỏ ra hàng chục nghìn USD để sở hữu robot mà chỉ trả tiền theo thời gian sử dụng, tương tự thuê nhân công. Mức giá này thấp hơn so với chi phí thuê lao công tại Mỹ (trung bình 25-50 USD/giờ), nhưng vẫn cần xem xét hiệu quả thực tế.
Quyền riêng tư và điều khoản sử dụng
Một khía cạnh quan trọng là quyền riêng tư. Vì robot cần người vận hành theo dõi từ xa, toàn bộ hình ảnh trong ngôi nhà đều bị ghi lại. Dữ liệu video được lưu trữ vô thời hạn trừ khi khách hàng yêu cầu xóa, và có thể được truy cập bởi người vận hành, nhân viên hỗ trợ, kỹ sư cũng như một số bên thứ ba. Công ty khẳng định không bán dữ liệu hay sử dụng cho quảng cáo. Điều khoản dịch vụ yêu cầu chủ nhà hoặc người lớn được ủy quyền phải có mặt trong suốt buổi dọn dẹp; công ty không nhận dọn khi không có ai ở nhà.
Xu thế phát triển robot hình người toàn cầu
Mô hình kết hợp AI và điều khiển từ xa đang trở thành hướng đi phổ biến của nhiều công ty robot trên thế giới. Việc TAU Robotics chọn lĩnh vực vệ sinh là do tính lặp lại cao, dễ tiêu chuẩn hóa và thiếu lao động tại nhiều quốc gia. Theo báo cáo năm 2023 của MarketsandMarkets, thị trường robot hình người toàn cầu dự báo tăng trưởng mạnh giai đoạn 2023-2028 nhờ chi phí phần cứng giảm, công nghệ AI hoàn thiện và nhu cầu tự động hóa gia tăng. Các đối thủ như Tesla (Optimus), Figure AI (hợp tác với BMW), Apptronik, cùng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc như Unitree Robotics, UBTech, AgiBot cũng liên tục giới thiệu robot giá rẻ hơn.
Triển vọng thay thế lao động?
Dịch vụ của TAU Robotics chưa thể xem là dấu hiệu robot hình người sẵn sàng thay thế lao động quy mô lớn. Dịch vụ hiện chỉ giới hạn và phụ thuộc vào người vận hành từ xa. Điều đáng chú ý là sự thay đổi mô hình kinh doanh: thay vì bán robot đắt đỏ, các startup bán trực tiếp 'giờ làm việc' của robot. Nếu mô hình chứng minh hiệu quả về chi phí và độ ổn định, robot hình người có thể trở thành dịch vụ đặt lịch như thuê nhân viên vệ sinh, đánh dấu bước chuyển lớn cho ngành robot trong những năm tới.
