Trên dòng sông Rào Cái (huyện Bố Trạch, Quảng Bình), nhiều hộ nông dân đã thoát nghèo và vươn lên làm giàu nhờ mô hình nuôi hàu không cần cho ăn. Điển hình là gia đình ông Nguyễn Văn Hải, mỗi năm thu lãi hơn 1 tỷ đồng từ 5 ha mặt nước nuôi hàu.
Mô hình độc đáo: Nuôi hàu không cần cho ăn
Khác với các mô hình nuôi hàu truyền thống phải cho ăn thức ăn công nghiệp, người dân ven sông Rào Cái tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên có sẵn trong nước. Hàu được thả trên các bè nổi, treo dây hoặc đặt trong giỏ lưới, chỉ việc "ngồi chờ" thu hoạch sau 8-12 tháng.
Ông Hải cho biết: "Nước sông Rào Cái giàu phù sa và sinh vật phù du, là nguồn thức ăn lý tưởng cho hàu. Tôi không mất tiền mua thức ăn, chỉ tốn công làm bè và giống ban đầu. Mỗi ha cho thu hoạch 15-20 tấn hàu thương phẩm, giá bán 30.000-40.000 đồng/kg, trừ chi phí lãi ròng 200-300 triệu đồng/ha."
Hiệu quả kinh tế vượt trội
Toàn huyện Bố Trạch hiện có hơn 50 ha nuôi hàu, tập trung chủ yếu ở các xã Thanh Trạch, Sơn Trạch và Hải Trạch. Năng suất bình quân đạt 18 tấn/ha, mang lại tổng doanh thu hàng năm khoảng 30 tỷ đồng. Nhiều hộ đã trả được nợ ngân hàng và xây nhà mới.
Theo Phòng Nông nghiệp huyện Bố Trạch, mô hình nuôi hàu không cần cho ăn phù hợp với điều kiện tự nhiên của sông Rào Cái, giúp giảm chi phí sản xuất, bảo vệ môi trường và tạo việc làm cho lao động địa phương. Huyện đang khuyến khích nhân rộng mô hình, phấn đấu đến năm 2025 đạt 100 ha nuôi hàu.
Thách thức và giải pháp
Dù hiệu quả, mô hình vẫn đối mặt với rủi ro từ thời tiết và ô nhiễm nguồn nước. Năm 2020, lũ lụt lịch sử đã cuốn trôi nhiều bè hàu, gây thiệt hại hàng tỷ đồng. Ngoài ra, việc mở rộng diện tích nuôi cần kiểm soát mật độ để tránh suy giảm nguồn thức ăn tự nhiên.
Chính quyền địa phương đã hỗ trợ người dân tiếp cận vốn vay ưu đãi và tập huấn kỹ thuật nuôi bền vững. Ông Trần Văn Nam, Phó Chủ tịch UBND huyện Bố Trạch, cho biết: "Chúng tôi đang xây dựng vùng nuôi hàu tập trung, áp dụng quy trình VietGAP để nâng cao giá trị sản phẩm, hướng tới xuất khẩu."
