Gần đây, hình ảnh người lớn, trẻ em và thú cưng ôm quả bí đao đi ngủ tràn ngập mạng xã hội, tạo thành trào lưu “máy điều hòa thiên nhiên” được nhiều người hưởng ứng. Từ các căn phòng trọ oi bức đến diễn đàn gia đình, quả bí đao trở thành “bạn giường” lý tưởng, vừa rẻ vừa thân thiện môi trường.
Cơ chế làm mát khoa học của quả bí đao
Bác sĩ Trần Đông Lăng, Trưởng khoa Châm cứu Bệnh viện Y học Cổ truyền thành phố Phúc Châu (Phúc Kiến, Trung Quốc), tiết lộ rằng ngủ ôm quả bí đao thực sự có cơ chế làm mát dựa trên đặc tính vật lý và y học. Về mặt vật lý, bí đao chứa hơn 95% nước, có khả năng dẫn nhiệt tuyệt vời và dung tích nhiệt riêng cao, khiến nhiệt độ bề mặt thấp hơn phòng từ 3-5 độ C, hấp thụ nhiệt từ cơ thể nhanh chóng.
Bác sĩ y học cổ truyền Lý Văn Bân (Bắc Kinh, Trung Quốc) bổ sung thêm, vỏ bí đao là vị thuốc tính hàn nhẹ, có tác dụng thanh nhiệt, giải nhiệt mùa hè, giúp hạ nhiệt và thúc đẩy giấc ngủ ngon.
Cảnh báo sức khỏe từ chuyên gia
Dù mang lại cảm giác dễ chịu tức thì, các bác sĩ cảnh báo hiệu quả chỉ mang tính tạm thời, không thể thay thế quạt hay điều hòa. Việc lạm dụng có thể gây nguy hiểm cho hệ hô hấp và xương khớp. Bác sĩ Lý Văn Bân cảnh báo, ban đêm dương khí yếu, áp sát vật hàn lạnh suốt đêm gây tổn thương dương khí, suy yếu miễn dịch.
Bác sĩ Trần Đông Lăng phân tích, tiếp xúc lạnh kéo dài khiến mạch máu co lại, gây hạ thân nhiệt ngoại vi, dẫn đến co thắt ruột, đầy hơi, ho, viêm phế quản hoặc viêm phổi. Quả bí đao to, nặng, cứng có thể thay đổi tư thế cột sống, chèn ép dây thần kinh, gây đau nhức vai gáy, chuột rút, tê bì tay chân.
4 nhóm người tuyệt đối không nên ôm bí đao ngủ
Cả hai bác sĩ nhấn mạnh phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người, đặc biệt:
- Người tỳ vị hư (tiêu hóa kém): Dễ đau bụng, tiêu chảy khi ăn đồ mát, cái lạnh từ bí đao làm co thắt ruột, tiêu hóa trì trệ.
- Người dương hư (thường lạnh tay chân): Dương khí yếu, ôm vật hàn ban đêm gây lạnh bụng, mệt mỏi, tuần hoàn máu kém, mất ngủ.
- Người cao tuổi: Khí huyết suy giảm, xương khớp yếu, bí đao to cứng gây chèn ép, nguy cơ té ngã hoặc chèn khớp.
- Trẻ em thể trạng yếu: Trẻ nhỏ chưa tự điều chỉnh thân nhiệt, dễ nhiễm lạnh, sốt về đêm; bí đao có thể lăn đè gây ngạt thở hoặc tổn thương da.
Cẩm nang 'đu trend' an toàn
Nếu vẫn muốn thử, các bác sĩ khuyên tuân thủ nguyên tắc: không áp sát da, bọc bí bằng khăn vải mỏng; rửa sạch vỏ, chà nhám để tránh kích ứng; chỉ dùng 1-2 giờ đầu giấc ngủ; không dùng trong phòng điều hòa hoặc có quạt mạnh. Sau khi dùng, có thể nấu canh bí đao để giải nhiệt từ bên trong.
