Các nhà khoa học Đại học Malaya (Malaysia) phát hiện rằng ngửi mùi chocolate đen trước và trong khi tập leg extension giúp người tham gia hoàn thành nhiều lần lặp hơn đáng kể. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Frontiers in Physiology cho thấy mùi chocolate có thể hoạt động như một 'tín hiệu dự báo' năng lượng, giúp giảm cảm giác đói và tăng hiệu suất vận động.
Chi tiết nghiên cứu
Nhóm nghiên cứu tuyển 23 nam giới trẻ khỏe mạnh, yêu cầu họ nhịn ăn qua đêm trước mỗi buổi thử nghiệm. Trong các phiên tập khác nhau, mỗi người lần lượt được tiếp xúc với mùi chocolate đen 90% cacao, chocolate sữa 60% cacao hoặc nước không mùi làm đối chứng. Người tham gia không biết mình đang ở điều kiện thử nghiệm nào, giúp hạn chế yếu tố tâm lý.
Sau đó, họ thực hiện bài tập leg extension với cường độ khoảng 80% mức tạ tối đa có thể nâng 10 lần (10RM) và tiếp tục cho đến khi không thể hoàn thành thêm. Kết quả: khi ngửi mùi chocolate đen, số lần lặp trung bình tăng thêm khoảng 18 lần so với điều kiện đối chứng. Mùi chocolate sữa cũng tạo ra hiệu ứng tích cực nhưng thấp hơn, với mức tăng khoảng 9 lần lặp.
Cơ chế tác động
Theo tác giả chính Mohamed Nashrudin bin Naharudin, con người từ lâu đã biết khứu giác có mối liên hệ mạnh với các trung tâm điều khiển cảm xúc và cảm giác thèm ăn trong não. Nhóm nghiên cứu cho rằng mùi chocolate có thể hoạt động như một 'tín hiệu dự báo': khi não nhận diện mùi của một loại thực phẩm giàu năng lượng, nó có thể vô thức chuẩn bị cho việc nạp năng lượng sắp diễn ra, làm giảm cảm giác đói và tạo ra trạng thái 'no dự đoán', từ đó giúp người tập duy trì nỗ lực lâu hơn trong điều kiện đang nhịn ăn.
Nghiên cứu cũng ghi nhận những người ngửi mùi chocolate đen báo cáo cảm giác đói thấp hơn, cảm giác no cao hơn và ít muốn ăn hơn trước khi bắt đầu bài tập. Điều này phản ánh xu hướng não bộ không chỉ phản ứng với lượng calo thực tế mà còn với các tín hiệu giác quan như mùi, hình ảnh hay kỳ vọng về thức ăn.
Hạn chế và triển vọng
Dù kết quả thú vị, nghiên cứu còn nhiều hạn chế: chỉ có 23 người tham gia, đều là nam giới trẻ khỏe mạnh, nên chưa thể khái quát cho phụ nữ, người lớn tuổi hay vận động viên chuyên nghiệp. Toàn bộ thí nghiệm được thực hiện khi người tham gia nhịn ăn khoảng 10 giờ, khác biệt so với phần lớn người tập gym thực tế thường ăn nhẹ hoặc dùng pre-workout trước khi tập. Nghiên cứu chỉ khảo sát một bài tập cô lập cho cơ đùi trước, chưa có bằng chứng cho thấy hiệu ứng tương tự ở các bài compound như squat, deadlift hay bench press, hoặc trong các môn thể thao sức bền như chạy bộ và đạp xe.
Nhóm tác giả kỳ vọng sẽ có thêm các thử nghiệm với quy mô lớn hơn, nhiều nhóm đối tượng và nhiều loại mùi khác nhau để xác định liệu đây có thực sự là một công cụ hỗ trợ tập luyện hay chỉ là hiệu ứng xuất hiện trong điều kiện rất cụ thể. Nghiên cứu này mở ra hướng tiếp cận mới trong khoa học thể thao: tác động lên não bộ thông qua khứu giác thay vì dinh dưỡng trực tiếp.
