Nhiễm giun đường ruột là tình trạng phổ biến ở cả trẻ em và người lớn. Nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ biểu hiện nhẹ, dễ nhầm với các bệnh lý khác. Mặc dù không đe dọa tính mạng, nhiễm giun sán có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe, do đó việc tẩy giun định kỳ rất quan trọng.
Triệu chứng điển hình: Ngứa hậu môn về đêm
Theo Mayo Clinic, triệu chứng phổ biến nhất của nhiễm giun, đặc biệt là giun kim, là ngứa vùng hậu môn vào ban đêm. Nguyên nhân do giun cái bò ra ngoài hậu môn khi người bệnh ngủ để đẻ trứng, gây kích ứng da và ngứa dữ dội. Cơn ngứa khiến người bệnh gãi nhiều, dẫn đến trầy xước, khó ngủ hoặc thức giấc nhiều lần. Ở trẻ nhỏ, tình trạng này còn gây quấy khóc, cáu gắt, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
Tuy nhiên, không phải ai nhiễm giun cũng có triệu chứng. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi kiểm tra sức khỏe hoặc vô tình thấy giun trong phân hay quanh hậu môn.
Các triệu chứng khác cần lưu ý
Ngoài ngứa hậu môn, người nhiễm giun có thể gặp: khó ngủ, ngủ chập chờn hoặc mất ngủ; bồn chồn, dễ cáu gắt, giảm tập trung; đau bụng âm ỉ hoặc khó chịu vùng bụng; ngứa da, nổi mề đay, dị ứng tái phát; buồn nôn, chán ăn; trẻ em có thể sụt cân, chậm tăng cân nếu nhiễm kéo dài. Các triệu chứng này không chỉ do giun, nếu kéo dài cần đi khám để chẩn đoán chính xác.
Cách tẩy giun đúng cách
Thuốc tẩy giun hiện nay hiệu quả với hầu hết các loại giun đường ruột thường gặp. Người bệnh nên dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ, đặc biệt với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền. Do giun kim dễ lây lan trong gia đình, tất cả thành viên nên cùng uống thuốc tẩy giun trong một đợt để tránh nhiễm chéo.
Bên cạnh dùng thuốc, cần thay và giặt chăn ga, quần áo bằng nước nóng, cắt ngắn móng tay, vệ sinh tay sạch sẽ để loại bỏ trứng giun. Người lớn và trẻ em từ 2 tuổi trở lên có nguy cơ nên tẩy giun định kỳ 6-12 tháng/lần, tùy theo hướng dẫn của cơ quan y tế địa phương.
Phòng ngừa nhiễm giun hiệu quả
Để giảm nguy cơ nhiễm và tái nhiễm, duy trì thói quen: rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và thay tã; giữ móng tay ngắn, tránh cắn móng hoặc đưa tay lên miệng; tắm rửa hàng ngày, nhất là buổi sáng để loại bỏ trứng giun; thay đồ lót hàng ngày và giặt bằng nước nóng; giặt chăn, ga, gối thường xuyên; ăn chín, uống sôi, rửa sạch rau quả; không dùng chung khăn tắm, quần áo với người nhiễm giun.
Nếu xuất hiện ngứa hậu môn kéo dài, đặc biệt về đêm, hoặc có người trong gia đình được chẩn đoán nhiễm giun, nên đi khám để được tư vấn điều trị phù hợp. Phát hiện sớm và tuân thủ vệ sinh giúp hạn chế lây lan và phòng ngừa tái nhiễm.
